4.1
Dekolonisatie Nederlands-Indië
Voor de oorlog: Nederlandse kolonisatoren onderdrukten het nationalisme in Nederlands-Indië
Tijdens oorlog: Japan onderdrukte inheemse volkeren – Japan keerde inheemse mensen tegen het westen.
Na oorlog: Waren tegen herstel Nederlandse overheersing, Soekarno verklaarde Indonesië onafhankelijk 2 dagen na de Japanse capitulatie op 17
augustus 1945.
Reactie Nederland: Indonesische onafhankelijkheidsoorlog begonnen Nederland accepteerde het uitroepen van de onafhankelijkheid niet.
Vanaf 1946: Nederland stuurt soldaten om de Nederlandse macht te herstellen probeerde te onderhandelen, maar faalde,
1947: Nederlands leger voert een grote militaire operatie uit op Java en Sumatra geroepen is een politieactie Republiek teruggevochten met
guerrilla-aanvallen Nederlands reageerde op deze aanvallen met terreur, platgebrande dorpen/doodde dorpelingen.
1948: Nederland houdt een tweede 'politionele actie' gevangen Soekarno Nederland werd door de VS en de VN gedwongen hem vrij te laten en
de Indonesische onafhankelijkheid te accepteren.
Indonesische onafhankelijkheid: Koningin Juliana tekende de soevereiniteitsoverdracht waardoor de regering van Soekarno de hoogste macht
over Indonesië kreeg.
Dekolonisatie andere nederlandse koloniën
1954: Suriname/Nederlandse Antillen worden Autonome landen binnen koninkrijk der Nederlanden.
1975: Suriname wordt een onafhankelijke republiek onder heerschappij van Eerste Minister Arron
1986: Aruba wordt autonoom
2010: Nederlandse Antillen worden als eenheid opgeheven Sint Maarten werd autonoom Bonaire, Saba, Sint Eustatius werd bijzonder
Gemeenten kregen de naam Caribisch Nederland.
Europese landen: verzwakt door oorlog
VS – Sovjet-Unie: Werden supermachten. Waren tegen kolonialisme
VS: Stond toe dat de Filippijnen onafhankelijk werden in 1946
Dekolonisatie Brits-Indië
Voor de oorlog: Britten en Indiërs spraken over zelfbestuur
Na oorlog: Britten waren voor dekolonisatie, verlieten India zo snel mogelijk
Na de dekolonisatie: Brits-Indië werd India, meerderheid bevolking Hindi Pakistan, meerderheid bevolking moslim
Gandhi: Wilde voormalig Brits-Indië verenigen in 1 land Verschillen tussen religieuze groepen escaleerden Moslims vluchtten naar Pakistan
Hindoes vluchtten naar India.
Dekolonisatie Indochina/Vietnam
Na de oorlog: Ho Chi Minh verklaarde Vietnam onafhankelijk nadat Japan capituleerde.
Frankrijks reactie op de onafhankelijkheid van Vietnam: koloniale oorlog begonnen Frankrijk wilde Vietnam heroveren
De overgave van Frankrijk: Frankrijk gaf het op na het verliezen van een wekenlange strijd om een doorwaadbare plaats in de jungle in 1954.
Palestina en Israël
Voor 1945: Onafhankelijke arabische staten gevormd in het Midden-Oosten
Na 1945: Britten regeerden Palestina; er was veel spanning tussen Arabische en Joodse bevolking
1896: Joodse auteur moedigde het zionisme aan, kreeg veel volgelingen; dacht dat ze hun eigen staat nodig hadden (veilig voor antisemitisme) -
besloten dat hun staat Palestina moest zijn.
Voor de Eerste Wereldoorlog & interbellum: veel Joden migreerden naar Palestina
1936: Palestijnen komen in opstand, willen de joodse immigratie stoppen
Voor 1945: Britse beperkte joodse immigratie naar Palestina
Na 1945: Beperking van de joodse immigratie, mislukt omdat veel joden na de holocaust naar Palestina vlogen.
1947: De Britten verklaren dat ze Palestina zullen verlaten op 15 mei 1948
Betrokkenheid VN: Wilde Palestina verdelen in 2 staten Palestijnen weigerden.
14 mei 1948: Joodse leider verklaart staat Israël
Israël had superieure militairen (geleverd door landen zoals de VS) veroverden de meerderheid van Palestina.
Dekolonisatie in Afrika
Afrikaans nationalisme beïnvloed door arabisch nationalisme
1954: Afrikaanse nationalisten beginnen oorlog voor Algerije's onafhankelijkheidsoorlog duurde 8 jaar 1956 Frankrijk gaf de kolonie op.
1956: Frankrijk laat Marokko en Tunesië onafhankelijk worden
Marokko Werd een koninkrijk
Tunesië was oorspronkelijk een koninkrijk werd een republiek in 1957
1955: Nationalisme in Afrika ten zuiden van de Sahara neemt toe
- Fransen, Britten, Belgen wilden van hun koloniën af, steunden het nationalisme
1960-1964: 17 Britse koloniën werden onafhankelijk, Frankrijk droeg overal vreedzaam de macht over.
1960: België doet afstand van Congo
Potruguezen weigerden kolonies in Afrika te laten gaan , rebellen in Afrika begonnen in 1974 een onafhankelijkheidsoorlog toen Portugal een
nieuwe regering kreeg, waardoor kolonies onafhankelijk werden.
4.2
Begin coldwar
- Geallieerde leiders Truman (VS), Churchill (VK), Stalin (SU) kwamen in 1945 bijeen om te beloven samen te werken
- Geallieerde leiders; Truman (VS), Stalin (SU) werden al snel vijanden wereld was verdeeld in het oostblok (SU) en het westen (VS)
- Er was vijandigheid zonder te vechten tussen de VS en SU een koude oorlog.
Vijandigheid veroorzaken tussen VS en SU
- waren machtige landen met verschillende ideologieën
- VS = Democratie, kapitalisme
- SU = communisme, dictatuur
- hun ideologieën wilden verspreiden; werden concurrenten
Blokvorming indirecte oorzaak Tweede Wereldoorlog
, Blokvorming
- Gebieden bevrijd door de westerse geallieerden; vielen onder Amerikaanse invloedssfeer
- Gebieden bevrijd/bezet door Sovjetleger; viel onder de invloedssfeer van de Sovjet-Unie.
- Stalin voegde Baltische staten toe, dus SU en hielp communisten aan de macht te komen in Polen, Tsjechoslowakije, Hongarije, Roemenië en
Bulgarije.
Divisie Duitsland
- West-Duitsland 1949: kapitalistische bondsrepubliek Duitsland; met parlementaire democratie.
- Oost-Duitsland Duitse democratische republiek; was een communistische dictatuur.
West-Berlijn deel kapitalistische Bondsrepubliek Duitsland Oost-Berlijn deel Duitse democratische republiek
- De Berlijnse Muur: werd in 1961 gebouwd om te voorkomen dat burgers uit het oosten en westen met elkaar konden communiceren; bewaakt met
mijnenvelden, prikkeldraad en wachttorens.
Europese landen na de oorlog:
- Westerse landen: gevreesde invasie van het Rode Leger
- Westerse landen: maakten zich zorgen over de toename van het communisme
- communisme: leek een oplossing voor armoede
Begin van de inperking van het Amerikaanse beleid – vanaf 1948
- VS wilden de communistische expansie stoppen door de economie van West-Europese landen weer op te bouwen. VS gaven miljarden dollars
uit.
- 1950: welvaart (West-Europese landen) toegenomen – armoede verdwenen – communisme afgenomen.
- Vs gaf militaire hulp
- 1949: VS, Canada, west/zuid-Europese landen vormen de NAVO sovjet-unie, oostblok vormt Warschaupact.
- angst voor wereldwijde communistische expansie toegenomen SU had atoombommen, China werd geleid door een communistische NAVO
toegenomen leger
Stalins dood
- opvolger was Chroesjtsjov
- Chroesjtsjov zei dat communisme en kapitalisme naast elkaar leven om een atoomoorlog te voorkomen
- de wapenwedloop tussen de grootmachten ging door.
Progressie kernwapens
- destructiever werd
- in aantal toegenomen
- werden geproduceerd omdat raketten overal het grondgebied van de vijand konden raken.
Koude oorlog
- 1961 De spanning nam vooral rond Berlijn toe.
- Chroesjtsjov wilde de door de DDR gebouwde Berlijnse muur innemen om een einde te maken aan de stroom Oost-Duitsers die naar West-
Duitsland migreerden.
Cuba-crisis
- 1959: Communist Castro grijpt de macht in Cuba
- 1961: CIA probeerde hem te verjagen werden verslagen
- 1962: CIA vindt raketinstallaties op Cuba
- Raketinstallaties werden door Chroesjtsjov op Cuba geplaatst
- Chroesjtsjov verwijderd raketinstallatie op verzoek van Kennedy
De hotline
- directe verbinding tussen de SU en de VS
- kon snel bespreken problemen verminderde spanning van de kou ver voor 50 jaar
Détente
- supermachten bleven zwaar bewapend Rusland had een jaarlijkse mars die zijn leger afslachtte
- SU en de VS waren beide betrokken bij conflicten zoals de Vietnamoorlog
Vietnamoorlog
- SU leverde wapens voor communistisch (noordelijk) Vietnam
- Amerikaanse soldaten vochten tegen communistisch (noordelijk) Vietnam
- Communistisch veroverd Vietnam
Einde koude oorlog
- spanning toegenomen in 1980 DDR wilde kernwapens plaatsen in West-Duitsland bevolking West-Duitsland verzette zich hiertegen, waren
bang voor een nucleaire oorlog
- 1985: SU-leider Gorbatsjov stond meer vrijheid toe, beëindigde de wapenwedloop samen met de Amerikaanse president Reagan.
-1989: massale protesten in Oost-Duitsland tegen communistische leiders Gorbatsjov deed afstand van zijn macht in meerdere landen ook
Duitsland
- DDR opent berlijnse muur om protest te stoppen Waal werd vernietigd door boze cilivians
- 1990 DDR werd ontbonden Oost-Duitsland sloot zich aan bij de Bondsrepubliek
-1991 SU viel apat in 15 onafhankelijke staten zonder communisme.
Spanning in Korea
- 1945 SU bevrijdde Korea van Japan Korea werd communistische staat – geleid door Kim il-sung, had een stalinistisch regime
- 1950 Korea probeerde kapitalistisch te veroveren Zuid-Korea mislukt
- Zuid-Korea gesteund door VN-troepen onder leiding van VS – Korea gesteund door SU en China.
- 1953 Stalin stierf Koreaanse oorlog eindigde spanning voortgezet als gevolg van een zwaar bewaakte grens en Amerikaanse militairen met
kernwapens.
- Zuid-Korea werd een welvarend rijk land
Dekolonisatie Nederlands-Indië
Voor de oorlog: Nederlandse kolonisatoren onderdrukten het nationalisme in Nederlands-Indië
Tijdens oorlog: Japan onderdrukte inheemse volkeren – Japan keerde inheemse mensen tegen het westen.
Na oorlog: Waren tegen herstel Nederlandse overheersing, Soekarno verklaarde Indonesië onafhankelijk 2 dagen na de Japanse capitulatie op 17
augustus 1945.
Reactie Nederland: Indonesische onafhankelijkheidsoorlog begonnen Nederland accepteerde het uitroepen van de onafhankelijkheid niet.
Vanaf 1946: Nederland stuurt soldaten om de Nederlandse macht te herstellen probeerde te onderhandelen, maar faalde,
1947: Nederlands leger voert een grote militaire operatie uit op Java en Sumatra geroepen is een politieactie Republiek teruggevochten met
guerrilla-aanvallen Nederlands reageerde op deze aanvallen met terreur, platgebrande dorpen/doodde dorpelingen.
1948: Nederland houdt een tweede 'politionele actie' gevangen Soekarno Nederland werd door de VS en de VN gedwongen hem vrij te laten en
de Indonesische onafhankelijkheid te accepteren.
Indonesische onafhankelijkheid: Koningin Juliana tekende de soevereiniteitsoverdracht waardoor de regering van Soekarno de hoogste macht
over Indonesië kreeg.
Dekolonisatie andere nederlandse koloniën
1954: Suriname/Nederlandse Antillen worden Autonome landen binnen koninkrijk der Nederlanden.
1975: Suriname wordt een onafhankelijke republiek onder heerschappij van Eerste Minister Arron
1986: Aruba wordt autonoom
2010: Nederlandse Antillen worden als eenheid opgeheven Sint Maarten werd autonoom Bonaire, Saba, Sint Eustatius werd bijzonder
Gemeenten kregen de naam Caribisch Nederland.
Europese landen: verzwakt door oorlog
VS – Sovjet-Unie: Werden supermachten. Waren tegen kolonialisme
VS: Stond toe dat de Filippijnen onafhankelijk werden in 1946
Dekolonisatie Brits-Indië
Voor de oorlog: Britten en Indiërs spraken over zelfbestuur
Na oorlog: Britten waren voor dekolonisatie, verlieten India zo snel mogelijk
Na de dekolonisatie: Brits-Indië werd India, meerderheid bevolking Hindi Pakistan, meerderheid bevolking moslim
Gandhi: Wilde voormalig Brits-Indië verenigen in 1 land Verschillen tussen religieuze groepen escaleerden Moslims vluchtten naar Pakistan
Hindoes vluchtten naar India.
Dekolonisatie Indochina/Vietnam
Na de oorlog: Ho Chi Minh verklaarde Vietnam onafhankelijk nadat Japan capituleerde.
Frankrijks reactie op de onafhankelijkheid van Vietnam: koloniale oorlog begonnen Frankrijk wilde Vietnam heroveren
De overgave van Frankrijk: Frankrijk gaf het op na het verliezen van een wekenlange strijd om een doorwaadbare plaats in de jungle in 1954.
Palestina en Israël
Voor 1945: Onafhankelijke arabische staten gevormd in het Midden-Oosten
Na 1945: Britten regeerden Palestina; er was veel spanning tussen Arabische en Joodse bevolking
1896: Joodse auteur moedigde het zionisme aan, kreeg veel volgelingen; dacht dat ze hun eigen staat nodig hadden (veilig voor antisemitisme) -
besloten dat hun staat Palestina moest zijn.
Voor de Eerste Wereldoorlog & interbellum: veel Joden migreerden naar Palestina
1936: Palestijnen komen in opstand, willen de joodse immigratie stoppen
Voor 1945: Britse beperkte joodse immigratie naar Palestina
Na 1945: Beperking van de joodse immigratie, mislukt omdat veel joden na de holocaust naar Palestina vlogen.
1947: De Britten verklaren dat ze Palestina zullen verlaten op 15 mei 1948
Betrokkenheid VN: Wilde Palestina verdelen in 2 staten Palestijnen weigerden.
14 mei 1948: Joodse leider verklaart staat Israël
Israël had superieure militairen (geleverd door landen zoals de VS) veroverden de meerderheid van Palestina.
Dekolonisatie in Afrika
Afrikaans nationalisme beïnvloed door arabisch nationalisme
1954: Afrikaanse nationalisten beginnen oorlog voor Algerije's onafhankelijkheidsoorlog duurde 8 jaar 1956 Frankrijk gaf de kolonie op.
1956: Frankrijk laat Marokko en Tunesië onafhankelijk worden
Marokko Werd een koninkrijk
Tunesië was oorspronkelijk een koninkrijk werd een republiek in 1957
1955: Nationalisme in Afrika ten zuiden van de Sahara neemt toe
- Fransen, Britten, Belgen wilden van hun koloniën af, steunden het nationalisme
1960-1964: 17 Britse koloniën werden onafhankelijk, Frankrijk droeg overal vreedzaam de macht over.
1960: België doet afstand van Congo
Potruguezen weigerden kolonies in Afrika te laten gaan , rebellen in Afrika begonnen in 1974 een onafhankelijkheidsoorlog toen Portugal een
nieuwe regering kreeg, waardoor kolonies onafhankelijk werden.
4.2
Begin coldwar
- Geallieerde leiders Truman (VS), Churchill (VK), Stalin (SU) kwamen in 1945 bijeen om te beloven samen te werken
- Geallieerde leiders; Truman (VS), Stalin (SU) werden al snel vijanden wereld was verdeeld in het oostblok (SU) en het westen (VS)
- Er was vijandigheid zonder te vechten tussen de VS en SU een koude oorlog.
Vijandigheid veroorzaken tussen VS en SU
- waren machtige landen met verschillende ideologieën
- VS = Democratie, kapitalisme
- SU = communisme, dictatuur
- hun ideologieën wilden verspreiden; werden concurrenten
Blokvorming indirecte oorzaak Tweede Wereldoorlog
, Blokvorming
- Gebieden bevrijd door de westerse geallieerden; vielen onder Amerikaanse invloedssfeer
- Gebieden bevrijd/bezet door Sovjetleger; viel onder de invloedssfeer van de Sovjet-Unie.
- Stalin voegde Baltische staten toe, dus SU en hielp communisten aan de macht te komen in Polen, Tsjechoslowakije, Hongarije, Roemenië en
Bulgarije.
Divisie Duitsland
- West-Duitsland 1949: kapitalistische bondsrepubliek Duitsland; met parlementaire democratie.
- Oost-Duitsland Duitse democratische republiek; was een communistische dictatuur.
West-Berlijn deel kapitalistische Bondsrepubliek Duitsland Oost-Berlijn deel Duitse democratische republiek
- De Berlijnse Muur: werd in 1961 gebouwd om te voorkomen dat burgers uit het oosten en westen met elkaar konden communiceren; bewaakt met
mijnenvelden, prikkeldraad en wachttorens.
Europese landen na de oorlog:
- Westerse landen: gevreesde invasie van het Rode Leger
- Westerse landen: maakten zich zorgen over de toename van het communisme
- communisme: leek een oplossing voor armoede
Begin van de inperking van het Amerikaanse beleid – vanaf 1948
- VS wilden de communistische expansie stoppen door de economie van West-Europese landen weer op te bouwen. VS gaven miljarden dollars
uit.
- 1950: welvaart (West-Europese landen) toegenomen – armoede verdwenen – communisme afgenomen.
- Vs gaf militaire hulp
- 1949: VS, Canada, west/zuid-Europese landen vormen de NAVO sovjet-unie, oostblok vormt Warschaupact.
- angst voor wereldwijde communistische expansie toegenomen SU had atoombommen, China werd geleid door een communistische NAVO
toegenomen leger
Stalins dood
- opvolger was Chroesjtsjov
- Chroesjtsjov zei dat communisme en kapitalisme naast elkaar leven om een atoomoorlog te voorkomen
- de wapenwedloop tussen de grootmachten ging door.
Progressie kernwapens
- destructiever werd
- in aantal toegenomen
- werden geproduceerd omdat raketten overal het grondgebied van de vijand konden raken.
Koude oorlog
- 1961 De spanning nam vooral rond Berlijn toe.
- Chroesjtsjov wilde de door de DDR gebouwde Berlijnse muur innemen om een einde te maken aan de stroom Oost-Duitsers die naar West-
Duitsland migreerden.
Cuba-crisis
- 1959: Communist Castro grijpt de macht in Cuba
- 1961: CIA probeerde hem te verjagen werden verslagen
- 1962: CIA vindt raketinstallaties op Cuba
- Raketinstallaties werden door Chroesjtsjov op Cuba geplaatst
- Chroesjtsjov verwijderd raketinstallatie op verzoek van Kennedy
De hotline
- directe verbinding tussen de SU en de VS
- kon snel bespreken problemen verminderde spanning van de kou ver voor 50 jaar
Détente
- supermachten bleven zwaar bewapend Rusland had een jaarlijkse mars die zijn leger afslachtte
- SU en de VS waren beide betrokken bij conflicten zoals de Vietnamoorlog
Vietnamoorlog
- SU leverde wapens voor communistisch (noordelijk) Vietnam
- Amerikaanse soldaten vochten tegen communistisch (noordelijk) Vietnam
- Communistisch veroverd Vietnam
Einde koude oorlog
- spanning toegenomen in 1980 DDR wilde kernwapens plaatsen in West-Duitsland bevolking West-Duitsland verzette zich hiertegen, waren
bang voor een nucleaire oorlog
- 1985: SU-leider Gorbatsjov stond meer vrijheid toe, beëindigde de wapenwedloop samen met de Amerikaanse president Reagan.
-1989: massale protesten in Oost-Duitsland tegen communistische leiders Gorbatsjov deed afstand van zijn macht in meerdere landen ook
Duitsland
- DDR opent berlijnse muur om protest te stoppen Waal werd vernietigd door boze cilivians
- 1990 DDR werd ontbonden Oost-Duitsland sloot zich aan bij de Bondsrepubliek
-1991 SU viel apat in 15 onafhankelijke staten zonder communisme.
Spanning in Korea
- 1945 SU bevrijdde Korea van Japan Korea werd communistische staat – geleid door Kim il-sung, had een stalinistisch regime
- 1950 Korea probeerde kapitalistisch te veroveren Zuid-Korea mislukt
- Zuid-Korea gesteund door VN-troepen onder leiding van VS – Korea gesteund door SU en China.
- 1953 Stalin stierf Koreaanse oorlog eindigde spanning voortgezet als gevolg van een zwaar bewaakte grens en Amerikaanse militairen met
kernwapens.
- Zuid-Korea werd een welvarend rijk land
