Les 7 (4/5/2018)
Formeel risicokapitaal
Er is een derde partij die geld samenbrengt. Dit is een risicokapitaalfonds. Zij verzamelt geld
van bij verschillende investeerders. Dit zijn de limited partners. Zij vertrouwen het geld toe
aan een derde partij, namelijk de fondsen manager of de managing partner. Het fonds gaat
op zoek naar investeringsopportuniteiten. Hier treed het agencyprobleem op. De derde partij
zou dus een andere agenda kunnen hebben dan de investeerders. Er wordt een jaarlijkse
management fee betaald, maar belangrijker een carried interest.
Carried interest: het gedeelte van de return van het fonds dat de hurdle rate (beloofde
interest) overstijgt wordt betaald aan de fondsmanager als bonus.
Aanbod- en vraagzijde
Hoe verder het bedrijf van de markt staat hoe groter het risico bij investeren. Uit statistiek
blijkt dat er een verkeerde relatie risk return is. Early stage levert minder op de expansion.
MBO heeft ook een hogere opbrengst dan venture capital. De markt werd dus niet efficiënt.
Venture capital heeft dan ook geen groot belang in in Europa en vindt men voornamelijk in
de Verenigde Staten. Eenhoorns vertrekken dan ook uit Europa en verhuizen naar de
Verenigde Staten. Deze eenhoorns zorgen voor heel wat extra werkgelegenheid.
In de zaaifase is er veel risico, maar valt er weinig te verdienen. Bijgevolg zijn er maar
weinig geïnteresseerden. In deze fase zijn de ondernemingen vragende partij. In latere
stadia zijn de fondsen vragende partij want volgens de pecking order theorie gaan
ondernemingen liever naar de bank om een krediet. Bij jonge bedrijven is er een tekort aan
kapitaal, terwijl er bij mature bedrijven een overschot is aan kapitaal. Volgens de wet van
vraag en aanbod zijn de verwachte rendementen veel hoger bij jonge bedrijven dan bij
mature bedrijven. Hierom is het dus interessant om meerdere financieringsrondes te
organiseren en dus aan bootstrapping te doen.
Er is een natuurlijke tendens naar grote deals, door de schaalvoordelen is dit interessanter.
De due diligence (risicoanalyse) is even arbeidsintensief voor een grote of een kleine deal.
Dit terwijl de grote deal wel meer kan opleveren. Het wordt dus moeilijker om kleine
bedragen te vinden.
Formeel risico kapitaal is voor de happy few. Slechts 1% van de aanvragen wordt
goedgekeurd. Het is meestal voor grote projecten over >1 miljoen. Het betreft smart money,
slim geld. Er komt dus ook managementondersteuning bij kijken. Dit in tegenstelling tot
bankkredieten wat dom geld is. Venture capital is exitdriven. Bij de instap heeft men al
bepaald wanneer men uitstapt en wil men dus zo snel mogelijk zoveel mogelijk winst maken
1
, met korte termijn doelstellingen. In familieondernemingen denkt men op lange termijn
waardoor er conflicten kunnen ontstaan. Er is een grote voorkeur voor MBO’s.
Business angels
Business angel is een vorm van informeel risicokapitaal. Bij informeel risicokapitaal is er
geen agency probleem want er is geen derde partij in de vorm van een fonds.
Kenmerken
De drie criteria zijn: tijd, geld en ervaring.
● Het betreft mensen met een ondernemersachtergrond. Vaak hebben ze een
succesvol bedrijf gehad, dit hebben ze verkocht en nu willen ze dat geld investeren.
● Het betreft mannen van middelbare leeftijd.
● Ze hebben hun bedrijf verkocht, dus ze hebben tijd.
● Ze gaan 25% van hun fortuin investeren in bedrijven. Met een gemiddelde
investering van €60.000.
● Een business angel wil nooit een meerderheid, maar steeds een minderheid. Dit
zodat de oprichter gemotiveerd blijft.
● Hij is bereid zijn netwerk en kennis te delen.
● Er is geen sector voorkeur, maar vaak blijft men wel in de sector waar men succesvol
is in geworden.
● Ze investeren wel meestal in hun regio. Ze zien graag waarin ze investeren.
● Ze zoeken ook winst, maar ook plezier. De gewenste return ligt dan ook wat langer
dan bij een venture capitalist.
● Meestal zijn het active angels en bijgevolg dus smart money.
Examen:
Een business angel zoekt een solide businessplan en een goed managementteam. Hij is
ook op zoek naar een schaalbaar verhaal. Daarnaast moet de oprichter investment ready
zijn en dus bereid moet zijn om het kapitaal open te stellen. Er moet ook een realistische
pre-money waard zijn. Vaak overwaarden oprichters hun aandelen om te vermijden dat ze
verwateren. Het allerbelangrijkste zijn de kwaliteiten van de ondernemer voor een business
angel, ze willen hier namelijk mee samenwerken. Voor een venture capitalist is het project
het belangrijkste want als het niet klikt met de CEO kunnen ze deze vervangen.
Soorten
Virgins
Dit zijn mensen met tijd, geld en ervaring maar nog niet hebben geïnvesteerd. Dit zijn 90%
van de mensen die voldoen aan de kenmerken.
Hangover
Zij doen 1 investering, dit loopt slecht af en daarna stoppen ze ermee.
2