Inleiding
Recht
o Rationeel opgebouwd geheel van door de overheid uitgevaardigde en via sancties
afdwingbare normen die dienen tot organisatie, handhaving of herstel van de orde in de
samenleving.
o Rechtsregel
Uitgevaardigd en sanctioneerbaar door de overheid
Er bestaan ook morele en ethische regels
o Rechtssysteem zorgt voor zekerheid, niet perse rechtvaardigheid
Voorkomt chaos
Zonder recht: wet van de sterksten
Publiekrecht
Privaatrecht Beheerst de situatie van en de relaties tussen
particuliere (rechts)personen
Publiekrecht Beheerst de situatie van en de relaties tussen
overheid en particuliere (rechts) personen en
overheden onderling
Onderscheid niet altijd duidelijk
Kernboodschap
België is een meergelaagde, democratie rechtstaat in Europa
De Belgische staat
Het ontstaan van staten
o Een staat
Houder van rechten en plichten
,Oorspronkelijk ontstaan
o Elk stuk grond behoord tot een staat
o Land innemen
Afgeleid ontstaan
o Dekolonisatie
o Secessie
Zich losscheuren van een andere staat (bv. Kosovo)
België scheurde zich af van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
o Dismembratio
Het uiteenvallen van bestaande staten
o Fusie
Samenkomen van meerdere staten (bv. Duitsland)
Ontstaan van België
o Congres van Wenen, 1814
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
Onder Willem I
Zuidelijke provincies (nu België) waren ontevreden
Economische tegenstellingen
Politieke ondervertegenwoordiging
Inmenging in Kerk (onderwijs)
Beknotting persvrijheid
Taalconflict
Elite sprak Frans
Monsterverbond van zuidelijke elites
Culminatie van spanningen
Onafhankelijkheid België (verenigd in een voorlopig bewind)
,De Belgische staat
Constitutieve voorwaarden om van een staat te kunnen spreken
o Permanente bevolking (1 jan. 2021 -> 11.507.163)
o Afgebakend gebied
Verdrag van Maastricht (1843)
Grenzen definitief vastgelegd
Veranderlijk en soms vreemd
o Effectieve overheid
Federale staat, deelstaten, steden, rechtscolleges,…
o Onafhankelijkheid
Je moet in staat zijn om met andere staten te interageren
Diplomatie, lidmaatschap VN, talloze verdragen,…
o Internationale erkenning
Niet alle andere landen erkennen andere staten om politieke redenen
Bv. Spanje erkent Kosovo niet omdat ze door secessie verkregen werd, Catalonië wil dit ook doen,
maar Spanje stemt niet in dus zou het hypocriet zijn als ze Kosovo wel erkennen.
Declaratieve handeling
Bevestigen bestaan van nieuwe staat
Erkenning van staten, niet van regeringen
België: Verdrag van London (1839)
Gevolgen van kwalificatie als staat
o Rechtspersoonlijkheid (het hebben van rechten en plichten)
Extern
Bv. Verdragen sluiten
Intern
Bv. Belastingen heffen
, o Soevereiniteit
Extern
Non interventie
Andere staten mogen zich niet mengen in beslissen binnenin een
staat (inval in Oekraïne in strijd met de soevereiniteit)
Gelijkheid
Juridisch staan de staten op gelijke voet
Intern
Eigen rechtsordening bepalen
Art. 33 Gw.: ‘Alle machten gaan uit van de Natie’ (Natie bepaalt wat er gebeurd in België)
Art. 34 Gw.: bevoegdheidsoverdracht aan internationale organisaties toegelaten
o Rechtsmacht
Gevolg van soevereiniteit (regels omzetten in de praktijk)
Uitvoeringshandelingen: territoriaal
Belgische staat kan geen dwang uitvoeren op ander grondgebied, tenzij
toestemming van de staat (met uitzonderingen)
Normerende of rechtsprekende handelingen
Een democratische rechtstaat
Gezagsuitoefening in de staat na Verlichting
o Verwerping absolutisme
o Streven naar vrijheid en gelijkheid
De staat legde onvrijheid op
Ontwikkeling van scheiding van de machten
o Montesquie
Schreef een boek
Het gezag moet bij verschillende entiteiten terecht komen
Entiteiten met elk een eigen verantwoordelijkheid
Recht
o Rationeel opgebouwd geheel van door de overheid uitgevaardigde en via sancties
afdwingbare normen die dienen tot organisatie, handhaving of herstel van de orde in de
samenleving.
o Rechtsregel
Uitgevaardigd en sanctioneerbaar door de overheid
Er bestaan ook morele en ethische regels
o Rechtssysteem zorgt voor zekerheid, niet perse rechtvaardigheid
Voorkomt chaos
Zonder recht: wet van de sterksten
Publiekrecht
Privaatrecht Beheerst de situatie van en de relaties tussen
particuliere (rechts)personen
Publiekrecht Beheerst de situatie van en de relaties tussen
overheid en particuliere (rechts) personen en
overheden onderling
Onderscheid niet altijd duidelijk
Kernboodschap
België is een meergelaagde, democratie rechtstaat in Europa
De Belgische staat
Het ontstaan van staten
o Een staat
Houder van rechten en plichten
,Oorspronkelijk ontstaan
o Elk stuk grond behoord tot een staat
o Land innemen
Afgeleid ontstaan
o Dekolonisatie
o Secessie
Zich losscheuren van een andere staat (bv. Kosovo)
België scheurde zich af van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
o Dismembratio
Het uiteenvallen van bestaande staten
o Fusie
Samenkomen van meerdere staten (bv. Duitsland)
Ontstaan van België
o Congres van Wenen, 1814
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
Onder Willem I
Zuidelijke provincies (nu België) waren ontevreden
Economische tegenstellingen
Politieke ondervertegenwoordiging
Inmenging in Kerk (onderwijs)
Beknotting persvrijheid
Taalconflict
Elite sprak Frans
Monsterverbond van zuidelijke elites
Culminatie van spanningen
Onafhankelijkheid België (verenigd in een voorlopig bewind)
,De Belgische staat
Constitutieve voorwaarden om van een staat te kunnen spreken
o Permanente bevolking (1 jan. 2021 -> 11.507.163)
o Afgebakend gebied
Verdrag van Maastricht (1843)
Grenzen definitief vastgelegd
Veranderlijk en soms vreemd
o Effectieve overheid
Federale staat, deelstaten, steden, rechtscolleges,…
o Onafhankelijkheid
Je moet in staat zijn om met andere staten te interageren
Diplomatie, lidmaatschap VN, talloze verdragen,…
o Internationale erkenning
Niet alle andere landen erkennen andere staten om politieke redenen
Bv. Spanje erkent Kosovo niet omdat ze door secessie verkregen werd, Catalonië wil dit ook doen,
maar Spanje stemt niet in dus zou het hypocriet zijn als ze Kosovo wel erkennen.
Declaratieve handeling
Bevestigen bestaan van nieuwe staat
Erkenning van staten, niet van regeringen
België: Verdrag van London (1839)
Gevolgen van kwalificatie als staat
o Rechtspersoonlijkheid (het hebben van rechten en plichten)
Extern
Bv. Verdragen sluiten
Intern
Bv. Belastingen heffen
, o Soevereiniteit
Extern
Non interventie
Andere staten mogen zich niet mengen in beslissen binnenin een
staat (inval in Oekraïne in strijd met de soevereiniteit)
Gelijkheid
Juridisch staan de staten op gelijke voet
Intern
Eigen rechtsordening bepalen
Art. 33 Gw.: ‘Alle machten gaan uit van de Natie’ (Natie bepaalt wat er gebeurd in België)
Art. 34 Gw.: bevoegdheidsoverdracht aan internationale organisaties toegelaten
o Rechtsmacht
Gevolg van soevereiniteit (regels omzetten in de praktijk)
Uitvoeringshandelingen: territoriaal
Belgische staat kan geen dwang uitvoeren op ander grondgebied, tenzij
toestemming van de staat (met uitzonderingen)
Normerende of rechtsprekende handelingen
Een democratische rechtstaat
Gezagsuitoefening in de staat na Verlichting
o Verwerping absolutisme
o Streven naar vrijheid en gelijkheid
De staat legde onvrijheid op
Ontwikkeling van scheiding van de machten
o Montesquie
Schreef een boek
Het gezag moet bij verschillende entiteiten terecht komen
Entiteiten met elk een eigen verantwoordelijkheid
