HANDELEN BIJ URGENTIES – BOSMANS
HANDELEN BIJ URGENTIES
30% schriftelijk MC – geen giscorrectie
70% mondeling casuïstiek
INLEIDING
- Wat is een acuut zieke patiënt
o ABC bedreigd
o Vaak vooraf achteruitgang
o Vroegtijdige herkenning en behandeling essentieel
- Hoe kritisch zieke patiënt herkennen
o Alarmerende tekenen
▪ Dyspneu
▪ Thoracale pijn
▪ Verminderd bewustzijn
▪ Cyanose
o NEWS
- Algemene aanpak kritisch zieke patiënt
o Symptomen, nier oorzaken
o Treat first what kills first
o ABCDE = vaste structuur
ABCDE – METHODE
- Kan gebruikt worden voor alle kritisch zieke patiënten
- Vijf stappen:
o Airway
o Breathing
o Circulation
o Disability
o Exposure / Environment
- Volgende stap pas indien vorige stap oké
ALGEMENE STAPPEN
- Bewaak eigen veiligheid
- Algemene blik
- Indien patiënt bij bewustzijn: spreek hem aan
- Indien patiënt bewusteloos: schudt aan schouders en vraag of alles oké is
o Patiënt praat = luchtweg vrij, ademt, er is hersendoorbloeding
o Patiënt antwoordt in korte zinnen = mogelijks ademhalingsproblemen
o Patiënt antwoordt niet = duidelijk signaal dat er iets aan de hand is
1
, - Kijk, luister en voel
o Inschatten in ong. 30 sec
o Vraag een collega om hulp te halen indien nodig
- Indien patiënt bewusteloos is, niet reageert en niet normaal ademt: start CPR
- Monitor de vitale parameters zo snel mogelijk
- Plaats zo snel mogelijk IV lijn en doe BN
AIRWAY
- Waarom?
o Onbehandelde LWobstructie => °hypoxie
- Evaluatie:
o paradoxale borst- en buikbewegingen
o Hulp AH spieren
o centrale cyanose
o geen geluid mond/neus (net veel)
- Behandelen LWobstructie:
o chin lift of jaw thrust
o aspireren indien nodig
o larynxmasker
o intubatie indien voorgaande niet voldoende
- 15l O2 met non-rebreathing masker -> doel: Sa 94-98%
BREATHING
- Snel herkennen en behandelen
- Evaluatie:
o respiratoire distress
o Ahfrequentie
o ritme, diepte
o malformiteiten
o saturatie
o geluid AH
o percussie + auscultatie thorax
o positie trachea
- kritiek zieke patiënt: steeds O2
o wat met COPD
- AH niet voldoende of afwezig => beademen
2
,CIRCULATION
- Hypovolemie vermijden
- Evaluatie:
o kleur handen en vingers
o temperatuur ledematen
o CRT meten
o Venen
o HR
o Pols
o Bloeddruk
▪ Normaal dus niets aan de hand?
o Ausculatie
o Cardiac output
o Bloedingen
- Behandelen
o IV – toegang
o BN
o Vocht
o Regelmatig herevalueren
o Thoracale pijn → steeds ECG
DISABILITY
- Evalueren:
o GCS / AVPU
o pupillen onderzoeken
o glycemie
- Onbewust en onbeschermde LW: zijlig
ENVIRONMENT
- Volledig en systematisch onderzoek van P
PAHTOLOGIE
- Opsplitsing:
o Cardiaal
o Respiratoir
o Neurologisch
o Intoxicaties
o Acuut abdomen
- Te kennen:
o Definitie
o Symptomen
o Mogelijke gevaren
o Behandeling
3
, CARDIAAL
ACUUT LONGOEDEEM
- Wat: vocht uit bloedvaten in longweefsel
o Tussen bloedvaten en alveoli
o In alveoli
=>gasuitwisseling verstoord
- Niet-cardiaal
- Cardiaal
SYMPTOMEN
- Dyspneu
- Thoracale pijn
- Oligurie
- Niet plat kunnen liggen
- Zweten
- Angstig, benauwd
- Reutelen
BEHANDELING
- ABCDE
- Diuretica
- Intubatie
INFARCT
- Wat: coronaire arterie plots verstopt door trombus
o Verminderde coronaire doorbloeding
o Ischemie myocard
- STEMI: trombus occlusief en persisterend
- non-STEMI: trombus niet-occlusief en snel opgelost
SYMPTOMEN
- Pijn op de borst
- Uitstraling
- Onrustig, angstig
- Misselijk, braken
- Grauw, zweten
BEHANDELING
- ABCDE
- Pijnstilling
- Nitraten: vasodilatator
- Acetylsalicylzuur : trombocytenaggregatieremmer
4
HANDELEN BIJ URGENTIES
30% schriftelijk MC – geen giscorrectie
70% mondeling casuïstiek
INLEIDING
- Wat is een acuut zieke patiënt
o ABC bedreigd
o Vaak vooraf achteruitgang
o Vroegtijdige herkenning en behandeling essentieel
- Hoe kritisch zieke patiënt herkennen
o Alarmerende tekenen
▪ Dyspneu
▪ Thoracale pijn
▪ Verminderd bewustzijn
▪ Cyanose
o NEWS
- Algemene aanpak kritisch zieke patiënt
o Symptomen, nier oorzaken
o Treat first what kills first
o ABCDE = vaste structuur
ABCDE – METHODE
- Kan gebruikt worden voor alle kritisch zieke patiënten
- Vijf stappen:
o Airway
o Breathing
o Circulation
o Disability
o Exposure / Environment
- Volgende stap pas indien vorige stap oké
ALGEMENE STAPPEN
- Bewaak eigen veiligheid
- Algemene blik
- Indien patiënt bij bewustzijn: spreek hem aan
- Indien patiënt bewusteloos: schudt aan schouders en vraag of alles oké is
o Patiënt praat = luchtweg vrij, ademt, er is hersendoorbloeding
o Patiënt antwoordt in korte zinnen = mogelijks ademhalingsproblemen
o Patiënt antwoordt niet = duidelijk signaal dat er iets aan de hand is
1
, - Kijk, luister en voel
o Inschatten in ong. 30 sec
o Vraag een collega om hulp te halen indien nodig
- Indien patiënt bewusteloos is, niet reageert en niet normaal ademt: start CPR
- Monitor de vitale parameters zo snel mogelijk
- Plaats zo snel mogelijk IV lijn en doe BN
AIRWAY
- Waarom?
o Onbehandelde LWobstructie => °hypoxie
- Evaluatie:
o paradoxale borst- en buikbewegingen
o Hulp AH spieren
o centrale cyanose
o geen geluid mond/neus (net veel)
- Behandelen LWobstructie:
o chin lift of jaw thrust
o aspireren indien nodig
o larynxmasker
o intubatie indien voorgaande niet voldoende
- 15l O2 met non-rebreathing masker -> doel: Sa 94-98%
BREATHING
- Snel herkennen en behandelen
- Evaluatie:
o respiratoire distress
o Ahfrequentie
o ritme, diepte
o malformiteiten
o saturatie
o geluid AH
o percussie + auscultatie thorax
o positie trachea
- kritiek zieke patiënt: steeds O2
o wat met COPD
- AH niet voldoende of afwezig => beademen
2
,CIRCULATION
- Hypovolemie vermijden
- Evaluatie:
o kleur handen en vingers
o temperatuur ledematen
o CRT meten
o Venen
o HR
o Pols
o Bloeddruk
▪ Normaal dus niets aan de hand?
o Ausculatie
o Cardiac output
o Bloedingen
- Behandelen
o IV – toegang
o BN
o Vocht
o Regelmatig herevalueren
o Thoracale pijn → steeds ECG
DISABILITY
- Evalueren:
o GCS / AVPU
o pupillen onderzoeken
o glycemie
- Onbewust en onbeschermde LW: zijlig
ENVIRONMENT
- Volledig en systematisch onderzoek van P
PAHTOLOGIE
- Opsplitsing:
o Cardiaal
o Respiratoir
o Neurologisch
o Intoxicaties
o Acuut abdomen
- Te kennen:
o Definitie
o Symptomen
o Mogelijke gevaren
o Behandeling
3
, CARDIAAL
ACUUT LONGOEDEEM
- Wat: vocht uit bloedvaten in longweefsel
o Tussen bloedvaten en alveoli
o In alveoli
=>gasuitwisseling verstoord
- Niet-cardiaal
- Cardiaal
SYMPTOMEN
- Dyspneu
- Thoracale pijn
- Oligurie
- Niet plat kunnen liggen
- Zweten
- Angstig, benauwd
- Reutelen
BEHANDELING
- ABCDE
- Diuretica
- Intubatie
INFARCT
- Wat: coronaire arterie plots verstopt door trombus
o Verminderde coronaire doorbloeding
o Ischemie myocard
- STEMI: trombus occlusief en persisterend
- non-STEMI: trombus niet-occlusief en snel opgelost
SYMPTOMEN
- Pijn op de borst
- Uitstraling
- Onrustig, angstig
- Misselijk, braken
- Grauw, zweten
BEHANDELING
- ABCDE
- Pijnstilling
- Nitraten: vasodilatator
- Acetylsalicylzuur : trombocytenaggregatieremmer
4
