Samenvatting Theorie cardiovasculaire ziekteleer

Samenvatting: cardiale
revalidatie
Les 1: inleiding (27/09)
Historiek
 Vroeger VS Nu
- Vroeger: hartproblematiek = 6 weken bedrust
 Ontlasten hart
 MAAR negatieve complicaties zoals deconditionering en afname VO² max
(inspanningscapaciteit) als gevolg
- Met de jaren…
 Stoeloefeningen
 Vanaf week 4 wandelen

Definitie
 Cardiale revalidatie
- = geheel van activiteiten gericht om enerzijds verdere progressie van onderliggende
aandoening tegen te gaan en anderzijds ervoor te zorgen dat P zowel fysiek, metaal en
sociaal voldoende hersteld zodat zij, door eigen inspanningen, een zo normaal mogelijke rol
in de maatschappij kunnen behouden of hervatten wanneer deze verloren is gegaan
- = het gecombineerde en gecoördineerd (onder supervisie) gebruik van medische,
psychosociale, educatieve, beroepsmatige en fysieke maatregelen om de terugkeer naar
een actieve en voldoening gevende levensstijl te vergemakkelijken
 Aanbeveling en evidentie
- Aanbeveling : klasse 1 = veel evidentie dat P er voordelen uithalen (ivm risico)
- Level of evidence: A: data gebaseerd op goede en kwaliteitsvolle studies

Algemene doelen van de cardiale revalidatie
 Soorten
- Fysieke doelen
 Leren kennen van eigen fysieke grenzen: inspanningsvermogen kan subjectief beperkt
zijn  confronteren met zijn objectieve grenzen (activeren P om te bewegen)
 Leren omgaan met fysieke beperkingen: confrontatie aangaan met eigen beperkingen
en hen leren ermee omgaan in diverse situaties
 Overwinnen van bewegingsangst
 Optimaliseren inspanningsvermogen: belastbaarheid verbeteren/stabiliseren zodat P
weer kan functioneren in het gewenste ADL
 Ontwikkelen actieve levensstijl: snelle terugval mogelijk
- Mentale doelen
 Herwinnen emotioneel evenwicht: geheel mentaal welbevinden in evenwicht brengen
 Op functionele manier omgaan met hartziekte = leren omgaan zonder zichzelf onnodig
te beperken
overbezorgdheid en overschatting leiden tot lagere levenskwaliteit
Ontkenning en onderschatten verslechtert cardiovasculaire prognose door
verminderde therapietrouw
 Overwinnen bewegingsangst

, - Sociale doelen
 Herwinnen emotioneel evenwicht binnen relatie, gezin en sociale omgeving (hangt
samen met mentale doelen)
 Optimale hervatting rol in iedere context  verbeterde levenskwaliteit
 Optimale hervatting vrijetijdsbesteding: zelfcontrole vergroot
- Doelen gericht op verbetering van risicogedrag
 Bekendheid over aard van ziekte en
mogelijke risicofactoren (educatie,
stappenplan opstellen, extra hulp)
 Stoppen met roken
 Ontwikkelen/onderhouden gezonde
voeding en fysieke actieve levensstijl
 Stressmanagement
 Ontwikkelen therapietrouw en
medicatie


!! kanttekening: ‘algemene’ doelen  revalidatie op maat aangepast aan noden P

Kerncomponenten cardiale revalidatie
 Belangrijkste componenten: allesomvattend
- Training en FA: meest van belang
- Voedingsadvies
- Gewicht management
- Bloeddruk management
- Vetten/lipiden management
- Diabetes management
- Psychosociale management
- Roken verminderen
!! iedere P moet individueel beoordeeld worden  op maat van de patiënt
 Multidisciplinair team
- Realisatie kerncomponenten door heel team
 Onder supervisie van cardioloog
 Verpleegkundigen
 Diëtiste
 Psycholoog
 Kine
 Maatschappelijk assistent
- Van belang dat iedereen zelfde boodschap doorgeeft aan P

Verschillende fasen cardiale revalidatie

, Voor wie cardiale revalidatie?
- Specifieke cardiale aandoening waar hospitalisatie nodig was (aanvraag tijdens die
hospitalisatie)
- Wie mag WEL: stabiele P met
 Acuut coronair syndroom
 Chronisch stabiel hartfalen met verminderde functie
 Post-chirurgie (dia 29): kan ook profylactisch gedaan worden zoals bij defibrillator
- Wanneer NIET: contra-indicatie (enkel geldig voor het beweegaspect!)
 Acute ongecontroleerde fase van hartfalen
 Acute chronisch hartfalen
 Ongecontroleerde diabetes
 Systolische BD hoger dan 200 mm Hg
 Recente emboli
 Acute pericarditis
 Symptomatische aorta stenose
 FASE 1A: klinische aspecten van de cardiale revalidatie tijdens hospitalisatie
- 3 doelen:
1. Educatie, informeren en geruststellen P en omstaande
 Aard hartaandoening of operatie of revalidatietraject
 Risicofactoren
 Belang gezonde levensstijl
 Verwachtingen van P
2. Tegengaan, beperken en voorkomen passief worden en herstellen van de gevolgen
 Inactiviteit door operatie, langdurige bedrust en voorafgaand fysieke inactiviteit
3. Veilig ontslag en terugkeer naar huis
 Snelle terugkeer tot zelfzorg en ADL: gemiddelde inspanningsactiviteiten (3-4 MET)
 Verbetering inspanningscapaciteit
 Identificeren en verminderen angst en depressie
 Patiënt leren omgaan met klachten (symptomen leren herkennen) en hen educatie
geven over hoe ADL op te bouwen
 Vervroegd ontslag uit ziekenhus
- Fysiologische gevolgen bedrust
- Behandelmodaliteiten

,  Na anamnese/patiënt assessment: evalueren klinische status, alsook participatie en
activiteitenniveau
 Klinische data bezien:
 hemodynamisch stabiel? BD inorde?
 Grootte infarct
 Plaats infarct
 Linkerventrikelfunctie/dysfunctie
 Device
 Infuus
 Ritmestoornis
 Formuleren van geïndividualiseerde doelen samen met P = HULPVRAAG 
geïndividualiseerd behandelplan
 Functioneel niveau
 Participatieniveau
 Activiteitenniveau
 Risicofactoren vermindering
 Psychosociaal welbevinden
 Klinisch monitoren: bekijk eerst de parameters (HF, BD, saturatie, kleur, AH…) 
vervolgens klinisch redeneren (is therapie veilig?)
 Kinesitherapeutische behandeling:
 Vroege en progressieve mobilisatie
 Post-operatieve kinesitherapie: transfers, AH-oef, tonificatie, lichte revalidatie
- Vroege en progressieve mobilisaties:
 Mag ik beginnen? Is de P GESCHIKT voor mobilisering?
 Afwezigheid retrosternale/borst pijn gedurende laatste 8 u
 Geen nieuwe tekenen decompensatie zoals dyspnee in rust, daling BD,
oedeem in benen, daling HD
 Geen nieuwe sign abnormaal hartritme of ECG veranderingen in laatste 8u
 Geen tachycardie in rust (<130 bpm)
 Geen contra-indicaties voor revalidatie: alles wat acuut en instabiel is
!! vraag aan arts/verpleging
 Wanneer ONDERBREKEN mobilisaties?
 Abnormale verandering in BD: daling systolische BD met meer dan 10 mmHg
(pompprobleem) OF toename systolische BD met meer dan 40 mmHg
 Ritmestoornissen: snelle HF die niet evenredig is met geleverde inspanning OF
onregelmatige HF (verandering bekende aritmie)
 2/3de graad AV-blok
 Vegetatieve/autonome reacties zoals overmatig zweten
 Duizeligheid
 Restrosternale pijn = angina pectoris
 Desaturatie > 5%
 Pompfunctiestoornissen: dyspnee die niet in verhouding is met geleverde
inspanning OF abnormale moeheid OF toename perifeer/centraal oedeem
 P geeft zelf aan niet meer te kunnen
- Progressie: mogelijks indien in vorige behandeling…
 Normale toename hartslag (minder dan 30 bpm)
 Normale toename systolische BD
 Geen niet ritme of ST-veranderingen