Overzicht filosofen
Historische context Verlichting
1650-1900
Paragraaf 2.1: Verlichte ideeën over een betere samenleving.
Diderot en d’Alembert:
- Encyclopédie geschreven met als doel een overzicht geven van alle kennis die de wetenschap
en techniek hadden opgeleverd.
- De mens kon met zijn verstand de natuur leren begrijpen, maar ook de menselijke
samenleving.
- Door mensen op te voeden tot redelijk denkende wezens, zou de kwaliteit van hun leven
verbeteren en zouden zij gelukkiger zijn.
Galilei:
- Kon de juistheid van Copernicus’ heliocentrische wereldbeeld aantonen.
- De zon is het middelpunt van ons universum, niet de aarde.
René Descartes:
- Grondlegger van het rationalisme.
- Hij betwijfelde of de mens met zintuiglijke waarneming de natuur en de wereld kon
begrijpen, die waarnemingen waren volgens hem subjectief en dus vaak onjuist.
- Hij bepleitte een methode waarbij men vanuit aangeboren, zekere ideeën via logisch en
intuïtief redeneren tot kennis komt.
- Ratio (rede) staat voorop.
John Locke:
- Empirisme
- Zintuiglijke waarneming was juist wel nuttig.
- Door veel waarnemingen te combineren ontstaat betrouwbare kennis en komt men tot
inzichten.
- De voornaamste natuurlijke rechten waren het recht op leven, vrijheid en eigendom.
- Mensen kunnen vrijwillig een politieke gemeenschap, ofwel een staat, vormen om hun leven
en eigendommen te beschermen.
- Als bestuurders zich niet aan de wet houden, rechten van burgers schenden, het eigenbelang
boven het staatsbelang stellen, of zich op een andere manier schuldig maken aan
machtsmisbruik, mag het volk hen afzetten en vervangen.
- Sociaal contract: de afspraak om gezamenlijk een politieke gemeenschap te vormen.
Isaac Newton (wiskundige):
- Bepleitte een onderzoeksmethode die experimenten en logica met elkaar combineerde.
- Elk onderzoek begint met het doen van waarnemingen, die worden vervolgens in wiskundige
termen beschreven. Daarna wordt er een mogelijke oorzaak voor het beschreven verschijnsel
bedacht, die ten slotte met proefmetingen wordt gecontroleerd.
- Zwaartekracht ontdekt.
Historische context Verlichting
1650-1900
Paragraaf 2.1: Verlichte ideeën over een betere samenleving.
Diderot en d’Alembert:
- Encyclopédie geschreven met als doel een overzicht geven van alle kennis die de wetenschap
en techniek hadden opgeleverd.
- De mens kon met zijn verstand de natuur leren begrijpen, maar ook de menselijke
samenleving.
- Door mensen op te voeden tot redelijk denkende wezens, zou de kwaliteit van hun leven
verbeteren en zouden zij gelukkiger zijn.
Galilei:
- Kon de juistheid van Copernicus’ heliocentrische wereldbeeld aantonen.
- De zon is het middelpunt van ons universum, niet de aarde.
René Descartes:
- Grondlegger van het rationalisme.
- Hij betwijfelde of de mens met zintuiglijke waarneming de natuur en de wereld kon
begrijpen, die waarnemingen waren volgens hem subjectief en dus vaak onjuist.
- Hij bepleitte een methode waarbij men vanuit aangeboren, zekere ideeën via logisch en
intuïtief redeneren tot kennis komt.
- Ratio (rede) staat voorop.
John Locke:
- Empirisme
- Zintuiglijke waarneming was juist wel nuttig.
- Door veel waarnemingen te combineren ontstaat betrouwbare kennis en komt men tot
inzichten.
- De voornaamste natuurlijke rechten waren het recht op leven, vrijheid en eigendom.
- Mensen kunnen vrijwillig een politieke gemeenschap, ofwel een staat, vormen om hun leven
en eigendommen te beschermen.
- Als bestuurders zich niet aan de wet houden, rechten van burgers schenden, het eigenbelang
boven het staatsbelang stellen, of zich op een andere manier schuldig maken aan
machtsmisbruik, mag het volk hen afzetten en vervangen.
- Sociaal contract: de afspraak om gezamenlijk een politieke gemeenschap te vormen.
Isaac Newton (wiskundige):
- Bepleitte een onderzoeksmethode die experimenten en logica met elkaar combineerde.
- Elk onderzoek begint met het doen van waarnemingen, die worden vervolgens in wiskundige
termen beschreven. Daarna wordt er een mogelijke oorzaak voor het beschreven verschijnsel
bedacht, die ten slotte met proefmetingen wordt gecontroleerd.
- Zwaartekracht ontdekt.
