SAMENVATTING MEDISCHE KENNIS - E.A.F. WENTINK
Basiswerk AG - Tweede druk 2017
Hoofdstuk 9
HOOFDSTUK 9
Mammacarcinoom
Borstkanker. Komt voor bij een op de 8 á 9 vrouwen in Nederland.
Oorzaak:
Vaak onbekend.
Erfelijk - BRCA 1 + 2 gen, wordt autosomaal dominant overerft.
Doelgroep:
Vrouwen, veelal vanaf 50 jaar.
Jonge vrouwen die BRCA 1/2 dragen.
Mannen die BRCA 1/2 dragen.
Symptomen bij zelfonderzoek:
Voelbare knobbeltjes.
Verandering van vorm,
Asymmetrie.
Kuiltje in de huid.
Tepel die naar binnen trekt.
Abnormaal bloedverlies/vocht uit de tepel.
Diagnose:
• Mammogram, echogram.
• Punctie.
• Lymfeklier Scan met scintigrafie - radioactieve stof wordt in de huid of bij de tepel gespoten. De volgende
dag opname met een speciale camera die radioactiviteit meet. Beoordeeld wordt met welke lymfeklier het
gezwel in contact staat. Dit is de poortwachter- of schildwachtklier.
• Vervolgonderzoek om te zien of er kankercellen in de klier zitten (positief = slechtere prognose).
Behandeling:
Borstoperatie - mammasparende lumpectomie of borst geheel verwijderen.
Verwijderen okselklieren bij positieve uitslag poortwachterklier - okselkliertoilet.
Chemotherapie.
Hormonaletherapie als cellen gevoelig zijn voor hormonen.
Geneesmiddelen die het eiwit dat kankercellen versneld remmen.
Specialistische controle - na genezing kans op terugkeer 5% in de eerste 5 jaar.
Prognose:
Afhankelijk van het tijdstip dat de ziekte wordt ontdekt en het stadium waar het zich in bevindt.
Secundaire preventie:
Genonderzoek bij vrouwen met veel borstkanker in de familie.
Vanaf 50 jaar bevolkingsonderzoek borstkanker.
, Mastitis
Borstontsteking. In de eerste week na de bevalling kan de melk pijnlijk stuwen. Dit is onschuldig. Na de
eerste week kan er een infectie ontstaan en bacteriën in de melk terechtkomen.
Oorzaak:
Stuwing in de borst waardoor ontstekingsproces ontstaat.
Doelgroep:
Lacterende vrouwen.
Symptomen:
Pijnlijke zwelling van de borst (één kant), warm, rood, hard aanvoelen. Soms ontstaat een abces.
Behandeling:
Bij koorts en algemeen ziek antibiotica.
Blijven voeden of kolven. Mastitis kan geen kwaad voor het kind. Pas als abces/pus doorbreekt naar de
moedermelk loopt de baby risico.
Als een abces ontstaat deze via incisie ontlasten.
Endometrium poliep
Gesteelde zwelling in het slijmvlies aan de binnenkant van de baarmoeder. Goedaardig.
Symptomen:
Abnormaal vaginaal bloedverlies of bloederige afscheiding.
Tijdens de menstruatie extra pijn (dysmenorroe) door het samentrekken van het spierweefsel.
Diagnose:
Poliep kan gevonden worden door hysteroscopie of curettage (verwijderen van baarmoederslijmvlies).
Behandeling:
Poliep verwijderen i.v.m. mogelijke kans op ontstaan van kanker.
Soms hele baarmoeder verwijderen- risico op endometriumcarcinoom verdwijnt.
Controle door gynaecoloog.
Basiswerk AG - Tweede druk 2017
Hoofdstuk 9
HOOFDSTUK 9
Mammacarcinoom
Borstkanker. Komt voor bij een op de 8 á 9 vrouwen in Nederland.
Oorzaak:
Vaak onbekend.
Erfelijk - BRCA 1 + 2 gen, wordt autosomaal dominant overerft.
Doelgroep:
Vrouwen, veelal vanaf 50 jaar.
Jonge vrouwen die BRCA 1/2 dragen.
Mannen die BRCA 1/2 dragen.
Symptomen bij zelfonderzoek:
Voelbare knobbeltjes.
Verandering van vorm,
Asymmetrie.
Kuiltje in de huid.
Tepel die naar binnen trekt.
Abnormaal bloedverlies/vocht uit de tepel.
Diagnose:
• Mammogram, echogram.
• Punctie.
• Lymfeklier Scan met scintigrafie - radioactieve stof wordt in de huid of bij de tepel gespoten. De volgende
dag opname met een speciale camera die radioactiviteit meet. Beoordeeld wordt met welke lymfeklier het
gezwel in contact staat. Dit is de poortwachter- of schildwachtklier.
• Vervolgonderzoek om te zien of er kankercellen in de klier zitten (positief = slechtere prognose).
Behandeling:
Borstoperatie - mammasparende lumpectomie of borst geheel verwijderen.
Verwijderen okselklieren bij positieve uitslag poortwachterklier - okselkliertoilet.
Chemotherapie.
Hormonaletherapie als cellen gevoelig zijn voor hormonen.
Geneesmiddelen die het eiwit dat kankercellen versneld remmen.
Specialistische controle - na genezing kans op terugkeer 5% in de eerste 5 jaar.
Prognose:
Afhankelijk van het tijdstip dat de ziekte wordt ontdekt en het stadium waar het zich in bevindt.
Secundaire preventie:
Genonderzoek bij vrouwen met veel borstkanker in de familie.
Vanaf 50 jaar bevolkingsonderzoek borstkanker.
, Mastitis
Borstontsteking. In de eerste week na de bevalling kan de melk pijnlijk stuwen. Dit is onschuldig. Na de
eerste week kan er een infectie ontstaan en bacteriën in de melk terechtkomen.
Oorzaak:
Stuwing in de borst waardoor ontstekingsproces ontstaat.
Doelgroep:
Lacterende vrouwen.
Symptomen:
Pijnlijke zwelling van de borst (één kant), warm, rood, hard aanvoelen. Soms ontstaat een abces.
Behandeling:
Bij koorts en algemeen ziek antibiotica.
Blijven voeden of kolven. Mastitis kan geen kwaad voor het kind. Pas als abces/pus doorbreekt naar de
moedermelk loopt de baby risico.
Als een abces ontstaat deze via incisie ontlasten.
Endometrium poliep
Gesteelde zwelling in het slijmvlies aan de binnenkant van de baarmoeder. Goedaardig.
Symptomen:
Abnormaal vaginaal bloedverlies of bloederige afscheiding.
Tijdens de menstruatie extra pijn (dysmenorroe) door het samentrekken van het spierweefsel.
Diagnose:
Poliep kan gevonden worden door hysteroscopie of curettage (verwijderen van baarmoederslijmvlies).
Behandeling:
Poliep verwijderen i.v.m. mogelijke kans op ontstaan van kanker.
Soms hele baarmoeder verwijderen- risico op endometriumcarcinoom verdwijnt.
Controle door gynaecoloog.
