Samenvatting Uitwerking neuro-oncologie

Hoe bestudeer ik een ziektebeeld?
Neuro-oncologie: Hersentumoren & Hersenmetastasen.

, Welk (deel van een) orgaansysteem is door de aandoening ‘getroffen’?
De hersenen.

Wat is de oorzaak van het disfunctioneren van het betreffende orgaansysteem
Een hersentumor is een goedaardige (benigne) of kwaadaardige (maligne) cel woekering in de
hersenen. De tumor kan in de hersenen zelf zijn ontstaan of een metastase (uitzaaiing) zijn van een
kankergezwel elders in het lichaam. Een hersentumor die ontstaan is in cellen binnen of naast de
hersenen worden primaire hersentumoren genoemd. Secundaire hersentumoren zijn metastasen
afkomstig uit een ander deel van het lichaam en zijn dus altijd kwaadaardig.

Kwaadaardige hersentumoren zijn meestal metastasen van een kankergezwel elders in het lichaam.
Metastasen kunnen binnen één deel of in verschillende delen van de hersenen groeien. Er zijn veel
verschillende vormen van kanker die naar de hersen kunnen uitzaaien (waaronder: borstkanker,
longkanker, maag-darmkanker, kwaardaardige melanomen, leukemie en lymfoom). Het meest
voorkomende type primaire kwaadaardige hersentumor is een glioma.

Welke functieverandering kan je daaruit afleiden? (Dat wil zeggen: bepaal de pathofysiologie van
het ziektebeeld.)
Symptomen doen zich zowel bij goed- als bij kwaadaardige tumoren voor. Een hersentumor kan
verschillende symptomen veroorzaken en de symptomen kunnen plotseling optreden of zich
geleidelijk ontwikkelen. Welke symptomen zich het eerst voordoen en hoe ze zich ontwikkelen, hangt
af van de grootte, groeisnelheid en de plaats van de tumor. In sommige delen kan zelfs een kleine
tumor grote gevolgen hebben. In andere delen kan een tumor relatief groot worden voordat dat er
symptomen optreden. In het begin wordt het zenuwweefsel door de tumor weggeduwd en uitgerekt
maar kan het deze veranderingen goed opvangen, dus in eerste instantie hoeven zich nog geen
symptomen voor te doen. Symptomen treden op wanneer er hersenweefsel wordt vernietigd of de
druk binnen de schedel (intracraniële druk) toeneemt, waardoor de hersenen worden samengedrukt.
De druk kan toenemen, doordat de tumor groter wordt. Elke hersentumor kan uiteindelijk de druk
binnen de schedel verhogen. Wanneer de hersentumor een metastase is van een kankergezwel elders
in het lichaam, kan de patiënt ook symptomen vertonen die verband houden met het oorspronkelijke
gezwel.

Hoofdpijn is vaak het eerste symptoom. De hoofdpijn treedt doorgaans steeds vaker op naarmate de
tijd verstrijkt. Uiteindelijk houdt de hoofdpijn voortdurend aan zonder af te nemen. De pijn is vaak
erger wanneer de patiënt gaat liggen en de patiënt kan er door wakker worden. Een geleidelijk
groeiende tumor veroorzaakt een hoofdpijn die doorgaans erger is wanneer de patiënt net wakker
wordt.

Een hersentumor kan een persoonlijkheidsverandering veroorzaken. Iemand kan bijvoorbeeld
teruggetrokken en humeurig worden. De patiënt kan zich suf en verward voelen en niet tot nadenken
in staat zijn. Dergelijke symptomen zijn vaak duidelijker voor omstanders dan voor de patiënt zelf. Bij
ouderen veroorzaken sommige hersentumoren symptomen die ten onrechte kunnen worden
aangezien voor die van dementie. Andere veel voorkomende symptomen van een hersentumor zijn
onder meer: duizeligheid, evenwichtsverlies, coördinatiestoornissen. Later, naarmate de druk in de
schedel toeneemt, kunnen misselijkheid, braken, lusteloosheid, slaperigheid, terugkerende
koortsaanvallen en zelf coma optreden. Sommige hersentumoren veroorzaken epileptische aanvallen.