Sociologie
Inhoudsopgave
Sociologie........................................................................................................................................................ 1
EXAMENTIPS SOCIOLOGIE ..................................................................................................... 3
STUDIETIPS ............................................................................................................................................................. 3
EXAMEN .................................................................................................................................................................. 3
ENKELE VRAGEN EN ECHTE ANTWOORDEN ..................................................................................................................... 4
HOOFDSTUK 1 ................................................................................................................... 5
1.1 SOCIOLOGIE IS RELATIEF RECENTE WETENSCHAP .............................................................................................. 5
1.2 SOCIOLOGISCHE VERBEELDING ONTSPRUIT AAN CRISISBESEF ............................................................................. 5
1.3 DE TWEE ‘REVOLUTIES’ ........................................................................................................................................ 8
1.5 SOCIAAL PROBLEEM ALS BRON VAN SOCIOLOGISCHE VERBEELDING ........................................................................... 11
1.6 WRIGHT MILLS OVER SOCIOLOGISCHE VERBEELDING............................................................................................... 11
1.7: TWEE VOORBEELDEN VAN SOCIOLOGISCHE VERBEELDING ........................................................................................ 12
HOOFDSTUK 2 .................................................................................................................. 17
2.1 HET BEGRIP CULTUUR ........................................................................................................................................ 17
2.2 CULTUUR EN BIOLOGIE: DE MENSELIJKE SOORT ...................................................................................................... 18
2.3 SOCIOBIOLOGIE (EDWARD WILSON) (17:35) ........................................................................................................ 19
2.4 CULTURELE DIVERSITEIT ..................................................................................................................................... 20
2.5 CULTURELE IDENTITEIT EN ETNOCENTRISME ........................................................................................................... 21
2.6 CULTURELE UNIVERSALIA.................................................................................................................................... 21
2.7 CONTACT TUSSEN CULTUREN .............................................................................................................................. 22
HOOFDSTUK 4 .................................................................................................................. 23
4.1 DE MENS ALS SOCIAAL WEZEN ............................................................................................................................ 23
4.2 OPVOEDINGSPATRONEN ..................................................................................................................................... 23
4.3 DE VROEGE ONTWIKKELING VAN HET KIND ............................................................................................................. 24
4.4 THEORIEËN OVER DE ONTWIKKELING VAN HET KIND ................................................................................................. 26
4.5 SOCIALISERENDE INSTITUTIES ............................................................................................................................. 28
4.6 SECUNDAIRE SOCIALISATIE ................................................................................................................................. 29
4.7 HERSOCIALISATIE EN ‘TOTAL INSTITUTIONS’ ........................................................................................................... 30
4.8 DE LEVENSLOOP ............................................................................................................................................... 30
4.9 OVERGANGSRITUELEN ........................................................................................................................................ 33
4.10 SOCIALE CONTROLE ......................................................................................................................................... 33
HOOFDSTUK 5 .................................................................................................................. 35
5.1 DE SAMENLEVING ALS INTERACTIE ....................................................................................................................... 35
5.2 GARFINKELS ‘BREACHING EXPERIMENT’ ................................................................................................................. 35
5.3 CONVERSATIE-ANALYSE & GOFFMANS DRAMATURGIE ............................................................................................. 36
5.4 GEZICHTSUITDRUKKINGEN EN EMOTIES ................................................................................................................. 37
5.5 DE SOCIALE ROL EN DE ‘DUBBELE CONTINGENTIE’ VAN SOCIALE INTERACTIES .............................................................. 37
5.6 AFHANKELIJKHEIDSRELATIES EN PERVERSE EFFECTEN .............................................................................................. 38
5.7 INTERACTIES IN TIJD EN RUIMTE........................................................................................................................... 39
HOOFDSTUK 6 .................................................................................................................. 39
6.1 SOORTEN VERENIGINGEN .................................................................................................................................... 39
6.2 WEBERS BUREAUCRATIE – WAT IS EEN IDEAALTYPE ................................................................................................. 42
HOOFDSTUK 7 .................................................................................................................. 44
7.1 SYSTEMEN VAN SOCIALE STRATIFICATIE ................................................................................................................ 44
7.2 THEORIEËN OVER SOCIALE STRATIFICATIE .............................................................................................................. 46
,HOOFDSTUK 8 .................................................................................................................. 51
8.1 WAT IS DEVIANTIE .........................................................................................................51
8.2 SOCIOGENESE VAN MISDAAD EN STRAF ................................................................................................................. 51
8.3 SOCIOGENESE VAN DE GEVANGENIS ..................................................................................................................... 52
8.4 BIOLOGISCHE EN PSYCHOLOGISCHE THEORIEËN VAN CRIMINEEL GEDRAG .................................................................... 53
8.5 MAATSCHAPPIJ EN MISDAAD: SOCIOLOGISCHE THEORIEËN ....................................................................................... 53
HOOFDSTUK 9 .................................................................................................................. 56
9.1 SEKS, ‘GENDER’ EN BIOLOGIE .............................................................................................................................. 56
9.2 FREUD OVER DE ONTWIKKELING VAN GENDER ........................................................................................................ 58
9.3 EINDE VAN HET PATRIARCHAAT? .......................................................................................................................... 58
HOOFDSTUK 10 ................................................................................................................. 60
10.1 GEZIN EN HUWELIJK ......................................................................................................................................... 60
10.2 DE OORSPRONG VAN HET GEZIN – EEN SOCIOBIOLOGISCHE BENADERING .................................................................. 61
10.3 EVOLUTIE VAN HUWELIJK EN GEZIN .................................................................................................................... 62
10.5 ECHTSCHEIDINGEN .......................................................................................................................................... 63
HOOFDSTUK 11 ................................................................................................................. 63
10.2 ETNISCHE GROEPEN, MINDERHEDEN EN RASSEN IN PLURALE MAATSCHAPPIJEN ......................................................... 63
‘SOCIOLOGISCHE MINDERHEID’ .................................................................................................................................. 63
11.3 VOOROORDELEN EN DISCRIMINATIE .................................................................................................................... 64
11.4 KOLONISERING, ETNOCENTRISME EN ONTMENSELIJKING ........................................................................................ 65
HOOFDSTUK 12 ................................................................................................................. 66
12.1 DE VERECONOMISEERDE SAMENLEVING .............................................................................................................. 66
12.2 DE FABRIEK .................................................................................................................................................... 66
12.3 MODERNE ARBEIDSETHOS ................................................................................................................................ 68
12.4 ARBEID: PIJLER VAN (TIJDS-) ORDE ................................................................................................................... 69
OEFENTOETS .................................................................................................................... 69
, Examentips Sociologie
Studietips
• Variatie aan studiemateriaal: cursus, slides, notities, opnames. Slides en cursus is het
belangrijkste.
o Slides zijn niet voldoende: geeft wel de accenten uit de les
• Gebruik de inhoudstafel
o Als structuur
o Als abstracte samenvatting
o Om jezelf te ondervragen
• Twee fases: eerst kennis dan inzicht
• Actief leerstof verwerken: toepassen op je eigen leven, hardop praten…
• Maak verbanden en gebruik je eigen verwoordingen
• Samenvatting maken
• ONDERVRAAG JEZELF!!! DIT KAN JE DOEN MET OUDE EXAMENS EN UITGEDEELDE
PROEFEXAMENS.
• 23 december: proefexamen
• Moodspace: tips om te studeren.
Examen
• Lees de vraag aandachtig
• Lees eerst alle vragen
• Kladversie
• Is je antwoord helder voor wie het antwoord niet kent?
• Structureer je antwoorden
• Maak je antwoorden gericht: wat wordt er precies gevraagd uit een hoofdstuk. Begin
met een heldere stelling, geef dan je argumenten.
• Kennis vragen:
o Beschrijf; zo volledig mogelijk
• Inzicht vragen:
o Beredeneer en pas het toe op de cursus: “vergelijk, verklaar, bedenk zelf een
kritiek, leg uit waarom”.
• ARGUMENTATIE BELANGRIJK
- Data, namen en titels: niet alle namen zijn heel belangrijk. De grote sociologen wel.
Terloopse verwijzingen zijn nite belangrijk.
- Je moet auteurs wel kunnen situeren = weten dat Durkheim na Comte komt en dat
Marx opgroeide in de 19e eeuw.
- De vragen kunnen ook aan auteurs worden gekoppeld
- Schrijffouten niet belangrijk. Wel duidelijk schrijven
- Jargon is belangrijk
, Enkele vragen en echte antwoorden
• Slides hierop zetten
• Strenght of weak ties: belangrijke stof. Goed kunnen uitleggen
Inhoudsopgave
Sociologie........................................................................................................................................................ 1
EXAMENTIPS SOCIOLOGIE ..................................................................................................... 3
STUDIETIPS ............................................................................................................................................................. 3
EXAMEN .................................................................................................................................................................. 3
ENKELE VRAGEN EN ECHTE ANTWOORDEN ..................................................................................................................... 4
HOOFDSTUK 1 ................................................................................................................... 5
1.1 SOCIOLOGIE IS RELATIEF RECENTE WETENSCHAP .............................................................................................. 5
1.2 SOCIOLOGISCHE VERBEELDING ONTSPRUIT AAN CRISISBESEF ............................................................................. 5
1.3 DE TWEE ‘REVOLUTIES’ ........................................................................................................................................ 8
1.5 SOCIAAL PROBLEEM ALS BRON VAN SOCIOLOGISCHE VERBEELDING ........................................................................... 11
1.6 WRIGHT MILLS OVER SOCIOLOGISCHE VERBEELDING............................................................................................... 11
1.7: TWEE VOORBEELDEN VAN SOCIOLOGISCHE VERBEELDING ........................................................................................ 12
HOOFDSTUK 2 .................................................................................................................. 17
2.1 HET BEGRIP CULTUUR ........................................................................................................................................ 17
2.2 CULTUUR EN BIOLOGIE: DE MENSELIJKE SOORT ...................................................................................................... 18
2.3 SOCIOBIOLOGIE (EDWARD WILSON) (17:35) ........................................................................................................ 19
2.4 CULTURELE DIVERSITEIT ..................................................................................................................................... 20
2.5 CULTURELE IDENTITEIT EN ETNOCENTRISME ........................................................................................................... 21
2.6 CULTURELE UNIVERSALIA.................................................................................................................................... 21
2.7 CONTACT TUSSEN CULTUREN .............................................................................................................................. 22
HOOFDSTUK 4 .................................................................................................................. 23
4.1 DE MENS ALS SOCIAAL WEZEN ............................................................................................................................ 23
4.2 OPVOEDINGSPATRONEN ..................................................................................................................................... 23
4.3 DE VROEGE ONTWIKKELING VAN HET KIND ............................................................................................................. 24
4.4 THEORIEËN OVER DE ONTWIKKELING VAN HET KIND ................................................................................................. 26
4.5 SOCIALISERENDE INSTITUTIES ............................................................................................................................. 28
4.6 SECUNDAIRE SOCIALISATIE ................................................................................................................................. 29
4.7 HERSOCIALISATIE EN ‘TOTAL INSTITUTIONS’ ........................................................................................................... 30
4.8 DE LEVENSLOOP ............................................................................................................................................... 30
4.9 OVERGANGSRITUELEN ........................................................................................................................................ 33
4.10 SOCIALE CONTROLE ......................................................................................................................................... 33
HOOFDSTUK 5 .................................................................................................................. 35
5.1 DE SAMENLEVING ALS INTERACTIE ....................................................................................................................... 35
5.2 GARFINKELS ‘BREACHING EXPERIMENT’ ................................................................................................................. 35
5.3 CONVERSATIE-ANALYSE & GOFFMANS DRAMATURGIE ............................................................................................. 36
5.4 GEZICHTSUITDRUKKINGEN EN EMOTIES ................................................................................................................. 37
5.5 DE SOCIALE ROL EN DE ‘DUBBELE CONTINGENTIE’ VAN SOCIALE INTERACTIES .............................................................. 37
5.6 AFHANKELIJKHEIDSRELATIES EN PERVERSE EFFECTEN .............................................................................................. 38
5.7 INTERACTIES IN TIJD EN RUIMTE........................................................................................................................... 39
HOOFDSTUK 6 .................................................................................................................. 39
6.1 SOORTEN VERENIGINGEN .................................................................................................................................... 39
6.2 WEBERS BUREAUCRATIE – WAT IS EEN IDEAALTYPE ................................................................................................. 42
HOOFDSTUK 7 .................................................................................................................. 44
7.1 SYSTEMEN VAN SOCIALE STRATIFICATIE ................................................................................................................ 44
7.2 THEORIEËN OVER SOCIALE STRATIFICATIE .............................................................................................................. 46
,HOOFDSTUK 8 .................................................................................................................. 51
8.1 WAT IS DEVIANTIE .........................................................................................................51
8.2 SOCIOGENESE VAN MISDAAD EN STRAF ................................................................................................................. 51
8.3 SOCIOGENESE VAN DE GEVANGENIS ..................................................................................................................... 52
8.4 BIOLOGISCHE EN PSYCHOLOGISCHE THEORIEËN VAN CRIMINEEL GEDRAG .................................................................... 53
8.5 MAATSCHAPPIJ EN MISDAAD: SOCIOLOGISCHE THEORIEËN ....................................................................................... 53
HOOFDSTUK 9 .................................................................................................................. 56
9.1 SEKS, ‘GENDER’ EN BIOLOGIE .............................................................................................................................. 56
9.2 FREUD OVER DE ONTWIKKELING VAN GENDER ........................................................................................................ 58
9.3 EINDE VAN HET PATRIARCHAAT? .......................................................................................................................... 58
HOOFDSTUK 10 ................................................................................................................. 60
10.1 GEZIN EN HUWELIJK ......................................................................................................................................... 60
10.2 DE OORSPRONG VAN HET GEZIN – EEN SOCIOBIOLOGISCHE BENADERING .................................................................. 61
10.3 EVOLUTIE VAN HUWELIJK EN GEZIN .................................................................................................................... 62
10.5 ECHTSCHEIDINGEN .......................................................................................................................................... 63
HOOFDSTUK 11 ................................................................................................................. 63
10.2 ETNISCHE GROEPEN, MINDERHEDEN EN RASSEN IN PLURALE MAATSCHAPPIJEN ......................................................... 63
‘SOCIOLOGISCHE MINDERHEID’ .................................................................................................................................. 63
11.3 VOOROORDELEN EN DISCRIMINATIE .................................................................................................................... 64
11.4 KOLONISERING, ETNOCENTRISME EN ONTMENSELIJKING ........................................................................................ 65
HOOFDSTUK 12 ................................................................................................................. 66
12.1 DE VERECONOMISEERDE SAMENLEVING .............................................................................................................. 66
12.2 DE FABRIEK .................................................................................................................................................... 66
12.3 MODERNE ARBEIDSETHOS ................................................................................................................................ 68
12.4 ARBEID: PIJLER VAN (TIJDS-) ORDE ................................................................................................................... 69
OEFENTOETS .................................................................................................................... 69
, Examentips Sociologie
Studietips
• Variatie aan studiemateriaal: cursus, slides, notities, opnames. Slides en cursus is het
belangrijkste.
o Slides zijn niet voldoende: geeft wel de accenten uit de les
• Gebruik de inhoudstafel
o Als structuur
o Als abstracte samenvatting
o Om jezelf te ondervragen
• Twee fases: eerst kennis dan inzicht
• Actief leerstof verwerken: toepassen op je eigen leven, hardop praten…
• Maak verbanden en gebruik je eigen verwoordingen
• Samenvatting maken
• ONDERVRAAG JEZELF!!! DIT KAN JE DOEN MET OUDE EXAMENS EN UITGEDEELDE
PROEFEXAMENS.
• 23 december: proefexamen
• Moodspace: tips om te studeren.
Examen
• Lees de vraag aandachtig
• Lees eerst alle vragen
• Kladversie
• Is je antwoord helder voor wie het antwoord niet kent?
• Structureer je antwoorden
• Maak je antwoorden gericht: wat wordt er precies gevraagd uit een hoofdstuk. Begin
met een heldere stelling, geef dan je argumenten.
• Kennis vragen:
o Beschrijf; zo volledig mogelijk
• Inzicht vragen:
o Beredeneer en pas het toe op de cursus: “vergelijk, verklaar, bedenk zelf een
kritiek, leg uit waarom”.
• ARGUMENTATIE BELANGRIJK
- Data, namen en titels: niet alle namen zijn heel belangrijk. De grote sociologen wel.
Terloopse verwijzingen zijn nite belangrijk.
- Je moet auteurs wel kunnen situeren = weten dat Durkheim na Comte komt en dat
Marx opgroeide in de 19e eeuw.
- De vragen kunnen ook aan auteurs worden gekoppeld
- Schrijffouten niet belangrijk. Wel duidelijk schrijven
- Jargon is belangrijk
, Enkele vragen en echte antwoorden
• Slides hierop zetten
• Strenght of weak ties: belangrijke stof. Goed kunnen uitleggen
