Samenvatting Ontwikkelingspsychologie
Deel 1 – de ontwikkeling van het kind
Hoofdstuk 1 – een inleiding in de ontwikkeling van het kind
1.1
Ontwikkelingspsychologie (levensloop psychologie) = de wetenschappelijke studie naar
patronen van groei, verandering en stabiliteit vanaf de conceptie tot ouderdom.
Ontwikkelingspsychologen houden zich het meest bezig met conceptie tot
adolescentie; veranderingen volgen hierin elkaar snel op.
Thematische gebieden binnen de ontwikkelingspsychologie:
Fysieke ontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft of de fysieke opbouw van
het lichaam, zoals hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen en de behoefte aan
eten, drinken en slaap kijken naar invloed van het lichaam op ons gedrag.
Cognitieve ontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft op de manier waarop het
gedrag van mensen wordt beïnvloed door groei en verandering in de eigenschapen
die de ene persoon van de andere onderscheiden begrijpen hoe gedrag van
mensen wordt beïnvloed door groei en veranderingen in intellectuele vermogens.
Sociale en persoonlijkheidsontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft op sociale
relaties en interacties met anderen en op duurzame eigenschappen die de ene
persoon van de andere onderscheiden.
o Sociale kijken naar manier waarop interacties en sociale relaties in de loop
van het leven groeien, veranderen en stabiel blijven.
o Persoonlijkheid kijken naar stabiliteit en verandering in eigenschappen die
de ene persoon onderscheiden van de andere.
Leeftijdsfasen:
Prenatale periode van conceptie tot geboorte
Baby- en peutertijd 0 – 3 jaar
Kleutertijd 3 – 6 jaar
Schooltijd 6 – 12 jaar
Adolescentie 12 – 20 jaar
Sociale constructie = een idee over de realiteit dat weliswaar breed geaccepteerd is, maar
afhangt van de maatschappij en de cultuur op een bepaald moment.
Opkomende volwassenheid = periode die loopt van de late tienerjaren tot midden twintig
mensen zijn geen adolescenten, maar hebben evenmin de verantwoordelijkheden van de
volwassenheid volledig op zich genomen.
Tijdstip waarop gebeurtenissen zich in het leven van mensen voltrekken hebben een
biologische oorzaak (bv. wanneer je volgroeid bent) en er spelen omgevingsfactoren (bv.
wanneer mensen een liefdesrelatie aangaan) mee.
De culturele context waarin ouders opereren is overal anders hangt samen met
opvattingen en eigen ontwikkelingsdoelstellingen
, Collectivistische oriëntatie gericht op onderlinge afhankelijkheid onder de leden van
een samenleving Aziatisch.
Individualistische oriëntatie gericht op het uniek zijn van het individu Westers.
Ook het ras en etnische afkomst spelen en rol bij ontwikkeling:
Ras = biologisch concept dat verwijst naar classificaties die gebaseerd zijn op fysieke
en structurele eigenschappen van soorten.
Etnische groep = bredere term die verwijst naar culturele achtergrond, nationaliteit,
religie en taal.
Ieder mens hoort tot een specifiek cohort = een groep mensen die rond dezelfde tijd op
dezelfde plek is geboren.
Lidmaatschap van een cohort onderwerpt mensen aan invloeden die betrekking heeft
op historische gebeurtenissen, leeftijdsgebonden gebeurtenissen, socioculturele
gebeurtenissen en normatieve gebeurtenissen.
Normatieve gebeurtenis = gebeurtenis die zich voor de meeste individuen binnen een groep
op dezelfde manier voltrekt kan biologisch, cultureel of sociaal bepaald zijn.
Cohorteffecten = de effecten die een bepaalde groep mensen van een cohort ondervinden.
Normatieve, historische bepaalde invloeden = biologische invloeden en omgevingsinvloeden
die verbonden zijn aan een specifiek historisch moment.
Leeftijdsgebonden invloeden = biologische invloeden en omgevingsinvloeden die gelijk zijn
voor mensen in een bepaalde leeftijdsgroep, ongeacht waar of wanneer ze opgroeien.
Normatieve invloeden = invloeden die leiden tot conformiteit omdat men de gevolgen van
afwijkend gedrag vreest zoals etnische afkomst, sociale klasse, lidmaatschap van een
subcultuur en andere factoren.
Niet-normatieve gebeurtenissen = specifieke gebeurtenissen die plaatsvinden in het leven
van een specifiek persoon op een tijdstip dat zulke gebeurtenissen de meeste andere
mensen niet overkomen.
1.2
Eerste geschriften van kinderen die methodisch werden bestudeerd, waren babybiografieën
waarnemers die de groei van een kind bij houden, fysieke en taalkundige mijlpalen
vastleggen.
Discussie nature (erfelijkheid) en nurture (omgevingsinvloeden) nog steeds bezig.
Vraagstukken binnen de ontwikkelingspsychologie:
1. Voltrekt ontwikkeling zich op een continue of een discontinue manier?
Continue verandering = geleidelijke ontwikkeling waarbij prestaties op een
bepaald niveau voortvloeien uit die van de vorige niveaus kwantitatief:
ontwikkeling wordt groter of meer.
Deel 1 – de ontwikkeling van het kind
Hoofdstuk 1 – een inleiding in de ontwikkeling van het kind
1.1
Ontwikkelingspsychologie (levensloop psychologie) = de wetenschappelijke studie naar
patronen van groei, verandering en stabiliteit vanaf de conceptie tot ouderdom.
Ontwikkelingspsychologen houden zich het meest bezig met conceptie tot
adolescentie; veranderingen volgen hierin elkaar snel op.
Thematische gebieden binnen de ontwikkelingspsychologie:
Fysieke ontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft of de fysieke opbouw van
het lichaam, zoals hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen en de behoefte aan
eten, drinken en slaap kijken naar invloed van het lichaam op ons gedrag.
Cognitieve ontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft op de manier waarop het
gedrag van mensen wordt beïnvloed door groei en verandering in de eigenschapen
die de ene persoon van de andere onderscheiden begrijpen hoe gedrag van
mensen wordt beïnvloed door groei en veranderingen in intellectuele vermogens.
Sociale en persoonlijkheidsontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft op sociale
relaties en interacties met anderen en op duurzame eigenschappen die de ene
persoon van de andere onderscheiden.
o Sociale kijken naar manier waarop interacties en sociale relaties in de loop
van het leven groeien, veranderen en stabiel blijven.
o Persoonlijkheid kijken naar stabiliteit en verandering in eigenschappen die
de ene persoon onderscheiden van de andere.
Leeftijdsfasen:
Prenatale periode van conceptie tot geboorte
Baby- en peutertijd 0 – 3 jaar
Kleutertijd 3 – 6 jaar
Schooltijd 6 – 12 jaar
Adolescentie 12 – 20 jaar
Sociale constructie = een idee over de realiteit dat weliswaar breed geaccepteerd is, maar
afhangt van de maatschappij en de cultuur op een bepaald moment.
Opkomende volwassenheid = periode die loopt van de late tienerjaren tot midden twintig
mensen zijn geen adolescenten, maar hebben evenmin de verantwoordelijkheden van de
volwassenheid volledig op zich genomen.
Tijdstip waarop gebeurtenissen zich in het leven van mensen voltrekken hebben een
biologische oorzaak (bv. wanneer je volgroeid bent) en er spelen omgevingsfactoren (bv.
wanneer mensen een liefdesrelatie aangaan) mee.
De culturele context waarin ouders opereren is overal anders hangt samen met
opvattingen en eigen ontwikkelingsdoelstellingen
, Collectivistische oriëntatie gericht op onderlinge afhankelijkheid onder de leden van
een samenleving Aziatisch.
Individualistische oriëntatie gericht op het uniek zijn van het individu Westers.
Ook het ras en etnische afkomst spelen en rol bij ontwikkeling:
Ras = biologisch concept dat verwijst naar classificaties die gebaseerd zijn op fysieke
en structurele eigenschappen van soorten.
Etnische groep = bredere term die verwijst naar culturele achtergrond, nationaliteit,
religie en taal.
Ieder mens hoort tot een specifiek cohort = een groep mensen die rond dezelfde tijd op
dezelfde plek is geboren.
Lidmaatschap van een cohort onderwerpt mensen aan invloeden die betrekking heeft
op historische gebeurtenissen, leeftijdsgebonden gebeurtenissen, socioculturele
gebeurtenissen en normatieve gebeurtenissen.
Normatieve gebeurtenis = gebeurtenis die zich voor de meeste individuen binnen een groep
op dezelfde manier voltrekt kan biologisch, cultureel of sociaal bepaald zijn.
Cohorteffecten = de effecten die een bepaalde groep mensen van een cohort ondervinden.
Normatieve, historische bepaalde invloeden = biologische invloeden en omgevingsinvloeden
die verbonden zijn aan een specifiek historisch moment.
Leeftijdsgebonden invloeden = biologische invloeden en omgevingsinvloeden die gelijk zijn
voor mensen in een bepaalde leeftijdsgroep, ongeacht waar of wanneer ze opgroeien.
Normatieve invloeden = invloeden die leiden tot conformiteit omdat men de gevolgen van
afwijkend gedrag vreest zoals etnische afkomst, sociale klasse, lidmaatschap van een
subcultuur en andere factoren.
Niet-normatieve gebeurtenissen = specifieke gebeurtenissen die plaatsvinden in het leven
van een specifiek persoon op een tijdstip dat zulke gebeurtenissen de meeste andere
mensen niet overkomen.
1.2
Eerste geschriften van kinderen die methodisch werden bestudeerd, waren babybiografieën
waarnemers die de groei van een kind bij houden, fysieke en taalkundige mijlpalen
vastleggen.
Discussie nature (erfelijkheid) en nurture (omgevingsinvloeden) nog steeds bezig.
Vraagstukken binnen de ontwikkelingspsychologie:
1. Voltrekt ontwikkeling zich op een continue of een discontinue manier?
Continue verandering = geleidelijke ontwikkeling waarbij prestaties op een
bepaald niveau voortvloeien uit die van de vorige niveaus kwantitatief:
ontwikkeling wordt groter of meer.
