NKO: OOR – PROF. VAN ROMPAEY
1 AUDITIEF SYSTEEM
Wat moeten we horen?
Verschilledne mensen met gehoorsverlies, belangrijk probleem, een halve milhard
Hoe ouder worden, hoe meer kans op gehoorsverlies
Risicofactoren
- Genen, oorinfecties, geluid, ototoxiciteit, …
1.1 ANATOMIE OOR
1.1.1 BUITENOOR
Oorschelp of pinna
- Geluidsversterking : 4 -6 dB
- Beperkte geluidsopvangede functie, vooral voor hoge
tonen richtinghoren boven – onder
Uitwendige gehoorgang (meatus acusticus externus)
- Kronkelig verloop, S-vorm: 2,5 cm lang, diameter 0,6 cm
- Laterale 1/3: cartilage (kraakbeen
onderhuidsspierweefsel, meetrekken)
- Mediale 2/3: bot
1.1.2 MIDDENOOR
Tympanisch membraan (membrana tympani): trommelvlies
- Oppervlakte 85 mm^2; dikte: 0,07 mm
- 3 lagen:
o Buitenste: epidermis
o Middenste: fibreus weefsel (collageen, elastine)
o Binnenste: mucosa
- 2 delen
o Pars tensa (deel hamer aanspannen)
o Pars flaccida: slap gedeelte, geen collageen
Middenoor holte (cavum tympani)
- Volume: 2 cm^3
- Grenzen:
o Lateraal: trommelvlies
o Mediaal: promontorium (cochlea), voetplaat (ovaal venster), rond venster
o Dak: tegmen tympani
o Bodem: hypotympanum
o Voorkant: protympanum – tuba auditiva
Luchtcellen van mastoid
Buis van Eustachius (tuba auditiva)
Gehoorsbeentjes (ossicula)
- Hamer (malleus)
- Anvil (incus)
- Stirrup (stapes)
- Spieren
o M stapedius
o M tensor tympani
- ligamenten
1
,1.1.3 BINNENOOR
Cochlea
- Haarcellen (binnen en buitenste)
- Hoorzenuw (n cochlearis – n vestibulocochlearis)
Vestibulair systeem
- 3 semicirculaire kanalen (canales semicirculares)
- Vestibulum (sacculus en utriculus)
- Evenwichtszenuw (n vestibularis)
Binnenste oor (= labyrint) in temporaal bot (os petrosus)
Beendering labyrint:
- Omgeven door bot, gevuld met perilymfe (extracell vocht)
Membraneus labyrint
- Omgeven door membranen, gevuld met endolymfe (intracell vocht)
Cochlea
- Spiraalvormig, meer dan de helft draait, verschillende windingen
- Apex = top
- Modiolus = axis
- In 16w volledig aangelegd, geboren met anatomie van cochlea
- Variëren in lengte: bij de ene korter dan de andere, andere langer
Doorsnede cochlea
- Lamina spiralis osseus (modiolus)
- 2 compartimenten
o Scala vestibuli (-oval venster)
o Scale tympani (-rond venster)
- Connectie apcaal = helicotrema
- 3de compartiment in membraneuze seel
o Scala mdia
- Orgaan vn corti
o In scala media
o Aan basilair membraan
o Dak: tectorial membraan
- Supporting cellen
o Deiters, Hensen
o Cladius, pillaarcellen
- Haarcellen (=receptoren), affernete signaal doorgeven naar hersenen
o Binnenste: in hyperflexie gaan en AP genereren
1 rij
o Buitenste efferent systeem bepaalde versterking van geluid, 3 op een rijtje
3 rijen, heel gevoelig aan geluid
1.2 FYSIOLOGIE VAN GEHOOR
In gehoorgang geluidsgolven aankomen (uiwendige gehoorgang)
Aankomen bij trommelvlies en in trilling brengen gehoorsbeentjes trilliingen versterken, bepaalde vorm, gewricht
Vloeistof overbrengen aan vloeistof door haarcellen activeren
Middenoor transfer=:
- Versterking geven
- Trommelvlies relatief groot tov ovaal venster, hogere druk op kleiner opp terecht komen
- Opgehangen gehoorsbeentjes en lucht extra kracht gebonden aan ovaal ventser, voetplaatje van
stijgbeugel in
2
, Bescherming vs luide geluiden
- Middenoorspieren (m stapedius, m tensor tympani) spieren samentrekken zodat de gehoorsbeentjes
aantrekken, stijver maken minder geluidsgolven gaan doorgeven
- Demping van 20dB (triggeren vanaf 85dB)
Frequentie
- Tonotopie van basilair mambraan: 20.000-50Hz
- Slakkenhuis: bepaalde tonotopie, aan elke zone een bepaalde toonhoogte, frequentiegebied die het gaat
registreren, complexe aan geluid gaan coderen, verschilleden frequenties coderen
- Begin slakkenhuis: eerste hogere tonen, richting einde, top van slakkenhuis de hele lage tonen
Endolymfe-perilymfe
- Perilymfe (blauw) vult scala vestibuli en scala tympani
- Endolymfe (groen) is gelimiteerd tot scala media (=cochelair duct) rijk aan K, secreteren door stria
vasculairs, pos potentiaal (+80mV tov perilymfe)
Werking mogelijk door haarcellen, slakkenhuis continu aan het werk
Haarcellen: stroom, AP opwekken energieverslindend, niet volhouden rest van leven (zeker als er geen regeneratie
mogelijk is)
Kalium in scala media: gedeelte met endolymfe, moment reflectie va haarcellen, K-passief doorheen haarcellen
stromen richting perilymfe, naar wand slakkenhuis K recupereren en terugbrengen naar endolymfe
Haarcellen: constante stroom van energie aankunenn (andere plaats genereren, continu recycleren)
Door beweging van haarcellen, kanalen opengaan en AP genereren
Structuur slakkenhuis heel belangrijk
Beweging basilair membraan, onderste gaan bewegen, trilling van bepaalde zone, haarcellen in beweging brengen
Basilair langer of korter en 1 bepaald gebied mee gaan trillen, buitenste harcellen geluid detecteren en in contractie
gaan
Buitenste haarcellen
- Enorm gevoelig aan geluid
- Zorgen voor signalen in cochlea, heel stille geluiden bijzondere extra contractie gebeuren van buitenste
haarcellen, zodat de kleinste geluiden ook worden waargenomen
- Afhankelijk welke plek in cochlea,, andere lengte krijgen
- Korte haarcellen: extra boost teweeg brengen, luidere frequenties gaan waarnemen
- Hoe langer, hoe zachter het geluid kan zijn om iets waar te nemen
Primair auditief en niet-primaire pathway
- Signaal van geluiden hogerop komen en bewust worden wat ermee gaan doen met emotie erop reageren,
voor nieuwe zenuwaanmaal in hippocmapus, minder gehoorssignaal doorkomen emotionele problemen,
verminderde nieuwe zenuwaanmaak in hersenen
- Slakkenhuis dag en nacht aan: maar niet dezelfde koppeling maken
- Tijdens slaap een trein voorbij rijden: eerste nachten wakker van worden, na een tijd niet meer op reageren
maar toch doorsturen naar hersenen en bepalen of je ervan wilt wakker
Gehoorsverlies en dementie
- Gehoorsverlies, verminderde zenuwaanmaak, minder grote hersenvolumes meer kans op dementie en
alzheimer
- Risicofactor in midlife voor 65j, grootste risicofactor is gehoorsverlies
- Idee geven: mild gehoorsverlies, 1,8x kans hoger om demensie te ontwikkelen
1.3 DIAGNOSTIEK
- Klinisch onderzoek (otoscopie, microscopie)
- Puur-toon audiometrie
- Speech audiometrie
- Tympanometrie
- Auditief hersenstam response meting
- Oto-acoustische emissies
- Auditorisch-evoked laat corticale potentialen
3
1 AUDITIEF SYSTEEM
Wat moeten we horen?
Verschilledne mensen met gehoorsverlies, belangrijk probleem, een halve milhard
Hoe ouder worden, hoe meer kans op gehoorsverlies
Risicofactoren
- Genen, oorinfecties, geluid, ototoxiciteit, …
1.1 ANATOMIE OOR
1.1.1 BUITENOOR
Oorschelp of pinna
- Geluidsversterking : 4 -6 dB
- Beperkte geluidsopvangede functie, vooral voor hoge
tonen richtinghoren boven – onder
Uitwendige gehoorgang (meatus acusticus externus)
- Kronkelig verloop, S-vorm: 2,5 cm lang, diameter 0,6 cm
- Laterale 1/3: cartilage (kraakbeen
onderhuidsspierweefsel, meetrekken)
- Mediale 2/3: bot
1.1.2 MIDDENOOR
Tympanisch membraan (membrana tympani): trommelvlies
- Oppervlakte 85 mm^2; dikte: 0,07 mm
- 3 lagen:
o Buitenste: epidermis
o Middenste: fibreus weefsel (collageen, elastine)
o Binnenste: mucosa
- 2 delen
o Pars tensa (deel hamer aanspannen)
o Pars flaccida: slap gedeelte, geen collageen
Middenoor holte (cavum tympani)
- Volume: 2 cm^3
- Grenzen:
o Lateraal: trommelvlies
o Mediaal: promontorium (cochlea), voetplaat (ovaal venster), rond venster
o Dak: tegmen tympani
o Bodem: hypotympanum
o Voorkant: protympanum – tuba auditiva
Luchtcellen van mastoid
Buis van Eustachius (tuba auditiva)
Gehoorsbeentjes (ossicula)
- Hamer (malleus)
- Anvil (incus)
- Stirrup (stapes)
- Spieren
o M stapedius
o M tensor tympani
- ligamenten
1
,1.1.3 BINNENOOR
Cochlea
- Haarcellen (binnen en buitenste)
- Hoorzenuw (n cochlearis – n vestibulocochlearis)
Vestibulair systeem
- 3 semicirculaire kanalen (canales semicirculares)
- Vestibulum (sacculus en utriculus)
- Evenwichtszenuw (n vestibularis)
Binnenste oor (= labyrint) in temporaal bot (os petrosus)
Beendering labyrint:
- Omgeven door bot, gevuld met perilymfe (extracell vocht)
Membraneus labyrint
- Omgeven door membranen, gevuld met endolymfe (intracell vocht)
Cochlea
- Spiraalvormig, meer dan de helft draait, verschillende windingen
- Apex = top
- Modiolus = axis
- In 16w volledig aangelegd, geboren met anatomie van cochlea
- Variëren in lengte: bij de ene korter dan de andere, andere langer
Doorsnede cochlea
- Lamina spiralis osseus (modiolus)
- 2 compartimenten
o Scala vestibuli (-oval venster)
o Scale tympani (-rond venster)
- Connectie apcaal = helicotrema
- 3de compartiment in membraneuze seel
o Scala mdia
- Orgaan vn corti
o In scala media
o Aan basilair membraan
o Dak: tectorial membraan
- Supporting cellen
o Deiters, Hensen
o Cladius, pillaarcellen
- Haarcellen (=receptoren), affernete signaal doorgeven naar hersenen
o Binnenste: in hyperflexie gaan en AP genereren
1 rij
o Buitenste efferent systeem bepaalde versterking van geluid, 3 op een rijtje
3 rijen, heel gevoelig aan geluid
1.2 FYSIOLOGIE VAN GEHOOR
In gehoorgang geluidsgolven aankomen (uiwendige gehoorgang)
Aankomen bij trommelvlies en in trilling brengen gehoorsbeentjes trilliingen versterken, bepaalde vorm, gewricht
Vloeistof overbrengen aan vloeistof door haarcellen activeren
Middenoor transfer=:
- Versterking geven
- Trommelvlies relatief groot tov ovaal venster, hogere druk op kleiner opp terecht komen
- Opgehangen gehoorsbeentjes en lucht extra kracht gebonden aan ovaal ventser, voetplaatje van
stijgbeugel in
2
, Bescherming vs luide geluiden
- Middenoorspieren (m stapedius, m tensor tympani) spieren samentrekken zodat de gehoorsbeentjes
aantrekken, stijver maken minder geluidsgolven gaan doorgeven
- Demping van 20dB (triggeren vanaf 85dB)
Frequentie
- Tonotopie van basilair mambraan: 20.000-50Hz
- Slakkenhuis: bepaalde tonotopie, aan elke zone een bepaalde toonhoogte, frequentiegebied die het gaat
registreren, complexe aan geluid gaan coderen, verschilleden frequenties coderen
- Begin slakkenhuis: eerste hogere tonen, richting einde, top van slakkenhuis de hele lage tonen
Endolymfe-perilymfe
- Perilymfe (blauw) vult scala vestibuli en scala tympani
- Endolymfe (groen) is gelimiteerd tot scala media (=cochelair duct) rijk aan K, secreteren door stria
vasculairs, pos potentiaal (+80mV tov perilymfe)
Werking mogelijk door haarcellen, slakkenhuis continu aan het werk
Haarcellen: stroom, AP opwekken energieverslindend, niet volhouden rest van leven (zeker als er geen regeneratie
mogelijk is)
Kalium in scala media: gedeelte met endolymfe, moment reflectie va haarcellen, K-passief doorheen haarcellen
stromen richting perilymfe, naar wand slakkenhuis K recupereren en terugbrengen naar endolymfe
Haarcellen: constante stroom van energie aankunenn (andere plaats genereren, continu recycleren)
Door beweging van haarcellen, kanalen opengaan en AP genereren
Structuur slakkenhuis heel belangrijk
Beweging basilair membraan, onderste gaan bewegen, trilling van bepaalde zone, haarcellen in beweging brengen
Basilair langer of korter en 1 bepaald gebied mee gaan trillen, buitenste harcellen geluid detecteren en in contractie
gaan
Buitenste haarcellen
- Enorm gevoelig aan geluid
- Zorgen voor signalen in cochlea, heel stille geluiden bijzondere extra contractie gebeuren van buitenste
haarcellen, zodat de kleinste geluiden ook worden waargenomen
- Afhankelijk welke plek in cochlea,, andere lengte krijgen
- Korte haarcellen: extra boost teweeg brengen, luidere frequenties gaan waarnemen
- Hoe langer, hoe zachter het geluid kan zijn om iets waar te nemen
Primair auditief en niet-primaire pathway
- Signaal van geluiden hogerop komen en bewust worden wat ermee gaan doen met emotie erop reageren,
voor nieuwe zenuwaanmaal in hippocmapus, minder gehoorssignaal doorkomen emotionele problemen,
verminderde nieuwe zenuwaanmaak in hersenen
- Slakkenhuis dag en nacht aan: maar niet dezelfde koppeling maken
- Tijdens slaap een trein voorbij rijden: eerste nachten wakker van worden, na een tijd niet meer op reageren
maar toch doorsturen naar hersenen en bepalen of je ervan wilt wakker
Gehoorsverlies en dementie
- Gehoorsverlies, verminderde zenuwaanmaak, minder grote hersenvolumes meer kans op dementie en
alzheimer
- Risicofactor in midlife voor 65j, grootste risicofactor is gehoorsverlies
- Idee geven: mild gehoorsverlies, 1,8x kans hoger om demensie te ontwikkelen
1.3 DIAGNOSTIEK
- Klinisch onderzoek (otoscopie, microscopie)
- Puur-toon audiometrie
- Speech audiometrie
- Tympanometrie
- Auditief hersenstam response meting
- Oto-acoustische emissies
- Auditorisch-evoked laat corticale potentialen
3
