Ziekteleer cardiovasculaire
revalidatie
Les 1: Geneesmiddelen voor hart/bloedvat
aandoeningen: 5/10
Waarom relevant?
- Geneesmiddelen geven in grote mate info over aandoeningen waarvoor P behandeld wordt
- Leidt tot betere, professionele en geïndividualiseerde aanpak
- Door het frequenter en langduriger contact zullen vragen ook eerder bij ons terechtkomen
ipv bij een arts
Professioneel antwoord vergt kennis over onderliggende aandoening, nut en werking
geneesmiddel
Lijst van geneesmiddelen: samenvattend
1. Plaatjesremmers = anti-aggregantia / Bloedverdunners werken in op het
samenklitten van de bloedplaatjes
Acetylsalicylzuur (aspirine) = COX-1-inhibitoren
P2Y12 ADP-receptor-antagonisten (ADP = adenosine difosfaat)
2. Ontstollingsmiddelen = anticoagulantia / sterkere Bloedverdunners die inwerken op
stollingseiwitten
Vitamine K antagonisten = coumarines
Directe thrombine inhibitoren en factor Xa-inhibitoren = DOAC (direct oral
anticoagulation)
Heparine (ongefractioneerd heparine, laagmoleculaire heparine)
3. Cholesterolverlagende medicatie
Statines
Ezetimibe
Bempedoïnezuur
PCSK9-inhibitoren
Inclisiran
4. Hartfalenmedicatie
Betablokkers
ACE-inhibitoren, angiotensine II recepter blokkers, sacubitril/valsartan
SGLT2-inhibitoren
Diuretica
5. Bloeddrukverlagende medicatie
Calciumantagonisten
(betablokkers, ACE-inhibitoren, angiotensine II receptorblokkers, diuretica
worden ook als bloeddrukverlagende medicatie gebruikt)
6. Medicatie tegen ritmestoornissen = anti-aritmica
Amiodarone
(betablokkers worden ook als anti-aritmicum gebruikt)
7. Medicatie voor een betere doorbloeding van de kransslagaders (vasodilatatie)
Nitraten
8. Diabetesmedicatie
Insuline
, Metformine
GLP-1-analogen
SGLT2-inhibitoren
Thrombusvorming = klontervorming in het bloed
- Meerdere factoren betrokken
a. Bloedplaatjes
b. Stollingsfactoren
c. Endotheel (slijmvlies bloedvatwand)
- Cascade:
1. Endotheel beschadigd: scheur in cholesterolplaat OF door wrijving
2. Bloedplaatjes merken dit en zullen zich vasthechten = ADHESIE (binding aan von
Willenbrand factor en collageen)
3. Bloedplaatjes gehecht aan collageen? ACTIVATIE door stollingseiwit thrombine
4. Bloedplaatjes zullen stoffen vrijzetten: thromboxaan, ADP en thrombine
5. Lawine effect = nog meer bloedplaatjes aangetrokken en geactiveerd proces
klontervorming versterken/versnellen
6. Vrijgemaakte stoffen zullen bloedplaatjes van vorm laten veranderen (ADP op receptor)
beter samenklitten en fibrinogeen geactiveerd die zorgt voor extra verbindingen
tussen bloedplaatjes = AGGREGATIE (afdekkende korts/klonter)
- Klonter verstopt bloedvat occluderende trombus: belangrijkste ontstaansmechanisme
hartinfarct
- Slagader:
Hoge druk systeem
Endotheelcellen dicht tegen elkaar met daaronder gladde spiercellen en daaronder
bindweefsel
Gladde spiercellen: bepalen diameter en dus de distributie bloed
Bevat vele cellen zoals RBC, WBC en bloedplaatjes
- Medicatie:
Hoe lager op de cascade vd bloedplaatjes medicatie ingrijpt, hoe krachtiger het effect
DUS hoe sterker bloedverdunning
Medicatie inwerkend op stollingscascade heeft sterker effect dan degene die inwerken op
de bloedplaatjes
Bloedplaatjesremmers = anti-aggregantia
COX-1-inhibitoren
- Pil-vorm: peroraal
- Werken in op de bloedplaatjes: niet meer goed aan elkaar kunnen kleven door inhibitie
COX-enzym minder thromboxaan gevormd
- Minst sterke bloedverdunner
- Onomkeerbare werking: werking zal meerdere dagen blijven inwerken totdat de
bloedplaatjes zijn vervangen door nieuwe die nog niet zijn blootgesteld aan de medicatie
- Medicatie moet 7 dagen VOOR ingreep met bloedingsrisico stoppen
Maar voor de meeste procedures meestal NIET
Uitzonderingen: hersenen en ruggenmerg
P2Y12 ADP-receptor-antagonisten
- Pil-vorm: peroraal
, - Werken in op BP: niet meer goed aaneen kunnen kleven, door werking ADP op zijn receptor
tegen te gaan minder GPIIb-IIa activatie
- Iets sterker dan vorige anti-aggregantia
- De meeste zijn onomkeerbaar: zie hierboven
7 dagen op voorhand stoppen
- Omkeerbare vorm (Ticagrelor): na stopzetting is het sneller uitgewerkt, medicatie komt los
van receptor op BP (verlies werking)
Maar vaak ook die 7 dagen op voorhand stoppen bij ingreep
- Voor de meeste ingrepen hier wel van belang dat men stopt!
Indicaties:
- Ischemisch hartlijden: hartinfarct
- Plaatselijke thrombusvorming gevolg van endotheel beschadiging
Ontstollingsmiddelen = anticoagulantia
Vit K antagonisten
- Vit K : staan in voor goede stolling, activatie stollingsfactoren
Antagonist: werken in op stollingsfactoren door onderdrukken van protrombine
minder fibrinogeen en dus ook fibrine gevormd bloed minder stolbaar
- In pil vorm: peroraal (dosis verschillend per persoon: iedereen heeft andere combi
stollingsfactoren)
- Sterker dan plaatjesremmers: dus regelmatige bloedcontrole vereist (het mag niet te veel
ontstollen)
- Deze medicatie MOET echt 7 dagen op voorhand gestopt worden
Directe thrombine inhibitoren/ factor Xa inhibitoren
- Pilvorm: peroraal
- Iedereen zelfde dosis, maar wel rhm nierfunctie
- Werken in op stollingsfactoren door blokkade thrombine of verhinderen werking
stollingsfactor Xa minder fibrine bloed wordt dunner/minder stolbaar
- Sterker dan BP-remmers
- Medicatie moet 2 dagen op voorhand gestopt worden!
Ongefractioneerd heparine (UFH) of laagmoleculair gewicht heparine (LMWH)
- Intraveneus voor UFH, subcutaan voor LMWH
- Dosis berekend op lichaamsgewicht en rhm nierfunctie
- Werkt in op stollingsfactoren door werking stollingsfactor X (en thrombine) te remmen
minder fibrine minder stolbaar
- Sterker dan plaatjesremmers
- Medicatie pas avond voordien stoppen door vrij korte werkingsduur
Indicatie
- Mechanische kunstkleppen: Vit K antagonist
- Voorkamerfibrillatie (DOACs)
- Indicatie voor heparine gelijkend op Vit K antagonist
Cholesterolverlagende medicatie
Cholesterol:
- Opgenomen via voeding deels en deels aangemaakt in lever
- HMF-Coenzyme A: maakt cholesterol in lever aan
Doelwit medicatie: dit willen we blokkeren
- Soorten:
HDL: goede cholesterol, Haalt cholesterol weg uit de vaatwand
, LDL: slechte cholesterol, brengt het naar de vaatwand veroorzaakt atheroomplaque
- Medicatie werkt in op LDL: tegenhouden ziekteproces of stabilisatie
Statine:
- Pil-vorm: peroraal
- Werken in op aanmaak cholesterol in lever door werking HMG-Coa te remmen
- Sterke werking: krachtig medicament
- Nevenwerkingen: spierpijn/stijfheid, spiervermoeidheid, krampen en gewrichtspijn
Spierpijn heel proximaal gelegen thv schouder- of bekkengordel
Ezetimibe
- In pilvorm: peroraal
- Remt opname van cholesterol in dunne darm
- Minder krachtig geneesmiddel: LDL-cholesterol dalen rond 20%
- Weinig nevenwerkingen
- Vaak in combinatie preparaat
Bempedoïnezuur
- Pil-vorm: peroraal
- Inhibitor ATP-citraatlyase (enzym die tussenkomt in cholesterolsynthese in lever)
vermindert LDL in bloed
- Vergelijkbare werking met vorige
- Weinig nevenwerkingen
PCSK9-inhibitoren
- Via subcutane spuit: 1x om de 2 weken
- Monoclonale antilichamen (antistoffen) die binden aan eiwit, dat afbraak LDL-receptoren in
lever regelt meer LDL-receptoren beschikbaar, ze gaan langer blijven leven lever neemt
meer LDL uit bloed: LDL-concentratie in bloed daalt!
- Sterkste geneesmiddel
- Voornamelijk voor degene met familiale hypercholesterolemie: cholesterol slaat in op
verschillende lichaamsplaatsen
- Weinig nevenwerkingen
Inclisiran:
- Subcutaan spuitje: 1x om het half jaar
- Small interfering RNA dat aanmaak PCSK9-eiwit beperkt meer LDL-receptoren beschikbaar
op lever meer LDL uit bloed opgenomen: drastisch dalen LDL-concentratie in bloed
- Het doet ook Lp dalen (heeft gunstig op CV gezondheid)
- Vergelijkbaar effect als de PCSK9
- Weinig nevenwerkingen
Indicatie:
- Ischemisch hartlijden:
Probleem van onderliggende atheromatose (cholesterolafzetting onder endotheel
slagaderwand) gevaar van thrombusvorming thv endotheel beschadiging
- Diabetes
Geeft verhoogde kans op ischemisch hartlijden of cerebrovasculair lijden
Hartfalenmedicatie
Stress en bètareceptoren
- Bètareceptoren:
Type 1: zit op hartspiercellen
Type 2: zit op gladde spiercellen in bloedvaten, luchtwegen en skeletspieren
revalidatie
Les 1: Geneesmiddelen voor hart/bloedvat
aandoeningen: 5/10
Waarom relevant?
- Geneesmiddelen geven in grote mate info over aandoeningen waarvoor P behandeld wordt
- Leidt tot betere, professionele en geïndividualiseerde aanpak
- Door het frequenter en langduriger contact zullen vragen ook eerder bij ons terechtkomen
ipv bij een arts
Professioneel antwoord vergt kennis over onderliggende aandoening, nut en werking
geneesmiddel
Lijst van geneesmiddelen: samenvattend
1. Plaatjesremmers = anti-aggregantia / Bloedverdunners werken in op het
samenklitten van de bloedplaatjes
Acetylsalicylzuur (aspirine) = COX-1-inhibitoren
P2Y12 ADP-receptor-antagonisten (ADP = adenosine difosfaat)
2. Ontstollingsmiddelen = anticoagulantia / sterkere Bloedverdunners die inwerken op
stollingseiwitten
Vitamine K antagonisten = coumarines
Directe thrombine inhibitoren en factor Xa-inhibitoren = DOAC (direct oral
anticoagulation)
Heparine (ongefractioneerd heparine, laagmoleculaire heparine)
3. Cholesterolverlagende medicatie
Statines
Ezetimibe
Bempedoïnezuur
PCSK9-inhibitoren
Inclisiran
4. Hartfalenmedicatie
Betablokkers
ACE-inhibitoren, angiotensine II recepter blokkers, sacubitril/valsartan
SGLT2-inhibitoren
Diuretica
5. Bloeddrukverlagende medicatie
Calciumantagonisten
(betablokkers, ACE-inhibitoren, angiotensine II receptorblokkers, diuretica
worden ook als bloeddrukverlagende medicatie gebruikt)
6. Medicatie tegen ritmestoornissen = anti-aritmica
Amiodarone
(betablokkers worden ook als anti-aritmicum gebruikt)
7. Medicatie voor een betere doorbloeding van de kransslagaders (vasodilatatie)
Nitraten
8. Diabetesmedicatie
Insuline
, Metformine
GLP-1-analogen
SGLT2-inhibitoren
Thrombusvorming = klontervorming in het bloed
- Meerdere factoren betrokken
a. Bloedplaatjes
b. Stollingsfactoren
c. Endotheel (slijmvlies bloedvatwand)
- Cascade:
1. Endotheel beschadigd: scheur in cholesterolplaat OF door wrijving
2. Bloedplaatjes merken dit en zullen zich vasthechten = ADHESIE (binding aan von
Willenbrand factor en collageen)
3. Bloedplaatjes gehecht aan collageen? ACTIVATIE door stollingseiwit thrombine
4. Bloedplaatjes zullen stoffen vrijzetten: thromboxaan, ADP en thrombine
5. Lawine effect = nog meer bloedplaatjes aangetrokken en geactiveerd proces
klontervorming versterken/versnellen
6. Vrijgemaakte stoffen zullen bloedplaatjes van vorm laten veranderen (ADP op receptor)
beter samenklitten en fibrinogeen geactiveerd die zorgt voor extra verbindingen
tussen bloedplaatjes = AGGREGATIE (afdekkende korts/klonter)
- Klonter verstopt bloedvat occluderende trombus: belangrijkste ontstaansmechanisme
hartinfarct
- Slagader:
Hoge druk systeem
Endotheelcellen dicht tegen elkaar met daaronder gladde spiercellen en daaronder
bindweefsel
Gladde spiercellen: bepalen diameter en dus de distributie bloed
Bevat vele cellen zoals RBC, WBC en bloedplaatjes
- Medicatie:
Hoe lager op de cascade vd bloedplaatjes medicatie ingrijpt, hoe krachtiger het effect
DUS hoe sterker bloedverdunning
Medicatie inwerkend op stollingscascade heeft sterker effect dan degene die inwerken op
de bloedplaatjes
Bloedplaatjesremmers = anti-aggregantia
COX-1-inhibitoren
- Pil-vorm: peroraal
- Werken in op de bloedplaatjes: niet meer goed aan elkaar kunnen kleven door inhibitie
COX-enzym minder thromboxaan gevormd
- Minst sterke bloedverdunner
- Onomkeerbare werking: werking zal meerdere dagen blijven inwerken totdat de
bloedplaatjes zijn vervangen door nieuwe die nog niet zijn blootgesteld aan de medicatie
- Medicatie moet 7 dagen VOOR ingreep met bloedingsrisico stoppen
Maar voor de meeste procedures meestal NIET
Uitzonderingen: hersenen en ruggenmerg
P2Y12 ADP-receptor-antagonisten
- Pil-vorm: peroraal
, - Werken in op BP: niet meer goed aaneen kunnen kleven, door werking ADP op zijn receptor
tegen te gaan minder GPIIb-IIa activatie
- Iets sterker dan vorige anti-aggregantia
- De meeste zijn onomkeerbaar: zie hierboven
7 dagen op voorhand stoppen
- Omkeerbare vorm (Ticagrelor): na stopzetting is het sneller uitgewerkt, medicatie komt los
van receptor op BP (verlies werking)
Maar vaak ook die 7 dagen op voorhand stoppen bij ingreep
- Voor de meeste ingrepen hier wel van belang dat men stopt!
Indicaties:
- Ischemisch hartlijden: hartinfarct
- Plaatselijke thrombusvorming gevolg van endotheel beschadiging
Ontstollingsmiddelen = anticoagulantia
Vit K antagonisten
- Vit K : staan in voor goede stolling, activatie stollingsfactoren
Antagonist: werken in op stollingsfactoren door onderdrukken van protrombine
minder fibrinogeen en dus ook fibrine gevormd bloed minder stolbaar
- In pil vorm: peroraal (dosis verschillend per persoon: iedereen heeft andere combi
stollingsfactoren)
- Sterker dan plaatjesremmers: dus regelmatige bloedcontrole vereist (het mag niet te veel
ontstollen)
- Deze medicatie MOET echt 7 dagen op voorhand gestopt worden
Directe thrombine inhibitoren/ factor Xa inhibitoren
- Pilvorm: peroraal
- Iedereen zelfde dosis, maar wel rhm nierfunctie
- Werken in op stollingsfactoren door blokkade thrombine of verhinderen werking
stollingsfactor Xa minder fibrine bloed wordt dunner/minder stolbaar
- Sterker dan BP-remmers
- Medicatie moet 2 dagen op voorhand gestopt worden!
Ongefractioneerd heparine (UFH) of laagmoleculair gewicht heparine (LMWH)
- Intraveneus voor UFH, subcutaan voor LMWH
- Dosis berekend op lichaamsgewicht en rhm nierfunctie
- Werkt in op stollingsfactoren door werking stollingsfactor X (en thrombine) te remmen
minder fibrine minder stolbaar
- Sterker dan plaatjesremmers
- Medicatie pas avond voordien stoppen door vrij korte werkingsduur
Indicatie
- Mechanische kunstkleppen: Vit K antagonist
- Voorkamerfibrillatie (DOACs)
- Indicatie voor heparine gelijkend op Vit K antagonist
Cholesterolverlagende medicatie
Cholesterol:
- Opgenomen via voeding deels en deels aangemaakt in lever
- HMF-Coenzyme A: maakt cholesterol in lever aan
Doelwit medicatie: dit willen we blokkeren
- Soorten:
HDL: goede cholesterol, Haalt cholesterol weg uit de vaatwand
, LDL: slechte cholesterol, brengt het naar de vaatwand veroorzaakt atheroomplaque
- Medicatie werkt in op LDL: tegenhouden ziekteproces of stabilisatie
Statine:
- Pil-vorm: peroraal
- Werken in op aanmaak cholesterol in lever door werking HMG-Coa te remmen
- Sterke werking: krachtig medicament
- Nevenwerkingen: spierpijn/stijfheid, spiervermoeidheid, krampen en gewrichtspijn
Spierpijn heel proximaal gelegen thv schouder- of bekkengordel
Ezetimibe
- In pilvorm: peroraal
- Remt opname van cholesterol in dunne darm
- Minder krachtig geneesmiddel: LDL-cholesterol dalen rond 20%
- Weinig nevenwerkingen
- Vaak in combinatie preparaat
Bempedoïnezuur
- Pil-vorm: peroraal
- Inhibitor ATP-citraatlyase (enzym die tussenkomt in cholesterolsynthese in lever)
vermindert LDL in bloed
- Vergelijkbare werking met vorige
- Weinig nevenwerkingen
PCSK9-inhibitoren
- Via subcutane spuit: 1x om de 2 weken
- Monoclonale antilichamen (antistoffen) die binden aan eiwit, dat afbraak LDL-receptoren in
lever regelt meer LDL-receptoren beschikbaar, ze gaan langer blijven leven lever neemt
meer LDL uit bloed: LDL-concentratie in bloed daalt!
- Sterkste geneesmiddel
- Voornamelijk voor degene met familiale hypercholesterolemie: cholesterol slaat in op
verschillende lichaamsplaatsen
- Weinig nevenwerkingen
Inclisiran:
- Subcutaan spuitje: 1x om het half jaar
- Small interfering RNA dat aanmaak PCSK9-eiwit beperkt meer LDL-receptoren beschikbaar
op lever meer LDL uit bloed opgenomen: drastisch dalen LDL-concentratie in bloed
- Het doet ook Lp dalen (heeft gunstig op CV gezondheid)
- Vergelijkbaar effect als de PCSK9
- Weinig nevenwerkingen
Indicatie:
- Ischemisch hartlijden:
Probleem van onderliggende atheromatose (cholesterolafzetting onder endotheel
slagaderwand) gevaar van thrombusvorming thv endotheel beschadiging
- Diabetes
Geeft verhoogde kans op ischemisch hartlijden of cerebrovasculair lijden
Hartfalenmedicatie
Stress en bètareceptoren
- Bètareceptoren:
Type 1: zit op hartspiercellen
Type 2: zit op gladde spiercellen in bloedvaten, luchtwegen en skeletspieren
