Thema 3: Gezinnen met
meervoudige en complexe
problemen.
1. Multiprobleemgezinnen.
1.1. Oorsprong en definitie.
1.1.1. Oorsprong.
USA (1950): ‘multi-problem family’ – St. Paul Family Report Study
Studie met conclusie: 6% van de gezinnen nemen meer dan 50% van de hulpverleningstijd in
beslag
Engeland (jaren ’50): ‘problem-family’ – Women’s Group on Public Welfare
Stedelijke achterbuurt zichtbaarder (sterk gekend bij maatschappelijke diensten)
Idem aan conclusie USA
Nederland en Vlaanderen (jaren ’80): ‘multiprobleemgezin’
Voorlopers ‘onmaatschappelijke’ (= tekort in gezin) of ‘kansarme’ (= tekort in samenleving)
gezinnen
Veel problemen binnen het gezin
Probleem eigen aan hulpverleningssysteem
Knot-Dickscheit (2020): ‘gezin met meervoudige en complexe problemen’
Multiprobleemgezin = resultaat van sociaal constructproces (cultuur- en tijdsgebonden)
Minder stigmatiserend
1.1.2. Definitie.
“Een multiprobleemgezin is een gezin dat kampt met een chronisch complex van ernstige socio-
economische en psychosociale problemen waarvan de betrokken hulpverleners vinden dat het
weerbarstig is voor hulp.”
1.2. Kenmerken.
1 Veelvuldig
2 Verscheiden
3 Complex
4 Ernstig
5 Chronisch
6 Transgenerationeel
7 Weerbarstig
1
, 1.3. Inhoudelijke typering van de problemen.
SOCIO-ECONOMISCHE PROBLEMEN:
Financieel
Arbeid
Wonen
Link met armoedecultuur:
Kansarme groepen dragen problemen uit naar de volgende generatie waardoor er geen perspectief is
voor hen. Hierdoor ontstaat zich een aparte cultuur, een cultuur die in armoede leeft.
PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN:
Individu
o Fysieke gezondheid
o Intelligentie
o Persoonlijkheidsstoornis
Gezinsinteractiesysteem
o Weinig vaste structuren & regels
o Manier van communiceren
o Omgangspatroon
o Onderzoek naar verloop van opvoeding
o Kindermishandeling?
netwerk
1.4. Hulpverlening aan multiprobleemgezinnen.
1.4.1. Problemen in het hulpverleningssysteem.
Verstoorde relatie tussen gezin en hulpverlening heeft te maken met:
Organisatie van hulpverleningssysteem
Te weinig afgestemde hulpverleningsmethoden
De persoon van de hulpverlening
1.4.2. Hoe kijken multiprobleemgezinnen en hulpverleners elkaar aan?
Ouder => hulpverlener
Vragen erkenning in hun ouder- en opvoederrol
Plaatsing voorkomen of ongedaan maken
Verkrijgen van resultaat staat centraal
Richten zich vaak op socio-economische problemen oplossen
Eisen veel van hulpverlening: geld, woning, job,…
Hulpverlener => ouders
Vreemd en ongrijpbaar
Weerbarstig voor hulp
Hard-to-reach families
Wantrouwig tegenover de samenleving
Moeilijkheden met veranderingen in een situatie
2
meervoudige en complexe
problemen.
1. Multiprobleemgezinnen.
1.1. Oorsprong en definitie.
1.1.1. Oorsprong.
USA (1950): ‘multi-problem family’ – St. Paul Family Report Study
Studie met conclusie: 6% van de gezinnen nemen meer dan 50% van de hulpverleningstijd in
beslag
Engeland (jaren ’50): ‘problem-family’ – Women’s Group on Public Welfare
Stedelijke achterbuurt zichtbaarder (sterk gekend bij maatschappelijke diensten)
Idem aan conclusie USA
Nederland en Vlaanderen (jaren ’80): ‘multiprobleemgezin’
Voorlopers ‘onmaatschappelijke’ (= tekort in gezin) of ‘kansarme’ (= tekort in samenleving)
gezinnen
Veel problemen binnen het gezin
Probleem eigen aan hulpverleningssysteem
Knot-Dickscheit (2020): ‘gezin met meervoudige en complexe problemen’
Multiprobleemgezin = resultaat van sociaal constructproces (cultuur- en tijdsgebonden)
Minder stigmatiserend
1.1.2. Definitie.
“Een multiprobleemgezin is een gezin dat kampt met een chronisch complex van ernstige socio-
economische en psychosociale problemen waarvan de betrokken hulpverleners vinden dat het
weerbarstig is voor hulp.”
1.2. Kenmerken.
1 Veelvuldig
2 Verscheiden
3 Complex
4 Ernstig
5 Chronisch
6 Transgenerationeel
7 Weerbarstig
1
, 1.3. Inhoudelijke typering van de problemen.
SOCIO-ECONOMISCHE PROBLEMEN:
Financieel
Arbeid
Wonen
Link met armoedecultuur:
Kansarme groepen dragen problemen uit naar de volgende generatie waardoor er geen perspectief is
voor hen. Hierdoor ontstaat zich een aparte cultuur, een cultuur die in armoede leeft.
PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN:
Individu
o Fysieke gezondheid
o Intelligentie
o Persoonlijkheidsstoornis
Gezinsinteractiesysteem
o Weinig vaste structuren & regels
o Manier van communiceren
o Omgangspatroon
o Onderzoek naar verloop van opvoeding
o Kindermishandeling?
netwerk
1.4. Hulpverlening aan multiprobleemgezinnen.
1.4.1. Problemen in het hulpverleningssysteem.
Verstoorde relatie tussen gezin en hulpverlening heeft te maken met:
Organisatie van hulpverleningssysteem
Te weinig afgestemde hulpverleningsmethoden
De persoon van de hulpverlening
1.4.2. Hoe kijken multiprobleemgezinnen en hulpverleners elkaar aan?
Ouder => hulpverlener
Vragen erkenning in hun ouder- en opvoederrol
Plaatsing voorkomen of ongedaan maken
Verkrijgen van resultaat staat centraal
Richten zich vaak op socio-economische problemen oplossen
Eisen veel van hulpverlening: geld, woning, job,…
Hulpverlener => ouders
Vreemd en ongrijpbaar
Weerbarstig voor hulp
Hard-to-reach families
Wantrouwig tegenover de samenleving
Moeilijkheden met veranderingen in een situatie
2
