Samenvatting Opvoeding & Maatschappij

Hoorcollege 1 Marije Kesselring
Jeugdwet

Humanistische visie/perspectief: leidden verlichten met de mogelijkheden die we hebben
Social Visie : diversiteit hoort bij de samenleving.


1. Hervorming In de steun bij opgroeien en opvoeding.
Jeugdhulp is alle vormen van hulp variërend van licht/ ambulant tot intensief en
specialistisch
Jeugdzorg is een verzamelnaam voor jeugdhulp jeugdbescherming en jeugdreclassering

In 2015 kwam er een nieuwe wet de Jeugdwet voor steun bij opvoeding en opvoeding.
Deze wet heeft hervormingsproces in werking gezet. Het doel was tijdig en passende
ondersteuning bieden. De aanleiding hiertoe was dat een op de 10 jeugdigen hulp kreeg In
de jeugdzorg.
- Het idee achter de Jeugdwet is de structuur en inhoud bij steun bij opvoeding en
opgroeien te hervormen om tot een nieuwe stelsel en werkwijze te komen
- In deze nieuwe Jeugdwet heeft de gemeente verantwoordelijkheid gekregen waar
eerst provincies die verantwoordelijkheid hadden. (De provincies hadden enkele te
kort komingen)
o Bestuurlijke overwegingen:
 Druk op professionele hulp
 Onnodige medicalisering
 Gebrekkige samenwerking
 Hoge kosten
o Inhoudelijke overwegingen: Transformatie doelen
 Meer gericht op preventie en eigen mogelijkheden
 Meer gericht op demedicaliseren, ontzorgen, normaliseren
 Meer gericht op tijdig passend hulp bieden
 Meer gericht op 1 gezin, 1 plan, 1 reggiseur (betere samenwerking)
 Meer ruimte voor professionals

Transitie is hervorming van structureren.
Transformatie is hervorming van inhoud.

Transitie + transformatie = nieuw stelsel/ nieuwe werkwijze
Structuur + inhoud= nieuw stelsel/ nieuwe werkwijze

Voorbeeld ondersteunen van transformatie = Academische werkplaatsen Transformatie
Jeugd.  Samenwerkingsverband van jeugd, ouders, praktijk etc. Om problemen aan te
snijden en op te lossen.

Principes van ontzorgen en normaliseren
In 2012 kwam een adviesrapport van de Raad van maatschappelijke ontwikkeling de RMO.
Kern van het rapport:
- Elk gezin heeft vragen over opvoeding
- Meeste gezinnen komen er zelf uit sommige hebben alleen extra hulp nodig.
- Opvoedvragen lopen snel uit op opvoedingsproblemen want:
o Hulpaanbod te zwaar/ te lang durend of niet passend.

, o Jeugdzorg loopt tegen grenzen aan (wachtlijsten/ kosten).
- Oplossing: eerstelijns gezinszorg versterken op basis van principes van ontzorgen en
normaliseren.
Ontzorgen: Versterken van veerkracht van jongeren en ouderen en activeren en benutten
sociale netwerken
Normaliseren: is het tegengaan van onnodig problematiseren en etiketteren.

Er moet geïnvesteerd worden in sociale pedagogische omgeving
- De focus van het beleid ligt nu nog steeds op ingrijpen in gezinnen in plaats van
voorkomen.
- Hierdoor minder focus op versterking van pedagogische basis voorzieningen
(speeltuinen, buurtwerk) en stimuleren van onderlinge steun van opvoeders.


Volgens RMO = beleid vooral gericht op veiligheidsbeleid in plaats van gezinsbeleid
- Vanuit de gedachte dat afwijkend gedrag en risico's minder geaccepteerd zijn.
 Stijging problematisering: pathologische trend/ labelcultuur etc.
 Stijging diagnoses: zonder aanwijzingen toename prevalentie.

“We zitten gevangen in een diagnose model, als je afwijkt krijg je een label”
 Label geeft toegang tot hulp

Jeugdigen zelf lijken niet echt geholpen op deze patientbenadering.
1. Stigmatiserende werking: er is iets mis met jou.
2. Risico's dat jeugdigen die echt vastlopen niet op tijd kunnen worden geholpen, omdat
Iedereen tegenwoordig een label nodig heeft

Terug naar normaal
Wat is normaal en wat is afwijkend? Elke maatschappij creëert eigen ‘normale en afwijkende
identiteiten’. Onze huidige maatschappij is een
- Participatiemaatschappij, gefocust op dat iedereen meedoet.
- Ook excelleren in school is een onderdeel van dit ‘nieuwe normaal’.

Van labeltaal naar ondersteuningsbehoeften
We moeten niet kijken naar wat een kind heeft, maar naar wat het kind nodig heeft.

Achterliggende pedagogische discussies
- Identiteit of defect
o Hangt af van de definitie van de ‘afwijking’

Klinisch (medisch) model
o Afwijking is een stoornis en moet zoveel mogelijk verholpen worden met oog
op deelname aan de maatschappij
 Sluit aan op de ‘humanistische visie’ = lijden van individu verlichten
met de mogelijkheden die er zijn.

Acceptatie (identiteit) model
o Afwijking is een identiteit en moet geaccepteerd worden in de samenleving.
Kind en ouders moeten ondersteund worden.
 Sluit aan bij de ‘sociale visie’= diversiteit hoort in een samenleving.

,LET OP!
Solomon heeft het in zijn boek over normalisation. Normalisation (solomon) en normaliseren
van het RMO zijn niet dezelfde termen.
- Normalisation (Solomon); klinische model
- Normaliseren (RMO): gaat over het ‘niet onnodig labellen’ Dus meer het acceptatie
model.


Prenatale diagnostiek
= opsporen van aangeboren/ erfelijke afwijkingen bij ongeboren kinderen.

Solomon zegt: “Voorkomen dat een bepaald type mens geboren wordt, betekent een
devaluatie van dat type”.
- Voorstanders: Zijn voor een selectieve abortus en prenatale screening. Wat ziek is
moet worden genezen/ge-elimineert  klinisch model.
o “Mensen met bijvoorbeeld down (wat je kan zien tijdens de echo) hebben geen
volwaardig leven”

Naast vruchtwaterpunctie, vlokkentest is sinds 2014 ook een nieuwe test beschrikbaar:
De NIPT test (niet invasieve prenatale test) :
- DNA baby wordt onderzocht via bloed van de moeder
- Veiliger dan vruchtwaterpunctie of vlokkentest, minder kans op miskraam.
- Betrouwbaarheid is hoog, maar nog geen 100%
o Bij afwijkende NIPT, kan er alsnog ook vlokkentest of vruchtwaterpunctie
worden gedaan.
o Bij een niet-afwijkende NIPT, geen vervolgtesten nodig. (1 op de 1000
kinderen heeft toch wel een afwijking bij de geboorte).

In NL doen steeds meer vrouwen de NIPT test.


Argumenten tegen:
- De ernst komt niet naar voren
- Stigmatisering van kindereen

Voor:
- Nipt is niet verplicht, dus dat de test mogelijk is betekent niet dat je hem hoeft te doen
(vrije keus)
- Daarnaast betekent het niet dat als er iets als down uitkomt dat je per definitie het kind
wilt weghalen. Het kan ook als voorbereiding dienen.

, Hoorcollege 2 Prof. dr. Willem Koops.
“Het kind als cultuurhistorische constructie”
In het boek van Philippe Ariés worden er 2 hypothesen besproken:
1. Discontinuïteits-hypothese: In de middeleeuwen geen onderscheid tussen kinderen
en volwassenen. Na de middeleeuwen wel.
2. Veranderingshypothesen: Vanaf eind middeleeuwen een continue toename van
kinderlijkheid, of ook wel genoemd: infantilisatie

Infantilisatie= Toeneming van de duur van het kinderlijk stadium
Philippe Ariés onderbouwde dit aan de hand van schilderijen waarop kinderen te zien waren.
Deze manier van onderzoek doen werd niet al te serieus genomen door historici etc.
Ariés beschrijft dat op alle onderzochte schilderen hem opviel dat:
- Kinderen stonden altijd op de voorgrond
- Kinderen werden naar mate de eeuwen vorderde steeds kinderlijker afgebeeld.

Jean Jacques Rousseau (Filosoof)
Hij zei dat er een versnelling optrad in de kinderlijkheid van kinderen.
Hij had 5 kinderen, maar allemaal te vondeling gelegd.
Hij heeft een boek geschreven, Emile. Over opvoedingspraktijken.

Er werd onderzoek gedaan om te bewijzen dat het onderzoek van Ariés niet klopte.
- Ten eerste was de steekproef bespottelijk, hij had maar 32 schilderijen gebruikt in
zijn onderzoek terwijl er wel miljoenen schilderijen waren in die tijd.

- Aan de hand van dat schema van Lorenz zijn de schilderijen van Ariés geanalyseerd;
om een correlatie te berekenen.
o Wat blijkt?
 Ariés had ondanks de kleine steekproef gelijk.
 Ook zonder de christelijke schilderijen mee te rekenen bleek het een
grote en sterke correlatie te zijn.


Hoofd-lichaam verhouding: groter hoofd dan lichaam is kinderlijker.
- Disney-schurken: klein hoofd in vergelijking met lichaam
- Mickey Mouse: over de loop van de jaren steeds schattiger.

Neotonie / neotony : De ontwikkelingsfase vertraagd. Nakomelingen lijken op de kinderlijke
versie van hun ouderlijke voorgangers. Dit geeft een beeld van de eeuwige kindertijd weer.
 Door de jaren heen gaan we er steeds jonger uitzien.

In de schilderijen van Aries, zie je culturele neotonie, want kinderen werden dus steeds
jonger afgebeeld.

Verschillende visies op ontwikkeling van kinderen door de eeuwen heen.
1. Klassieken:
a. Montaigne (filosoof): we moeten zorgen dat kinderen iets leren van de wereld.
De wereld moet het boek van het kind zijn. We moeten kinderen niet meer
confronteren met de volwassen lectuur.
b. Locke: kinderen zijn een onbeschreven blad papier waarop je kan schrijven
wat je wil.