Domein F: Samenwerken en onderhandelen
Speltheorie: techniek om situaties met strategische keuzes tussen verschillende partijen te analyseren
en de uitkomst te voorspellen. Analyseert menselijk gedrag in situaties waar beslissingen moeten
worden genomen. (individuen, bedrijven + organisaties)
Centrale aanname speltheorie; spelers handelen altijd rationeel (met verstand)
Opbrengstenmatrix: manier om een spel weer te geven in een tabel
Simultaan spel
spelers bepalen tegelijkertijd hun actie zonder kennis van de actie van de andere speler.
A. Gevangenendilemma: uitkomst is één niet ideaal Nash evenwicht
Wordt 1x gespeeld
Beide spelers maken onafhankelijk en gelijktijdig van elkaar een keuze
Beide spelers beschikken over alle informatie die van belang is om hun keuze te maken
Beide spelers hebben een dominante strategie
Als beide spelers hun dominante strategieën volgen, is de uitkomst niet optimaal
Dominante strategie: beste keuze van speler, ongeacht keuze van de andere speler.
Suboptimaal evenwicht: beide spelers volgen hun dominante strategie, er ontstaat een niet optimaal
evenwicht. “sub-optimaal”: situatie waarbij het optimale resultaat niet wordt behaald.
Nash-evenwicht: de strategie van ene partij is de beste reactie op de gekozen strategie van de ander.
Geen enkele speler kan zijn situatie verbeteren door een andere actie te kiezen.
“Wat is mijn beste antwoord bij elke keuze van de ander?”
Gevangenendilemma is alleen wanneer het nash-evenwicht niet gelijk is aan de optimale uitkomst.
B. Battle of the sexes: meerdere nash evenwichten kunnen als uitkomst dienen
Wordt 1x gespeeld
Er is geen duidelijke dominante strategie voor de spelers, er zijn dan meerdere evenwichten.
Er ontstaan twee evenwichten, dit zijn de situaties waar ze iets samen doen en geen heeft een reden om
te veranderen. Een nash-evenwicht geeft niet noodzakelijk het hoogste resultaat.
Verzonken kosten: kosten die nooit meer worden terugverdiend als de activiteit waarvoor de kosten
zijn gemaakt niet doorgaat. Kunnen het verschil maken.
C. Herhaald spel: wordt vaker dan één keer gespeeld.
Wordt meerdere keren gespeeld.
Pareto-optimaal: uitkomst die voor beide spelers als collectief het beste is.
Zelfbinding: vrijwillig afwijken van de dominante strategie.
Sprake van zelfbinding; als een partij vrijwillig bindt aan een keuze, zodat de partij er niet meer van
kan afwijken. Zelfbinding is geloofwaardiger wanneer de bindende partij een negatieve consequentie
verbindt aan de keuze.
Stilzwijgende afspraken zijn ongeschreven regels die spelers met elkaar kunnen creëren door de
herhaalde keuzes die ze maken (staat niet zwart op wit)
Kartelvorming: als bedrijven daadwerkelijk bindende afspraken zouden maken
Is bij de wet verboden (illegaal)
1 grote pay-off heeft dus lage opbrengsten in de toekomst als gevolg.
Geloofwaardige dreiging: er zit een negatieve consequentie verbonden aan het kiezen voor de
dominante strategie (vorm van zelfbinding)
Doel zelfbinding: gedrag van tegenstander in het eigen voordeel beïnvloeden.
Speltheorie: techniek om situaties met strategische keuzes tussen verschillende partijen te analyseren
en de uitkomst te voorspellen. Analyseert menselijk gedrag in situaties waar beslissingen moeten
worden genomen. (individuen, bedrijven + organisaties)
Centrale aanname speltheorie; spelers handelen altijd rationeel (met verstand)
Opbrengstenmatrix: manier om een spel weer te geven in een tabel
Simultaan spel
spelers bepalen tegelijkertijd hun actie zonder kennis van de actie van de andere speler.
A. Gevangenendilemma: uitkomst is één niet ideaal Nash evenwicht
Wordt 1x gespeeld
Beide spelers maken onafhankelijk en gelijktijdig van elkaar een keuze
Beide spelers beschikken over alle informatie die van belang is om hun keuze te maken
Beide spelers hebben een dominante strategie
Als beide spelers hun dominante strategieën volgen, is de uitkomst niet optimaal
Dominante strategie: beste keuze van speler, ongeacht keuze van de andere speler.
Suboptimaal evenwicht: beide spelers volgen hun dominante strategie, er ontstaat een niet optimaal
evenwicht. “sub-optimaal”: situatie waarbij het optimale resultaat niet wordt behaald.
Nash-evenwicht: de strategie van ene partij is de beste reactie op de gekozen strategie van de ander.
Geen enkele speler kan zijn situatie verbeteren door een andere actie te kiezen.
“Wat is mijn beste antwoord bij elke keuze van de ander?”
Gevangenendilemma is alleen wanneer het nash-evenwicht niet gelijk is aan de optimale uitkomst.
B. Battle of the sexes: meerdere nash evenwichten kunnen als uitkomst dienen
Wordt 1x gespeeld
Er is geen duidelijke dominante strategie voor de spelers, er zijn dan meerdere evenwichten.
Er ontstaan twee evenwichten, dit zijn de situaties waar ze iets samen doen en geen heeft een reden om
te veranderen. Een nash-evenwicht geeft niet noodzakelijk het hoogste resultaat.
Verzonken kosten: kosten die nooit meer worden terugverdiend als de activiteit waarvoor de kosten
zijn gemaakt niet doorgaat. Kunnen het verschil maken.
C. Herhaald spel: wordt vaker dan één keer gespeeld.
Wordt meerdere keren gespeeld.
Pareto-optimaal: uitkomst die voor beide spelers als collectief het beste is.
Zelfbinding: vrijwillig afwijken van de dominante strategie.
Sprake van zelfbinding; als een partij vrijwillig bindt aan een keuze, zodat de partij er niet meer van
kan afwijken. Zelfbinding is geloofwaardiger wanneer de bindende partij een negatieve consequentie
verbindt aan de keuze.
Stilzwijgende afspraken zijn ongeschreven regels die spelers met elkaar kunnen creëren door de
herhaalde keuzes die ze maken (staat niet zwart op wit)
Kartelvorming: als bedrijven daadwerkelijk bindende afspraken zouden maken
Is bij de wet verboden (illegaal)
1 grote pay-off heeft dus lage opbrengsten in de toekomst als gevolg.
Geloofwaardige dreiging: er zit een negatieve consequentie verbonden aan het kiezen voor de
dominante strategie (vorm van zelfbinding)
Doel zelfbinding: gedrag van tegenstander in het eigen voordeel beïnvloeden.
