Samenvatting/oefenvragen Psychiatrie, een inleiding

Samenvatting Psychiatrie, een inleiding.

Vak: Klinische psychologie. November 2016


Hoofdstuk 1

 Welke 6 criteria zijn er voor afwijkend gedrag?

1. Gedrag is uitzonderlijk
2. Gedrag is sociaal afwijkend
3. Foute perceptie of interpretatie van de werkelijkheid
4. Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon
5. Ongepast of contraproductief gedrag
6. Gevaar voor betrokkene of anderen

 Wat was de visie van Hypocrates (460-366 v. Chr) op afwijkend gedrag

Gezondheid van lichaam en geest wordt bepaald door evenwicht in de humores
(lichaamssappen; slijm, zwarte gal, bloed, gele gal)

 Noem per lichaamssap wat het gevolg is bij een teveel of tekort aan het sap.

- Overvloed aan slijm (flegma) → lethargisch of traag persoon; flegmatiek
- Overschot aan zwarte gal → depressie, melancholie
- Overvloed aan bloed → sanguinische dispositie; vrolijk, zelfverzekerd en optimistisch
- Overvloed aan gele gal → korzelige en cholerische mensen; driftig

 Hippocrates classificeerde abnormale gedragspatronen aan de hand van drie
hoofdcategorieën. Welke zijn dat?

Melancholie → categorie van buitensporige depressie
Manie → verwijst naar uitzonderlijke opwinding
Bezetenheid → omvat bizar gedrag dat we tegenwoordig schizofreen noemen

 Wat is trepanatie?

Procedure waarbij men in de middeleeuwen een gat in de schedel boorde om demonen uit de
mens te halen zodat bizar gedrag verdween

 Wat was in de middeleeuwen de visie op afwijkend gedrag?

Geloof in bovennatuurlijke zaken; afwijkend gedrag werd gezien als teken van bezetenheid
door boze geesten of de duivel. Bezeten mensen werden door exorcisme of uitdrijvingen
behandeld

, Wat is de drijftest?

Test in de middeleeuwen om vast te stellen of iemand was bezeten; als je bleef drijven, was je
bezeten.

 Wat was de visie van Johan Weyer (1515-1588) op afwijkend gedrag?

Afwijkend gedrag en afwijkende gedachten werden veroorzaakt door lichamelijke problemen

 Wat werd rond 1600 veel gebouwd in Europa?

Krankzinnigengestichten of gekkenhuizen waar bedelaars en geestelijk gestoorden geplaatst
werden

 Wat was de visie van Pussin en Pinel rond 1800 over afwijkend gedrag?

Mensen die afwijkend gedrag vertoonden waren in hun ogen ziek en hadden recht op een
menselijke bejegening

 Wat was de behandelfilosofie die ontstond door de visie van Pussin en Pinel?

De morele therapie; gebaseerd op het idee dat patiënten door een menselijke bejegening en
een verblijf in een ontspannen en respectvolle omgeving weer normaal zouden gaan
functioneren

 Wie was de bouwer van het eerste moderne krankzinnigengesticht in Gent in
1857?

Joseph Guislain

 Welke Nederlandse professor betekende veel voor de ontwikkeling van de
psychiatrische behandeling en verpleging?

J. Schroeder van der Kolk (1797-1862); Hij werd geneeskundige van het Utrechtse Willem
Arntszhuis en veranderde het dolhuys in een modern gesticht

 Hoe veranderde de behandeling van psychiatrische patiënten vanaf het midden
van de jaren vijftig?

Er kwamen meer mogelijkheden voor de behandeling van psychiatrische patiënten zoals
betere medicatie en nieuwe therapeutische behandelingen waardoor patiënten in de
maatschappij konden blijven functioneren. Men ging naar de patiënt toe in plaats van dat de
patiënt naar de behandelaar kwam

 Wat veronderstelde de anti-psychiatrische beweging in de jaren zeventig?

Zij ging ervan uit dat psychische stoornissen niet bestonden en het product of gevolg waren
van de (kapitalistische) maatschappij. Patiënten moesten niet behandeld worden en zeker niet

, in ziekenhuizen. In/na deze tijd nam ambulante behandeling toe. Deze beweging heeft ook
veel invloed gehad op de wetgeving rondom psychiatrische patiënten

 Wat werd eind 20ste, begin 21ste eeuw het uitgangspunt van behandeling?

Patiënten met psychische stoornissen niet opnemen, tenzij er werkelijk geen alternatief is. Dus
ambulante behandeling en ontwikkeling van projecten zoals de RIBW; beschut wonen en
vermaatschappelijking van de zorg

 Wat is de BOPZ wet?

Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen

 Wat was de keerzijde van het liberale beleid van de 20ste eeuw?

Patiënten die niet mee wilden of konden werken aan behandeling werden aan hun lot
overgelaten en belandden aan de zelfkant van de maatschappij. Hierdoor is bemoeizorg
ontstaan; een vorm van outreachende hulpverlening waarbij men zich richt op zorgmijders

 Uit welke 6 stappen bestaat de basis van het bewijs bij evidence-based medicine?

1. Gevalsbeschrijvingen
2. Verzameling van gevalsbeschrijvingen
3. Open, niet vergelijkend onderzoek
4. Vergelijkend onderzoek
5. Randomised controlled trials (RCT's); patiënten worden door het lot aan de nee of andere
behandelconditie toegeschreven
6. Meta- analyse van de RCT's waarbij de resultaten van de diverse RCT's worden gebundeld
en statistisch worden verwerkt
De laatste stap levert het hardste bewijs

 Wat zijn culturele verschillen in afwijkend gedrag?

In verschillende culturen wordt er anders gekeken naar wat afwijkend gedrag is. Gedrag dat in
de ene cultuur als afwijkend wordt bestempeld, kan in een ander cultuur normaal zijn.


Hoofdstuk 2

 Uit welke 2 onderdelen bestaat het zenuwstelsel?

Het centrale zenuwstelsel
Het perifere zenuwstelsel

 Uit welke 2 delen bestaat het centrale zenuwstelsel?

Hersenen en ruggenmerg.

 Uit welke 2 delen bestaat het perifere zenuwstelsel?

, Het somatische zenuwstelsel en autonome zenuwstelsel



 Uit welke 2 delen bestaat het autonome zenuwstelsel?

Het sympatische en parasympatische zenuwstelsel

 Noem 4 neurotransmitters en hun functie en wat is het verband met afwijkend
gedrag.

1. Acetylcholine → controleert spiercontracties en vorming herinneringen → alzheimer laag
gehalte

2. Dopamine → reguleert spiercontracties en mentale processen (leren, herinneren, emoties)
→ schizofrenie bij overvloed

3. Norepinefrine → reguleert mentale processen (leren, herinneren) → depressie bij onbalans


4. Serotonine → reguleert stemmingen, verzadiging en slaap → depressie en eetstoornissen
bij onregelmatigheden

 Wat is de kern van het biologisch perspectief op afwijkend gedrag?

Biologische grondslag voor afwijkend gedrag; rol van neurotransmitters, genetische factoren
en verschillen in hersenstructuren

 Welke 4 kernpunten bestaan er in het nature-nurture debat?

1. Genen schrijven geen gedragsmatige eigenschappen voor ( genetische bijdrage is niet
afdoende verklarend voor stoornis)

2. Genetische factoren scheppen een aanleg of waarschijnlijkheid, geen zekerheid, dat bepaald
gedrag of stoornis zich ontwikkeld

3. Multigenetisch determinisme; altijd meerder genen, nooit één specifiek gen bij ontstaan
stoornis

4. Interactie tussen genetische factoren en omgevingsinvloeden bepaalt hoe persoonlijkheid
eruit ziet en hoe gevoelig we zijn voor stoornissen

 Uit welke 4 modellen bestaat het psychologische perspectief op afwijkend gedrag
en wat is hun kern?

1. Psychodynamisch model → onbewuste conflicten en motieven als oorzaak → hoe
vertegenwoordigen/symboliseren specifieke symptomen onbewuste conflicten en welke
ervaringen uit kindertijd liggen aan probleem ten grondslag?