PSYCHOLOGIE – HT 4 Psychoanalyse
1. Uitgangspunten..................................................................................................................................2
2. Pessimistssc mensbeeld in de psyscoanalyse...................................................................................2
3. Strustuur van de persoonlijkceid en begrippen.................................................................................2
4. Psyscoseksuele ontwikkeling.............................................................................................................2
5. Psyscissce stoornissen.......................................................................................................................3
6. Toepassingen in culpverlening & opvoeding......................................................................................3
6.1. De psyscoanalytssce praktjk.....................................................................................................3
6.1.1. Psyscoanalytssce tcerapie..................................................................................................4
6.1.1.1. Vrije assosiate...............................................................................................................4
6.1.1.2. Droomanalyse................................................................................................................4
6.1.1.3. De verdringing en cet symptoom..................................................................................4
6.1.1.4. De interpretate van afweermescanismen....................................................................4
6.1.1.5. Weerstand, overdrasct en satcarsis..............................................................................5
6.1.1.6. Psysco-analytssce diagnose.........................................................................................5
7. De cuidige status van de psyscoanalytssce benadering...................................................................5
1
, 1. Uitgangspunten
- Subjectieve ervaringen van mensen
- Ons gedrag wordt lang niet bewust gestuurd
- Mensen cebben een onbewuste
- Waarneembare gedrag van mensen en de bewuste gedragingen en dromen worden bepaald
door zowel onbewuste wensen als door cet feit dat cet niet geassepteerd wordt =
conflictmodel
- Al het gedrag heef een betekenis
- Ervaringen uit de eerste levensjaren zijn van groot belang.
2. Pessimistisch mensbeeld in de psychoanalyse
- Wij zijn geen baas in eigen brein: ons leven wordt mede bepaald door irratonele en
onbewuste wensen.
- Bij onze geboorte cebben we twee tegengestelde ; drifen
- Ons leven wordt mede bepaald door onze levensgessciedenis
- Elk mens ceef zowel normaal als gestoord gedrag en cierin is geen duidelijk onderssceid
waarneembaar
3. Structuur van de persoonlijkheid en begrippen
Eerste topologie: het onbewuste (Eros en Tcanatos) . De terugkeer van cet onbewuste = cet
symptoom
2de topologie
- Es – lustprincipe: is cet oudste in ons psyscisscme, lustprinsipe, de drifen die om cet wens
te bevredigen.
- Ich-realiteitsprincipe: sonstrueert zisc uit cet onbewuste, sonfrontate uit de realiteit. Stelt
onze verlangens uit tot op cet moment geoorloofd is om de drifen te bevredigen. Wij leren
onze drifen in onze stand-by te zeten en dat later te gaan bevredigen.
- Über-ich : superego, geweten, moreel besef …
Constant in sonfist
4. Psychoseksuele ontwikkeling
De vroegkinderlijke ontwikkeling kent opeenvolgende fasen. Psyscissce en seksuele ontwikkeling
volgen de liscamelijke ontwikkeling
2
, - Bij normale ontwikkeling doorloopt cet kind de asctereenvolgende fasen
- Bij een problematssce ontwikkeling kan een kind blijven steken in een fase of terugvallen
o Fixatie: bepaalde karaktertrekken
o Regressie: terugval naar vorige fase
1. Orale Fase: 0-1 jaar: De lustbron is de mond, mond kan niet veel bewegen, alles in zijn mond
steken, alles wat ze in cun canden cebben verkennen ze dat met cun mond,
- Fixate is miniem: te weinig prikkeling binnen
- Regressie: mensen die graag nagelbijten, graag praten…
2. Anale fase: 1-2 jaar: De liscamelijke ontwikkeling volgt: kinderen zijn bezig met de
zindelijkceidstraining. Zindelijkceidstraining: ceef te maken met vastcouden en loslaten
de koppigceidsfase:
- Regressie: Dwangnurose, niet kunnen loslaten, koppig, ordelijk, cygiënissc…
3. Fallische fase: 3- 6 jaar: Elk kind krijgt aandasct van de eigen geslasctsorgaan, we zijn nog
niet geïnteresseerd in maar met jouw eigen biologissce uitrustng. de seksuele identiteit
zisc vestgt
- Oedipuscomplex: jongetjes riscten zisc op de mama en rivaliseren met de vader om
er daarna zisc te identiseren
- Elektracomolex: meisjes riscten zisc op de papa en rivaliseren met de mama om er
daarna zisc te identiseren.
4. Latentiefase: 6-12 jaar: Kinderen zijn zo gerisct op de schoolse ontwikkeling en leren, groep,
klas, dat seksualiteit niet meer ter sprake komt (is een rustg fase). Kinderen riscten zisc op
de eigen geslasctsgenoten,
5. Genitale fase: vanaf 12 jaar volgt de liscamelijke ontwikkeling, puberteit, riscten op
anderen, naar de anderen gerisct, lust en afeste
5. Psychische stoornissen
Psyscissce stoornissen zijn uitngen van onbewuste sonfisten. Vroegkinderlijke ervaringen spelen
cierbij een rol. Een stoornis is een symptoom van een onbewust conflict
6. Toepassingen in hulpverlening & opvoeding
Onbegrijpelijk gedrag begrijpelijk maken. Psychoanalyse als uitlegkunde
Belangrijke begrippen aangeleverd voor de praktjktceorie
- Verdedigingsmechanismen
- Overdracht en tegenoverdracht
6.1. De psychoanalytische praktijk
Evolute in de becandelwijze bij Freud
- De catharsische methode: voor patënten die opnieuw cervielen in cun patcologissce
probleemen, de genezing was niet blijvend. Probleem cierbij was dat niet onder cypnose is
te brengen dus deze metcode wordt ascter zisc gelaten.
- De vrije associatie: dingen vertellen die in zisc opkomen om cierop verder te bouwen.
- Weerstandsanalyse: je kunt uit weerstand van mensen veel leren. Wat is de weerstand?
3
, Kenmerken:
- Klemtoon op emoties
- Analyse weerstanden
- Op zoek naar terugkerende patronen
- Aandacht voor het verleden
- Groot belang aan ervaringen met belangrijke anderen
- Veel waarde aan de therapeutische relatie
- Meer open voor wensen, dromen en fantasieën van de patiënt
6.1.1. Psychoanalytische therapie
6.1.1.1. Vrije associatie
Vrije associatie= alles zeggen wat in je opkomt
Als je ongeremd praat, is de kans dat de bewuste elementen naar boven komen. Als we alles doen
wat er in ons opkomt, dan krijg je binnen 10 sesonden genante ideeën over seks, gevoelens dan gaan
we springen van één naar cet ander gedascte We maken er allemaal een verhaal van
6.1.1.2. Droomanalyse
Wij zijn in minder bewuste toestand
- Manifeste droominhoud: wat je je cerinnert van de droom. Je gaat na coe die droom was,
assosieert welke elementen je bent tegengekomen in
- Latente droominhoud: waar de droom eigenlijk over gaat. Waar de droom werkelijk over
gaat en daarna vertellen welke elementen in die dromen voorkwamen
6.1.1.3. De verdringing en het symptoom
Het symptoom is cier de terugkeer van het verdrongen goed
Verdringing = cet wegcouden uit cet bewustzijn van gedascten incouden of afesten
Vaak ernstge verstoring van levensgemak door:
- Versscijningsvorm
- Verlies psyscissce energie
Maar dit belet niet dat cet symptoom een oplossing voorstelt voor een onderliggend sonfist. Bij een
louter symptoom bestrijdende tcerapie blijf cet conflict dat ten grondslag ligt aan het symptoom
een bron voor nieuwe symptoomvorming
6.1.1.4. De interpretatie van afweermechanismen
Doel afweermechanismen = bescherming tegen psychische pijn. Bv. Verplaatsing, sublimate,
projeste
Deze afweermescanismen komen in beperkte mate bij iedereen voor. Ze worden tevens gebruikt als
verklaring voor :
- Het vergeten van eigennamen
4
1. Uitgangspunten..................................................................................................................................2
2. Pessimistssc mensbeeld in de psyscoanalyse...................................................................................2
3. Strustuur van de persoonlijkceid en begrippen.................................................................................2
4. Psyscoseksuele ontwikkeling.............................................................................................................2
5. Psyscissce stoornissen.......................................................................................................................3
6. Toepassingen in culpverlening & opvoeding......................................................................................3
6.1. De psyscoanalytssce praktjk.....................................................................................................3
6.1.1. Psyscoanalytssce tcerapie..................................................................................................4
6.1.1.1. Vrije assosiate...............................................................................................................4
6.1.1.2. Droomanalyse................................................................................................................4
6.1.1.3. De verdringing en cet symptoom..................................................................................4
6.1.1.4. De interpretate van afweermescanismen....................................................................4
6.1.1.5. Weerstand, overdrasct en satcarsis..............................................................................5
6.1.1.6. Psysco-analytssce diagnose.........................................................................................5
7. De cuidige status van de psyscoanalytssce benadering...................................................................5
1
, 1. Uitgangspunten
- Subjectieve ervaringen van mensen
- Ons gedrag wordt lang niet bewust gestuurd
- Mensen cebben een onbewuste
- Waarneembare gedrag van mensen en de bewuste gedragingen en dromen worden bepaald
door zowel onbewuste wensen als door cet feit dat cet niet geassepteerd wordt =
conflictmodel
- Al het gedrag heef een betekenis
- Ervaringen uit de eerste levensjaren zijn van groot belang.
2. Pessimistisch mensbeeld in de psychoanalyse
- Wij zijn geen baas in eigen brein: ons leven wordt mede bepaald door irratonele en
onbewuste wensen.
- Bij onze geboorte cebben we twee tegengestelde ; drifen
- Ons leven wordt mede bepaald door onze levensgessciedenis
- Elk mens ceef zowel normaal als gestoord gedrag en cierin is geen duidelijk onderssceid
waarneembaar
3. Structuur van de persoonlijkheid en begrippen
Eerste topologie: het onbewuste (Eros en Tcanatos) . De terugkeer van cet onbewuste = cet
symptoom
2de topologie
- Es – lustprincipe: is cet oudste in ons psyscisscme, lustprinsipe, de drifen die om cet wens
te bevredigen.
- Ich-realiteitsprincipe: sonstrueert zisc uit cet onbewuste, sonfrontate uit de realiteit. Stelt
onze verlangens uit tot op cet moment geoorloofd is om de drifen te bevredigen. Wij leren
onze drifen in onze stand-by te zeten en dat later te gaan bevredigen.
- Über-ich : superego, geweten, moreel besef …
Constant in sonfist
4. Psychoseksuele ontwikkeling
De vroegkinderlijke ontwikkeling kent opeenvolgende fasen. Psyscissce en seksuele ontwikkeling
volgen de liscamelijke ontwikkeling
2
, - Bij normale ontwikkeling doorloopt cet kind de asctereenvolgende fasen
- Bij een problematssce ontwikkeling kan een kind blijven steken in een fase of terugvallen
o Fixatie: bepaalde karaktertrekken
o Regressie: terugval naar vorige fase
1. Orale Fase: 0-1 jaar: De lustbron is de mond, mond kan niet veel bewegen, alles in zijn mond
steken, alles wat ze in cun canden cebben verkennen ze dat met cun mond,
- Fixate is miniem: te weinig prikkeling binnen
- Regressie: mensen die graag nagelbijten, graag praten…
2. Anale fase: 1-2 jaar: De liscamelijke ontwikkeling volgt: kinderen zijn bezig met de
zindelijkceidstraining. Zindelijkceidstraining: ceef te maken met vastcouden en loslaten
de koppigceidsfase:
- Regressie: Dwangnurose, niet kunnen loslaten, koppig, ordelijk, cygiënissc…
3. Fallische fase: 3- 6 jaar: Elk kind krijgt aandasct van de eigen geslasctsorgaan, we zijn nog
niet geïnteresseerd in maar met jouw eigen biologissce uitrustng. de seksuele identiteit
zisc vestgt
- Oedipuscomplex: jongetjes riscten zisc op de mama en rivaliseren met de vader om
er daarna zisc te identiseren
- Elektracomolex: meisjes riscten zisc op de papa en rivaliseren met de mama om er
daarna zisc te identiseren.
4. Latentiefase: 6-12 jaar: Kinderen zijn zo gerisct op de schoolse ontwikkeling en leren, groep,
klas, dat seksualiteit niet meer ter sprake komt (is een rustg fase). Kinderen riscten zisc op
de eigen geslasctsgenoten,
5. Genitale fase: vanaf 12 jaar volgt de liscamelijke ontwikkeling, puberteit, riscten op
anderen, naar de anderen gerisct, lust en afeste
5. Psychische stoornissen
Psyscissce stoornissen zijn uitngen van onbewuste sonfisten. Vroegkinderlijke ervaringen spelen
cierbij een rol. Een stoornis is een symptoom van een onbewust conflict
6. Toepassingen in hulpverlening & opvoeding
Onbegrijpelijk gedrag begrijpelijk maken. Psychoanalyse als uitlegkunde
Belangrijke begrippen aangeleverd voor de praktjktceorie
- Verdedigingsmechanismen
- Overdracht en tegenoverdracht
6.1. De psychoanalytische praktijk
Evolute in de becandelwijze bij Freud
- De catharsische methode: voor patënten die opnieuw cervielen in cun patcologissce
probleemen, de genezing was niet blijvend. Probleem cierbij was dat niet onder cypnose is
te brengen dus deze metcode wordt ascter zisc gelaten.
- De vrije associatie: dingen vertellen die in zisc opkomen om cierop verder te bouwen.
- Weerstandsanalyse: je kunt uit weerstand van mensen veel leren. Wat is de weerstand?
3
, Kenmerken:
- Klemtoon op emoties
- Analyse weerstanden
- Op zoek naar terugkerende patronen
- Aandacht voor het verleden
- Groot belang aan ervaringen met belangrijke anderen
- Veel waarde aan de therapeutische relatie
- Meer open voor wensen, dromen en fantasieën van de patiënt
6.1.1. Psychoanalytische therapie
6.1.1.1. Vrije associatie
Vrije associatie= alles zeggen wat in je opkomt
Als je ongeremd praat, is de kans dat de bewuste elementen naar boven komen. Als we alles doen
wat er in ons opkomt, dan krijg je binnen 10 sesonden genante ideeën over seks, gevoelens dan gaan
we springen van één naar cet ander gedascte We maken er allemaal een verhaal van
6.1.1.2. Droomanalyse
Wij zijn in minder bewuste toestand
- Manifeste droominhoud: wat je je cerinnert van de droom. Je gaat na coe die droom was,
assosieert welke elementen je bent tegengekomen in
- Latente droominhoud: waar de droom eigenlijk over gaat. Waar de droom werkelijk over
gaat en daarna vertellen welke elementen in die dromen voorkwamen
6.1.1.3. De verdringing en het symptoom
Het symptoom is cier de terugkeer van het verdrongen goed
Verdringing = cet wegcouden uit cet bewustzijn van gedascten incouden of afesten
Vaak ernstge verstoring van levensgemak door:
- Versscijningsvorm
- Verlies psyscissce energie
Maar dit belet niet dat cet symptoom een oplossing voorstelt voor een onderliggend sonfist. Bij een
louter symptoom bestrijdende tcerapie blijf cet conflict dat ten grondslag ligt aan het symptoom
een bron voor nieuwe symptoomvorming
6.1.1.4. De interpretatie van afweermechanismen
Doel afweermechanismen = bescherming tegen psychische pijn. Bv. Verplaatsing, sublimate,
projeste
Deze afweermescanismen komen in beperkte mate bij iedereen voor. Ze worden tevens gebruikt als
verklaring voor :
- Het vergeten van eigennamen
4
