Les 11: De patiënt met respiratoire aandoeningen
benoemen welke specifieke klachten de patiënt kan hebben;
beschrijven wat de oorzaken zijn van deze aandoeningen;
aangeven hoe de diagnose wordt gesteld;
uitleggen welke complicaties kunnen optreden;
verpleegkundige observatie- en bewakingsmogelijkheden beschrijven.
(Exacerbatie) astma, COPD en longemfyseem
Astma
Ontsteking van de luchtwegen
Hyperreactief (allergie), aanvalsgewijs
optredende benauwdheid
Sterk verlengd inspirium, hulpademhalingsspieren
en inflatiestand (=uitgezette) thorax bij aanval
Bemoeilijkte expiratie a.g.v. bronchusobstructie
door:
o Ontstekingscellen (reactie tussen
allergenen en IgE-antistoffen)
o Slijmvlieszwelling
o Secreet en spasmen
Secreet = afgescheiden product van een klier.
Bijvoorbeeld maagsap, speeksel of zaad.
Astma bronchiale
5-10% van de bevolking
Aanvallen van kortademigheid, hoesten
Moeilijk uitademen, piepen, neusvleugelen
Tonvormige thorax (hyperinflatie) tijdens aanval
Hypercapnie: hoog CO2 in het bloed (acidose)
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease)
Chronische bronchitis en longemfyseem
Verhoogde mucusproductie (slijm)
(Aspecifieke) hyperreactiviteit bronchiaal
slijmvlies
Spasme van gladde spieren
In frequente toenemende hoestbuien
Geleidelijk toenemende dyspnoe
Aspecifieke hyperreactiviteit = een toestand waarbij
iemand overmatig heftig reageert op prikkels.
Aspecifieke factoren zoals sigarettenrook, inspanning,
de overgang van warmte naar kou of een
luchtweginfectie spelen een rol.
Chronische Bronchitis
Hoesten, sputum (grijs/groen), dyspnoe, vooral ’s ochtends en in de winter
Emfyseem
Latere leeftijd, door langdurig irriterende prikkels (bijv. roken)
Dyspnoe d’effort, cyanose, tonvormige thorax
Complicaties: pneu, cor pulmonale, respiratoire insufficient
, Cor pulmonale = een verandering in de structuur en werking van de rechterhartkamer als gevolg van
een longziekte veroorzaakt door een verhoogde druk in de longen of longslagaders. De rechterkamer
moet dan tegen een verhoogde weerstand in pompen.
Astma COPD
Jonge leeftijd Oudere leeftijd
Plotseling begin Geleidelijk aan ontstaan van klachten
Allergie speelt duidelijke rol Roken speelt duidelijke rol
Wisselende reversibele bronchusobstructie Aanhoudende nauwelijks reversibele
bronchusobstructie
Behandeling Astma en COPD
Luchtpijpverwijding
- Beta-2-sympaticomimetica
Anti-allergische maatregelen
Infectiebestrijding
Mucolyse
Ontstekingsremming
- (Inhalatie-)corticosteroïden
Vermijden van irritantia
Fysiotherapie: bewegen en
ademhalingsoefeningen
Zuurstoftoediening
Beta-2-sympaticomimetica = middelen selectief de B2-receptoren van het sympathisch zenuwstelsel
in de luchtwegen stimuleren, waardoor het bronchiale gladde spierweefsel relaxeert.
Mucolyse = het toedienen van mucolytica (fluimucil). Dit zorgt ervoor dat de overmatige mucussecretie
wordt onderdrukt. Het slijm wordt dunner en beter ophoestbaar.
Longemfyseem
Abnormale volumevermeerdering van de bronchio-alveolaire
ruimten
Destructie alveolaire wanden (elastische vezels en
capillairen)
Progressief toenemende dyspnoe, afname
inspanningstolerantie
Behandeling Longemfyseem
Stoppen met roken
Bronchodilatantia
Corticosteroiden
Bij LWI: breedspectrum-AB
Zuurstoftherapie op geleide van bloedgas
Z.N. beademing (non-invasief, CPAP) bij exacerbatie/uitputting
Soms chirurgie of longtransplantatie
Fysiotherapie: bewegen en ademhalingsoefeningen
Pink puffer en Blue bloater
Pink puffer:
- Tonvormige thorax (hyperinflatiestand), meer dyspnoe, vrij goede bloedgaswaarden
Blue bloater:
- Hypoxie, hypercapnie, blauw en gezwollen, minder dyspnoe, beeld van hartfalen (rechts)
benoemen welke specifieke klachten de patiënt kan hebben;
beschrijven wat de oorzaken zijn van deze aandoeningen;
aangeven hoe de diagnose wordt gesteld;
uitleggen welke complicaties kunnen optreden;
verpleegkundige observatie- en bewakingsmogelijkheden beschrijven.
(Exacerbatie) astma, COPD en longemfyseem
Astma
Ontsteking van de luchtwegen
Hyperreactief (allergie), aanvalsgewijs
optredende benauwdheid
Sterk verlengd inspirium, hulpademhalingsspieren
en inflatiestand (=uitgezette) thorax bij aanval
Bemoeilijkte expiratie a.g.v. bronchusobstructie
door:
o Ontstekingscellen (reactie tussen
allergenen en IgE-antistoffen)
o Slijmvlieszwelling
o Secreet en spasmen
Secreet = afgescheiden product van een klier.
Bijvoorbeeld maagsap, speeksel of zaad.
Astma bronchiale
5-10% van de bevolking
Aanvallen van kortademigheid, hoesten
Moeilijk uitademen, piepen, neusvleugelen
Tonvormige thorax (hyperinflatie) tijdens aanval
Hypercapnie: hoog CO2 in het bloed (acidose)
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease)
Chronische bronchitis en longemfyseem
Verhoogde mucusproductie (slijm)
(Aspecifieke) hyperreactiviteit bronchiaal
slijmvlies
Spasme van gladde spieren
In frequente toenemende hoestbuien
Geleidelijk toenemende dyspnoe
Aspecifieke hyperreactiviteit = een toestand waarbij
iemand overmatig heftig reageert op prikkels.
Aspecifieke factoren zoals sigarettenrook, inspanning,
de overgang van warmte naar kou of een
luchtweginfectie spelen een rol.
Chronische Bronchitis
Hoesten, sputum (grijs/groen), dyspnoe, vooral ’s ochtends en in de winter
Emfyseem
Latere leeftijd, door langdurig irriterende prikkels (bijv. roken)
Dyspnoe d’effort, cyanose, tonvormige thorax
Complicaties: pneu, cor pulmonale, respiratoire insufficient
, Cor pulmonale = een verandering in de structuur en werking van de rechterhartkamer als gevolg van
een longziekte veroorzaakt door een verhoogde druk in de longen of longslagaders. De rechterkamer
moet dan tegen een verhoogde weerstand in pompen.
Astma COPD
Jonge leeftijd Oudere leeftijd
Plotseling begin Geleidelijk aan ontstaan van klachten
Allergie speelt duidelijke rol Roken speelt duidelijke rol
Wisselende reversibele bronchusobstructie Aanhoudende nauwelijks reversibele
bronchusobstructie
Behandeling Astma en COPD
Luchtpijpverwijding
- Beta-2-sympaticomimetica
Anti-allergische maatregelen
Infectiebestrijding
Mucolyse
Ontstekingsremming
- (Inhalatie-)corticosteroïden
Vermijden van irritantia
Fysiotherapie: bewegen en
ademhalingsoefeningen
Zuurstoftoediening
Beta-2-sympaticomimetica = middelen selectief de B2-receptoren van het sympathisch zenuwstelsel
in de luchtwegen stimuleren, waardoor het bronchiale gladde spierweefsel relaxeert.
Mucolyse = het toedienen van mucolytica (fluimucil). Dit zorgt ervoor dat de overmatige mucussecretie
wordt onderdrukt. Het slijm wordt dunner en beter ophoestbaar.
Longemfyseem
Abnormale volumevermeerdering van de bronchio-alveolaire
ruimten
Destructie alveolaire wanden (elastische vezels en
capillairen)
Progressief toenemende dyspnoe, afname
inspanningstolerantie
Behandeling Longemfyseem
Stoppen met roken
Bronchodilatantia
Corticosteroiden
Bij LWI: breedspectrum-AB
Zuurstoftherapie op geleide van bloedgas
Z.N. beademing (non-invasief, CPAP) bij exacerbatie/uitputting
Soms chirurgie of longtransplantatie
Fysiotherapie: bewegen en ademhalingsoefeningen
Pink puffer en Blue bloater
Pink puffer:
- Tonvormige thorax (hyperinflatiestand), meer dyspnoe, vrij goede bloedgaswaarden
Blue bloater:
- Hypoxie, hypercapnie, blauw en gezwollen, minder dyspnoe, beeld van hartfalen (rechts)