5.2 Ontdekkend leren van Bruner
Behoort tot de grondleggers van de cogniteve sschologie. n zijn werk richt de aandacht
zich o de wijze waaro mensen kennis verwerven. Bruner ziet de mens als een acteve
informateverwerker en leren als een intentonele (doelgerichte) actviteit, waariij hij sterk
het accent legt o de cogniteve as ecten van het leren en het zelf ontdekken door de
leerling. Dit ietekent onder meer dat de lerende het zelf informate zoekt, selecteert,
codeert en zodanig iewerkt, dat deze in zijn cogniteve structuur ast. n de cogniteve
structuur, door Bruner re resentatesssteem genoemd, is declarateve kennis geclusterd in
schema’s terwijl scri ts rocedurele kennis ievaten. Schema’s zijn als het ware ma en,
waarin kennis overzichtelijk en meestal hiërarchisch geordend is o geslagen in het
‘geheugenarchief’. De inhouden van het re resentatesssteem stellen de mens in staat de
hem omringende wereld te iegrij en ofewel daaro gri te krijgen.
5.2.1 Drie representateevrmen
Zoals we hiervoor reeds o merken, ie alen de aard en de kwaliteit van iemand cogniteve
structuur of re resentatesssteem de wijze, waaro informate en ervaringen omgevormd
worden tot ersoonlijke, iruikiare kennis. Bruner onderscheidt daarin 3 zogenoemde
re resentatevormen:
1. Enacteve re resentate: leren vindt laats door handelend omgaan met concreet
materiaal. Een oiject of geieurtenis wordt iegre en door de handelingen die ero
zijn uitgevoerd. Motorisch handelend wordt er geleerd.
2. conische re resentate: door middel van waarnemingen of grafische voorstellingen
vormt de lerende zich een ieeld van de werkelijkheid. S eelt vooral rol iij
geografische, natuurkundige en geometrische kennisstructuren. Een voordeel van de
iconische re resentate ten o zichte van de enacteve re resentate is, dat de
lerende alle wezenlijke elementen van de kennisstructuur gelijktjdig voor ogen
staan.
3. Ssmiolische re resentate: dergelijke kennis van de werkelijkheid maken we
hanteeriaar door middel van iegri en en ssmiolen. Stelt de mens in staat tot
aistract denken en zich los te maken van de concrete werkelijkheid.
5.2.2 Zelfvntdekkend leren
Om de cogniteve ontwikkeling van een kind te stmuleren zou het onderwijs volgens Bruner
in de vorm van een s iral curriculum georganiseerd moeten worden en het kind actef en
zelfontdekkend met de leerinhoud iezig moeten zijn. Wil onderwijs daadwerkelijk
ontwikkelend onderwijs zijn, dan zullen leraren niet mogen ilijven steken in een didactek,
waariij de leerlingen slechts aangezet worden tot het consumeren van kant-en-klaar
aangeioden irokjes informate. Ze zullen de leerlingen daarentegen zelfstandig moeten
leren denken, zelf leren roilemen o te lossen en hun eigen kennis te construeren. Vanuit
ex lorate zullen leerlingen weten, conce ten en grenzen van een kennisdomein ontdekken,
uit roieren en gaan iegrij en. Door zelfontdekkend leren wordt de cogniteve ontwikkeling
o tmaal gestmuleerd.
5.2.3 Begeleid zelfvntdekkend leren
Evenals het zelfontdekkend leren is de werkwijze van guided discovers sterk gericht o
taalontwikkeling, met name iegri svorming en het leren categoriseren. s een vorm van
ianend onderwijs. Samenwerking, communicate en ietekenisverlening aan concrete
ervaringen zijn ielangrijke elementen iinnen deze vorm van leren en onderwijs.
1
Behoort tot de grondleggers van de cogniteve sschologie. n zijn werk richt de aandacht
zich o de wijze waaro mensen kennis verwerven. Bruner ziet de mens als een acteve
informateverwerker en leren als een intentonele (doelgerichte) actviteit, waariij hij sterk
het accent legt o de cogniteve as ecten van het leren en het zelf ontdekken door de
leerling. Dit ietekent onder meer dat de lerende het zelf informate zoekt, selecteert,
codeert en zodanig iewerkt, dat deze in zijn cogniteve structuur ast. n de cogniteve
structuur, door Bruner re resentatesssteem genoemd, is declarateve kennis geclusterd in
schema’s terwijl scri ts rocedurele kennis ievaten. Schema’s zijn als het ware ma en,
waarin kennis overzichtelijk en meestal hiërarchisch geordend is o geslagen in het
‘geheugenarchief’. De inhouden van het re resentatesssteem stellen de mens in staat de
hem omringende wereld te iegrij en ofewel daaro gri te krijgen.
5.2.1 Drie representateevrmen
Zoals we hiervoor reeds o merken, ie alen de aard en de kwaliteit van iemand cogniteve
structuur of re resentatesssteem de wijze, waaro informate en ervaringen omgevormd
worden tot ersoonlijke, iruikiare kennis. Bruner onderscheidt daarin 3 zogenoemde
re resentatevormen:
1. Enacteve re resentate: leren vindt laats door handelend omgaan met concreet
materiaal. Een oiject of geieurtenis wordt iegre en door de handelingen die ero
zijn uitgevoerd. Motorisch handelend wordt er geleerd.
2. conische re resentate: door middel van waarnemingen of grafische voorstellingen
vormt de lerende zich een ieeld van de werkelijkheid. S eelt vooral rol iij
geografische, natuurkundige en geometrische kennisstructuren. Een voordeel van de
iconische re resentate ten o zichte van de enacteve re resentate is, dat de
lerende alle wezenlijke elementen van de kennisstructuur gelijktjdig voor ogen
staan.
3. Ssmiolische re resentate: dergelijke kennis van de werkelijkheid maken we
hanteeriaar door middel van iegri en en ssmiolen. Stelt de mens in staat tot
aistract denken en zich los te maken van de concrete werkelijkheid.
5.2.2 Zelfvntdekkend leren
Om de cogniteve ontwikkeling van een kind te stmuleren zou het onderwijs volgens Bruner
in de vorm van een s iral curriculum georganiseerd moeten worden en het kind actef en
zelfontdekkend met de leerinhoud iezig moeten zijn. Wil onderwijs daadwerkelijk
ontwikkelend onderwijs zijn, dan zullen leraren niet mogen ilijven steken in een didactek,
waariij de leerlingen slechts aangezet worden tot het consumeren van kant-en-klaar
aangeioden irokjes informate. Ze zullen de leerlingen daarentegen zelfstandig moeten
leren denken, zelf leren roilemen o te lossen en hun eigen kennis te construeren. Vanuit
ex lorate zullen leerlingen weten, conce ten en grenzen van een kennisdomein ontdekken,
uit roieren en gaan iegrij en. Door zelfontdekkend leren wordt de cogniteve ontwikkeling
o tmaal gestmuleerd.
5.2.3 Begeleid zelfvntdekkend leren
Evenals het zelfontdekkend leren is de werkwijze van guided discovers sterk gericht o
taalontwikkeling, met name iegri svorming en het leren categoriseren. s een vorm van
ianend onderwijs. Samenwerking, communicate en ietekenisverlening aan concrete
ervaringen zijn ielangrijke elementen iinnen deze vorm van leren en onderwijs.
1
