Samenvatting Ziekteleer Neurologische aandoeningen

Neurologische ziekteleer
LESSEN DESLOOVERE

Les 28/09: Anatomie van het oor
 De drie zintuigen met als doel evenwicht en stabilisering blik
- Evenwichtsorgaan (bevindt zich in het oor)
- Visuele informatie: coördinatie
- Proprioceptie: positie hoofd tov rest wereld
 Foto gehele oor:
- Gehoorgang  trommelvlies (achteraan)  
middenoor  de 3 gehoorbeentjes: hamer/malleus,
stijgbeugel/stapes, aambeeld/incus 
evenwichtsorgaan en slakkenhuis hangen samen (vaak
samen pathologie)  daarvan vertrekt zenuw
(cochleavestibularis: info slakkenhuis en evenwicht
doorsturen)

Anatomie binnenoor en evenwichtsorgaan
 Evenwichtsorgaan: practica les  korte samenvatting
- Labyrinth bestaat uit cochlea en evenwichtsorgaan
- Evenwichtsorgaan: 3 semicirculaire kanalen met endolymfe vloeistof + utriculus + sacculus)
- Hieraan: nervus vestibularis (deel van craniale zenuw VIII)  gaat naar vestibulaire kernen
- Functies:
o Blikstabilisatie
o Evenwicht: samen met info uit visus en proprioceptie systemen
o Oriëntatie en navigatie
 Semicirculaire kanalen:
- 1ste deel: half cirkelvormige kanalen (semicirculaire kanalen: anterieur, posterieur en horizontaal)
o zitten vast op middelste gemeenschappelijk deel
o Andere functie dan middelste gedeelte
o Detectie doen van elke beweging
 Registratie van draaibewegingen
- Gemeenschappelijk gedeelte met evenwichtsorgaan = ultriculus  registratie zwaartekracht

 3 compartimenten evenwichtsorgaan
- Blauw: belangrijkste = endolymfecompartiment (1/3)
o Langs ene kant trilharen: voor gehoor verantwoordelijk 
verbonden met middendeel slakkenhuis (trilharen)
o Andere kant voor evenwicht
o Vestibulaire zintuigcellen liggen hier
- Perilymfe compartiment (rond blauw)  benige omkadering 2/3
- Benig labyrint: holte waarin labyrint zit
- Zwaartekracht: sacculus en utriculus

 Schematisch:
- Middenoor (MO): twee verbindingen

, 1) Stijgbeugel /stape is laatste deel gehoorbeentjes  maakt contact met ovale venster ( =
membraan die scheiding vormt tss middenoor en binnenoor  trilt als we spreken)  wordt
doorgegeven naar perilymfe compartiment
o Dit kan zowel naar slakkenhuis als naar evenwichtsorgaan gaan
2) Ronde venster (vormt de uitgang: trillingen komen hier terug uit)
- Endolymfe compartiment (middenin, donkergrijs)
o In elk van die half cirkelvormige kanalen zit telkens een verdikking (ampulla)  daar zit een
klep/cupula en sluit de kanalen/ampulae volledig af (zit water in)
- Utriculus: gemeenschappelijke ruimte waar de 3 semicirculaire kanalen samenkomen
Detectie draaibewegingen
- Utriculus en sacculus (met elkaar verbonden)  bepaald epitheel namelijk de macula = allemaal
trilhaartjes (horizontaal en verticaal)  verantwoordelijk voor registratie zwaartekracht (registreren
lineaire versnellingen)
o U en S zijn verbonden via ductus endo lymfaticus  gaat naar craniaal  saccus
endolymfaticus
o Endolymfe geproduceerd in sacculus
o Resorptie in ductus en saccus endolymfaticus

Vestibulaire zintuigcellen
 2 types vestibulaire zintuigcellen (die zitten in de cupula in de ampula)
- Type 1: verantwoordelijk voor registratie langzame bewegingen
- Type 2: snelle beweging

 Bij beweging cupula in ampulla:
- Trilhalen bewegen (zijn allemaal op zelfde manier georiënteerd)
a) Stereocilia meerdere, kleine trilharen
b) Kinocilium: één groot en lang trilhaar
- Trilharen zitten vast in een klep (cupula densiteit gelijk aan die van endolymfe  niet onderhevig
aan de zwaartekracht)  bij beweging trilharen in gelatineuze massa  stimulatie vestibulaire deel
 signaal naar nervus vestibularis (in halfcirkelvormige kanalen)

 2de deel = macula
- vlak epitheel met allemaal trilharen op in zelfde manier georiënteerd
- Op macula: gelatineuze massa met Cacarbonaatkristallen  onderhevig aan de zwaartekracht
omdat die kristallen erop liggen

Halfcirkelvormige kanalen
 Wat
- 3 halfcirkelvormige kanalen in 3 vakken van de ruimte
o 1: horizontaal kanaal (nog 30 graden van echte horizontale vlak)
 Bij vierpotig dier staat dit verticaal
o 2 verticale kanalen (anterieur (2) en posterieur (3))
- 90° tov elkaar om iedere beweging te realiseren
- 45° tov saggitale of frontale vlak
- Kanalen zijn gekoppeld (horizontaal: L en R 30° tov elkaar)
- Voorste verticale kanalen in zelfde vlak als achterste verticale vlak aan andere kant
 Symmetrisch en in spiegelbeeld tov elkaar  info van 2 kanten met elkaar
vergelijken
 Trilharen in de cupula ook in spiegelbeeld tov elkaar
o Horizontaal kanaal: kinocilia aan de middellijn georiënteerd

, - Kanalen met elkaar gekoppeld, verticale hoek van 45° met saggitale vlak, liggen in spiegelbeeld tov
elkaar
 Horizontale kanaal
- U = ultriculus (gemeenschappelijk gedeelte)
- Werkt functioneel als een cirkel door het middelste gedeelte
 Macula:
- Gelegen in utriculus en sacculus
- Calciumcarbonaatkristallen: 6 hoekige kristallen die mooi geordend zijn
 Belangrijk voor registratie zwaartekracht
- Macula = horizontale gedeelte
- Macula sacculus (2 flapjes) staan verticaal


Vestibulaire reflexbanen (autonoom)
 Info nodig voor…
- Blikstabilisatie: vestibulo- oculomotorische baan
- Houding (vb op 1 been staan): vestubulo-spinale baan
 Hoe lopen deze?
- Vestibulo- oculomotorische baan : Van slakkenhuis  vestibulaire kern (naast hoorn 4e ventrikel) 
2e zenuwbaan naar occulomotore in hersenstam en van daar naar het oog
- Vestibulo spinale baan: evenwichtsorgaan  vestibulaire kern  ruggenmerg  spier
 Centrale verbindingen:
- Banen hebben systemen die moeten ingrijpen wanneer er een probleem is
- Vestibulaire ganglion (1e neuron komt toe)  naar vestibulaire kernen  oogspierkernen
o 2 belangrijke verbindingen
 1. Cerebellum (belangrijkste)
 2. Cereberale cortex

Halfcirkelvormig kanaal:
 Werking:
- Cirkel met klep
- Evenwichtsorgaan in rotsbeen, endolymfe zit erbinnen in
- Beweging naar links  hoofd naar links, wanden bewegen naar links maar vloeistof heeft vertraging
(endolymfe)
- Op tekening: puntje wand, puntje vloeistof
o Wand direct mee bewegen maar vloeistof met vertraging
o Versnellen: endolymfe blijft wat achter en gaat afwijken naar 1 kant
o Constante snelheid: cupula komt tot rust in normale stand (endolymfe beweegt even snel als
rotsbeen)
 Enkel bij versnelling registreert afwijking
o Als we stoppen, dan gaat de wand mee vertragen, endolymfe gaat wat verder door naar
cupula  gevoel dat je tijdje doordraait (= endolymfe)
 Bewegingen:
- In stilstand - cupula gesloten: er mag geen vloeistof ontsnappen
- hoofdversnelling: je ziet dat endolymfe nog wat doorbeweegt
- Hoofd naar links: endolymfe blijft wat achter en doet beweging naar rechts  beide cupula naar
rechts afwijken
 Vestibulaire zintuigcellen
- Nervus vestibularis is niet werkloos als we niks doen  altijd ontstaan van AP (ook in rustsituatie)
- Stereocilia bewegen weg van kinocilium  AP daalt
- Ernaartoe: AP stijgt  meer AP

,  Mechanische omzetting naar elektrisch signaal
- Draaien: ene kant geeft meer signaal, andere kant minder signaal  vestibulaire kernen
- Stil  geven evenveel signaal

 Codering draaiversnelling vestibulaire kernen
- Rust: symmetrisch signaal & symmetrische tonus
- Bij draaiversnelling  asymmetrie tonus (je krijgt een groter verschil)
o Intensiteit draaiversnelling vertaalt zich in een groter verschil in tonus dan trage beweging
o Richting wordt bepaald door vergelijking rechter en linker zijde
- Draaien naar links
 links bewegen ze naar kinocilia toe  toename #AP  tonusverhoging
 Langs rechts is er een verlaging van aantal AP  tonusverlaging

Vestibulo-oculair reflex
 Wat?
- Zorgt voor blikstabilisatie
 Nystagmus = ritmisch heen en weer bewegen van de ogen, zonder dat u dit zelf stuurt
- Tonusverhoging aan ene kant en verlaging aan andere kant: bedoeling om ogen stabiel te houden
o Als je naar links draait, gaat ogen naar rechts MAAR ogen zijn beperkt
o Nystagmus: als we bewegen gaat het oog de omgeving blijven bekijken (beweging naar links,
oog traag rechts, snel terugkeren naar links, volgende punt pakke en terug traag bewegen
naar rechts)
 = trage beweging ene kant, snelle beweging andere kant = zaagtandpatroon (trage
beweging wordt gestuurd door vestibulaire systeem)
 Wij zien dit als vloeiend  centraal wordt die terugschuifbeweging van de ogen
uitgeschakeld
- Belangrijkste parameter: snelheid vd trage fase
o Hoe sneller we bewegen, hoe sneller nystagmuspatroon (Snelle beweging valt het meeste op)
o Nystagmus benoemt naar de snelle fase
o Video: nystagmus naar rechts (oog beweegt heel snel terug naar de rechterkant)
- Je hebt een nystagmus in dezelfde richting: dit komt omdat die traag in tegenovergestelde richting
moet gaan en snel in zelfde richting moet gaan om een punt te pakken

Andere halfcirkelvormige kanalen
 Effect stimuleren andere kanalen
- Horizontaal kanaal is verbonden met laterale oogspieren
- De andere kanalen
o Gekoppeld aan schuine/verticale oogspieren  dorsiflexie
o Zorgt voor rotatie van het oog

Macula
 Functie macula…
- Registratie van de zwaartekracht
 Hoofd achterover, CaCO-kristallen vallen achterover  macula gaat buigen in 1 richting, want zijn
hetzelfde gericht (ofwel naar kiliocilium of ervan weg)
- Registratie lineaire versnelling  horizontaal (UTRICULUS)
 Stilstand: otoconia/kristallen staan horizontaal
 Bij versnelling gaat deze afbuigen naar achter want kan niet zo snel bewegen
 Bij vertraging: kristallen buigen door naar voor
 Constante snelheid = mooi meebewegen (ze veren terug)
 Stoppen? Dan blijft die nog even doorgaan om uiteindelijk terug tot stilstand te komen