H2
2.1 Muzisch
Het woord muzisch is afgeleid van het Griekse woord mousai, dat ‘muzen’ betekent. Muzen zijn de
oud-Griekse beschermgodinnen van de kunst en de wetenschap. Muzisch omvat veel meer dan
alleen muzikale activiteiten. Ook beeldend, bewegen, drama, digitaal beeld, spel en taal vallen
eronder. De kracht en de meerwaarde van muzisch-agogisch werken is dan ook dat je niet alleen de
cognitie aanspreekt. Een muzische activiteit is ervarings- of belevingsgericht. Bij een
ervaringsgerichte activiteit onderneemt de cliënt iets, is hij actief en doet een ervaring op. Bij een
belevingsgerichte activiteit ondergaat de cliënt kunst op een passieve manier en beleeft daarbij
emoties.
Een muzische activiteit is ervaringsgericht (de cliënt onderneemt iets creatiefs) of belevingsgericht
(de cliënt beleeft emotie bij een creatief aanbod).
Met muzisch-agogisch werken beïnvloed je het denken, voelen of handelen van de cliënt. Je kunt
hiermee uiteenlopende doelen bereiken:
- Het leren uiten van en leren vorm geven aan persoonlijke belevingen, gedachten en
gevoelens.
- Het bewust worden en eventueel verwerken van belevingen, gedachten en gevoelens.
- Het ontwikkelen van creativiteit en vindingrijkheid op muzisch gebied.
Muzische activiteiten geven de cliënt een ervaring en/of beleving die bijdraagt aan zijn
veranderingsproces.
De creatieve activiteiten zijn dus per definitie procesgericht.
2.2 Mechanismen
Muzische middelen kiezen een andere invalshoek dan de verbale, cognitieve benadering, waarbij
mensen moeten redeneren, argumenteren en verwoorden.
Muzische middelen doen een beroep op ons beeldende vermogen, ons muzikale vermogen en ons
lichamelijke vermogen. Ze grijpen in op ons diepere onderbewuste, waarin onze emotionele
ervaringen zijn opgeslagen zonder dat ze een verbale betekenis hebben gekregen.
2.3 Manieren van muzisch werken
Als je ervaringsgericht of belevingsgericht met muzische activiteiten aan het werk gaat, kun je een
specifieke aandachtsrichting kiezen uit het rijtje ‘3RCE’:
- Receptief: Via zintuiglijke waarneming muzische producten en processen beleven.
- Reproductief: Reageren door nadoen en imiteren op grond van waarneming, herkenning en
herinnering.
- Reflectief: Een reactie of een waardeoordeel geven, een persoonlijke situatie toetsen aan
criteria, of je bewust worden van innerlijke of interpersoonlijke processen.
- Creatief: Ontwerpen en fantasie aanspreken, nieuwe ideeën en associaties gebruiken en
onderzoeken.
- Expressief: Emotionele belevingen aanspreken, je uitdrukken, uiting geven aan wat er in je
leeft.