Samenvatting Psychodiagnostisch werken 1

Psychodiagnostisch werken
Wat is een psychologische test?
Psychodiagnostiek

= Een gesystematiseerde en theoretisch onderbouwde manier om te komen tot beschrijven,
classificeren, voorspellen en verklaren van gedrag.

 Psycho = ziel/adem
 Diagnose = nauwkeurig leren kennen

Doel
 beschrijven van
 Gedrag
 Sociale omgeving
 Ontwikkeling over tijd
 Classificatie van
 Gedrag
 Psychologische eigenschappen
 Voorspellen van
 Toekomstig gedrag
 Verklaren van
 Oorzaken
 Verschillen met anderen
 = hypothese toetsend

Middelen
 Testen: bv. opdrachten, vragenlijsten
 Gestructureerde/ klinische interviews
 Observatie
 Betrekken van achtergrondinformatie, dossierstudie, ...




Een test is een beoordelingsprocedure
= een psychometrisch onderbouwde beoordelingsprocedure
 Zegt iets over het kunnen (prestaties) en zijn (gedragswijze) van mensen.
 We bekijken interindividuele en intra-individuele verschillen.

~1~

,  Inter-individueel = hoe verschillen mensen onderling
 Intra-individueel = verschillen eigenschappen binnen een persoon zelf
 Verschillende toepassingsmogelijkheden

Beoordelen van:
Individuen
 Sterktes en zwaktes;
 Voorspellingen;
 Keuzemogelijkheden;
 Vergelijkend onderzoek (longitudinaal onderzoek);
 Beschrijvingen/verklaringen;
 Probleemanalyse.

Groepen
 Vergelijkend onderzoek;
 Individuen vergelijken met een groep;
 Diagnoses.

Situaties en methoden
 Conclusies inzake variërende experimentele variabelen
 Bv.: leerlingvolgsysteem


Een test registreert psychologische eigenschappen
= het meetbaar maken van abstracte hypothetische constructen
 Nood aan empirische vaststellingen om uitspraken te doen over ons abstract hypothetisch
construct

Wat zijn psychologische eigenschappen?
Onderscheid tussen:

 Prestaties: intelligentie, capaciteiten, geschiktheid…
 Gedragswijze: persoonlijkheid, motivatie, interesse…
 Toestanden: fluctuerend (vb. emoties)
 Trekken: stabiel (vb. The Big 5) (afbeelding kennen)




Psychologische eigenschappen moeten geoperationaliseerd worden
Empirische vaststelling = gedrag dat je kan zien
 Bv.: Noor stelt meer vragen in de les dan Jan


~2~

,Hypothetisch construct= alle psychologische eigenschappen die je niet rechtstreeks kan zien
 Noor is meer geïnteresseerd?
 Noor is meer gemotiveerd?
 Noor is meer (of net minder) intelligent?

 Is Noor intelligenter dan Jan?

 SCORE > IQ

 Intelligentietest = reeks opdrachten, o.a. rekenvraagstukken, begrippen uitleggen, ...


Een test levert een psychometrische onderbouwd meetresultaat op
 Belang onderbouwing test
 Goede theorie vormt de fundering.
 Criterium:
 Wetenschappelijk gefundeerd.
 Uit betrouwbare afleidingen
Volgens strikte regels


Psychometrische kwaliteiten
 Betrouwbaarheid
 als we een test meerdere keren uitvoeren komen we op hetzelfde resultaat
 Standaardisatie
 een test moet steeds in gelijkaardige situaties afgenomen worden
 Bv. een IQ-test afnemen in een luidruchtige omgeving of in een stille omgeving.
 Objectiviteit van de score
 Eenduidig kunnen interpreteren om verschillende interpretaties/resultaten te vermijden
 Bv. richtlijnen in een handleiding die duiden wanneer een antwoord juist of fout is
 Validiteit
 Meet de test wat ze zegt te meten?
 Normering
 een groep waarmee je de bekomen resultaten kan vergelijken
 een groep waarmee je de bekomen resultaten kan vergelijken
 Bv. wanneer je peilt naar het IQ van een Vlaamse leerling (16 jaar oud) vergelijk je het IQ met
andere Vlaamse leerlingen van dezelfde leeftijd.




Betrouwbaarheid vs validiteit

 Betrouwbaarheid: standvastigheid van de meting
 is nodig vooraleer we van validiteit spreken
 Validiteit: meet je wat je beoogt te meten?

~3~

,  wordt begrensd door de betrouwbaarheid!


De psychometrische kwaliteiten worden beschreven in een
testhandleidingen
De testhandleiding

 Een goede test beschikt over een testhandleiding
 Deze bevat technische informatie nodig voor het:
 Afnemen
 Scoren
 Verwerken
 Interpreteren
 De handleiding bevat 8 elementen (zie tabel 1.3)

1. Wetenschappelijke achtergrond
= De rationale: achterliggende theorie, modellen…

2. Testconstructie
= Statistische procedures: factor-analyse etc.

3. Scoringsprocedure
Bv.: de SCL-90
 Symptom-Checklist
 Algemene Klachtenlijst
 90 mogelijke klachten
 8 subschalen

4. Standaardisatie

5. Normgroepen
• Normgroep moet representatief zijn
• Normgroep moet groot genoeg zijn

6. Betrouwbaarheid
• Verschillende vormen, zie verder

7. Validiteit
• Verschillende vormen, zie verder

8. Testinterpretatie
• Vb. vanaf wanneer goed, problematisch, pathologisch…?

Andere kenmerken van een test
Reikwijdte
= geheel van
 Psychologische eigenschappen die we meten met een test
 domein
 Soorten mensen die we meten met een test

~4~