SE 1 geschiedenis
Opkomst van de stedelijke burgerij in de Nederlandse gewesten
- Situatie vóór de 11e eeuw: hofstelsel (horigheid) en leenstelsel (feodalisme)
Daarna veranderingen in landbouw door:
Beter klimaat
Ontginningen (woeste grond voor landbouw gebruiken)
Droogleggingen
Landbouwwerktuigen
Drieslagstelsel
Dit leidt tot:
Meer voedsel -> overschotten -> groei bevolking -> niet iedereen hoeft op het platteland te werken,
mensen worden ambachtslieden en gaan naar de stad -> groei handel (ook internationaal) -> groei
nijverheid -> groei steden -> groei handel
Iedere stad sloeg zijn eigen munten – geldwisselaar
Wisselbrief werd uitgevonden en werd door handelscontacten in Europa verspreid
VERSTEDELIJKING (als eerst in Vlaanderen)
1 Gunstigere geografische omstandigheden
Rivieren mondden uit in de Noordzee en dus waren Engeland en het Oostzeegebied bereikbaar
2 Meer bescherming van landsheren, hoge edelen en geestelijken en stadsbesturen
Omdat zij inzagen dat de handel de welvaart bevorderde, dus beschermden ze zeeroutes en lieten
wegen en bruggen bouwen
3 Meer samenwerking tussen steden
Steden gingen samenwerken in onderlinge handelsverbonden zoals de Hanze
, STADSRECHTEN EN ZELFBESTUUR
Eerst: steden hadden verplichtingen aan hun landsheer
Door toenemende welvaart: steden kochten en bevochten zelfbestuur voor hun eigen economische
belangen
Zij kregen stadsrechten van de koning of graaf in ruil voor erkenning, belasting en militaire steun
De rechten:
Geen verplichtingen tegenover grootgrondbezitter
Zelf bestuur en rechtspraak regelen
Zelf mogen bepalen is wie poorter (stadsburger) is
Steden staan onder leiding van schepenen = vooraanstaande burgers die bestuur en rechtspraak in
handen hebben
Binnen een verzorgingsgebied zijn de burgers economisch (platteland levert aan stad en stad levert
aan platteland) en politiek verbonden (grootgrondgebied van landheer)
Door jaarmarkten kwam er een netwerk tussen steden
Mensen verhuizen van platteland naar steden
Steden hadden meer bewoners nodig (geboorte<sterfte)
Scholing in stad
Werkgelegenheid in stad
Bescherming in stad
Opkomst van Vlaanderen en Brabant in de Late Middeleeuwen
Atrecht (Artesië) = bisschopstad = het startpunt van de stedelijke dynamiek
- Hoge landbouwproductiviteit
- Schapenhouderij (laken van wol)
Laken werd verkocht op jaarmarkten in Frankrijk en Italië
Opkomst van de stedelijke burgerij in de Nederlandse gewesten
- Situatie vóór de 11e eeuw: hofstelsel (horigheid) en leenstelsel (feodalisme)
Daarna veranderingen in landbouw door:
Beter klimaat
Ontginningen (woeste grond voor landbouw gebruiken)
Droogleggingen
Landbouwwerktuigen
Drieslagstelsel
Dit leidt tot:
Meer voedsel -> overschotten -> groei bevolking -> niet iedereen hoeft op het platteland te werken,
mensen worden ambachtslieden en gaan naar de stad -> groei handel (ook internationaal) -> groei
nijverheid -> groei steden -> groei handel
Iedere stad sloeg zijn eigen munten – geldwisselaar
Wisselbrief werd uitgevonden en werd door handelscontacten in Europa verspreid
VERSTEDELIJKING (als eerst in Vlaanderen)
1 Gunstigere geografische omstandigheden
Rivieren mondden uit in de Noordzee en dus waren Engeland en het Oostzeegebied bereikbaar
2 Meer bescherming van landsheren, hoge edelen en geestelijken en stadsbesturen
Omdat zij inzagen dat de handel de welvaart bevorderde, dus beschermden ze zeeroutes en lieten
wegen en bruggen bouwen
3 Meer samenwerking tussen steden
Steden gingen samenwerken in onderlinge handelsverbonden zoals de Hanze
, STADSRECHTEN EN ZELFBESTUUR
Eerst: steden hadden verplichtingen aan hun landsheer
Door toenemende welvaart: steden kochten en bevochten zelfbestuur voor hun eigen economische
belangen
Zij kregen stadsrechten van de koning of graaf in ruil voor erkenning, belasting en militaire steun
De rechten:
Geen verplichtingen tegenover grootgrondbezitter
Zelf bestuur en rechtspraak regelen
Zelf mogen bepalen is wie poorter (stadsburger) is
Steden staan onder leiding van schepenen = vooraanstaande burgers die bestuur en rechtspraak in
handen hebben
Binnen een verzorgingsgebied zijn de burgers economisch (platteland levert aan stad en stad levert
aan platteland) en politiek verbonden (grootgrondgebied van landheer)
Door jaarmarkten kwam er een netwerk tussen steden
Mensen verhuizen van platteland naar steden
Steden hadden meer bewoners nodig (geboorte<sterfte)
Scholing in stad
Werkgelegenheid in stad
Bescherming in stad
Opkomst van Vlaanderen en Brabant in de Late Middeleeuwen
Atrecht (Artesië) = bisschopstad = het startpunt van de stedelijke dynamiek
- Hoge landbouwproductiviteit
- Schapenhouderij (laken van wol)
Laken werd verkocht op jaarmarkten in Frankrijk en Italië
