Stageopdracht EBP RL
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Examinator:
Studieonderdeel: Stageopdracht EBP RL
Studiegidsnummer:
Aantal woorden: 928
, Patiëntengroep: Patiënten waarbij een subarachnoïdale bloeding (SAB) is vastgesteld.
Richtlijn: Subarachnoïdale bloeding (1).
Bron: Richtlijnendatabase.
Verantwoordelijke organisatie: Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN).
De beoordeling van de richtlijn is gedaan aan de hand van de AGREE II checklist (2). Middels deze
checklist is op een score van 47,6% uitgekomen. De toegekende punten per domein en onderdeel
zijn te zien in bijlage 1. Van de 23 items werden er 21 besproken in de richtlijn. Hoewel het
percentage dat uit de checklist komt niet hoog is, denk ik wel dat de richtlijn voldoende vertrouwd
kan worden voor gebruik. Allereerst omdat de lage toegekende score voornamelijk samenhangt met
dat veel van de methode informatie niet voldoende uitgewerkt is. Er wordt bijvoorbeeld wel
beschreven welke databases er zijn gebruikt, maar niet welke zoektermen er worden gehanteerd.
Daarbij wordt het gevonden bewijs wel gecategoriseerd in betrouwbaarheid en worden
achterliggende studies voldoende uiteengezet en aangehaald ter onderbouwing. Tevens lijken de
schrijvers van de richtlijn geen andere belangen te hebben dan het optimaliseren van de zorg
rondom patiënten met een subarachnoïdale bloeding. Daarbij kunnen vraagtekens gesteld worden
bij het percentage dat behaald is op basis van de AGREE-checklist. De checklist is namelijk maar door
één persoon doorlopen, de kans bestaat dat er dingen over het hoofd gezien zijn en dat er
bevooroordeling bestaat jegens een bepaalde uitkomst. Hoe meer mensen dezelfde richtlijn
beoordelen middels deze checklist des te betrouwbaarder de beoordeling.
Het onderwerp dat gekozen is uit de richtlijn is ‘het vochtbeleid bij behandeling van SAB’ (p. 54).
De relevantie van dit onderwerp valt uiteen te zetten in twee delen. Allereerst bestaat er bij SAB-
patiënten de kans op ischemische uitvalsverschijnselen door cerebrale arteriële vaatspasmen,
bekend als delayed cerebral ischemia (DCI). Door patiënten voldoende vocht te geven, blijft de
bloeddruk zo optimaal mogelijk, hierdoor blijven de vaten wijd genoeg voor een goede bloedtoevoer
en wordt de kans op ischemie verlaagd. Daarnaast komt, door nog onbekende oorzaak, voor dat SAB-
patiënten te maken krijgen met een verhoogde natriurese, bekend als het cerebral salt wasting
syndrome (CSWS). Indien een patiënt hier mee te maken krijgt kan dit leiden tot een hyponatriëmie.
De ernst van deze hyponatriëmie kan toenemen indien een patiënt overvult wordt. Mogelijke
gevolgen hiervan zijn misselijkheid, hoofdpijn, verwardheid, apathie en spierkrampen. Eveneens leidt
een natiurese tot hypovolemie van de patiënt en verhoogd daarmee de kans op DCI.
Tabel 1: Richtlijn aanbevelingen vochtbeleid bij behandeling van een SAB (1)
Patiënten met een SAB moeten altijd een intraveneus infuus krijgen.
Start met een zoutoplossing van 0.9% tot een totale vochtintake van 2-3 liter/dag. Gestreefd dient
te worden naar normovolemie.
Fludrocortisonacetaat en hypertone zoutoplossing kunnen toegepast worden voor het corrigeren
van hyponatriëmie.
Kortom door het natriumgehalte in het bloed tussen de normaalwaarden (135 – 145 mmol/l) te
houden en een voldoende vochtintake bij de patiënt te handhaven verlaagd de kans op het
ontwikkelen van DCI. De middelen die hiervoor toegepast kunnen worden is het intraveneus geven
van zoutoplossing 0.9%. Indien hyponatriëmie vastgesteld is kan gekozen worden voor een
hypertone zoutoplossing of fludrocortisonacetaat.
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Examinator:
Studieonderdeel: Stageopdracht EBP RL
Studiegidsnummer:
Aantal woorden: 928
, Patiëntengroep: Patiënten waarbij een subarachnoïdale bloeding (SAB) is vastgesteld.
Richtlijn: Subarachnoïdale bloeding (1).
Bron: Richtlijnendatabase.
Verantwoordelijke organisatie: Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN).
De beoordeling van de richtlijn is gedaan aan de hand van de AGREE II checklist (2). Middels deze
checklist is op een score van 47,6% uitgekomen. De toegekende punten per domein en onderdeel
zijn te zien in bijlage 1. Van de 23 items werden er 21 besproken in de richtlijn. Hoewel het
percentage dat uit de checklist komt niet hoog is, denk ik wel dat de richtlijn voldoende vertrouwd
kan worden voor gebruik. Allereerst omdat de lage toegekende score voornamelijk samenhangt met
dat veel van de methode informatie niet voldoende uitgewerkt is. Er wordt bijvoorbeeld wel
beschreven welke databases er zijn gebruikt, maar niet welke zoektermen er worden gehanteerd.
Daarbij wordt het gevonden bewijs wel gecategoriseerd in betrouwbaarheid en worden
achterliggende studies voldoende uiteengezet en aangehaald ter onderbouwing. Tevens lijken de
schrijvers van de richtlijn geen andere belangen te hebben dan het optimaliseren van de zorg
rondom patiënten met een subarachnoïdale bloeding. Daarbij kunnen vraagtekens gesteld worden
bij het percentage dat behaald is op basis van de AGREE-checklist. De checklist is namelijk maar door
één persoon doorlopen, de kans bestaat dat er dingen over het hoofd gezien zijn en dat er
bevooroordeling bestaat jegens een bepaalde uitkomst. Hoe meer mensen dezelfde richtlijn
beoordelen middels deze checklist des te betrouwbaarder de beoordeling.
Het onderwerp dat gekozen is uit de richtlijn is ‘het vochtbeleid bij behandeling van SAB’ (p. 54).
De relevantie van dit onderwerp valt uiteen te zetten in twee delen. Allereerst bestaat er bij SAB-
patiënten de kans op ischemische uitvalsverschijnselen door cerebrale arteriële vaatspasmen,
bekend als delayed cerebral ischemia (DCI). Door patiënten voldoende vocht te geven, blijft de
bloeddruk zo optimaal mogelijk, hierdoor blijven de vaten wijd genoeg voor een goede bloedtoevoer
en wordt de kans op ischemie verlaagd. Daarnaast komt, door nog onbekende oorzaak, voor dat SAB-
patiënten te maken krijgen met een verhoogde natriurese, bekend als het cerebral salt wasting
syndrome (CSWS). Indien een patiënt hier mee te maken krijgt kan dit leiden tot een hyponatriëmie.
De ernst van deze hyponatriëmie kan toenemen indien een patiënt overvult wordt. Mogelijke
gevolgen hiervan zijn misselijkheid, hoofdpijn, verwardheid, apathie en spierkrampen. Eveneens leidt
een natiurese tot hypovolemie van de patiënt en verhoogd daarmee de kans op DCI.
Tabel 1: Richtlijn aanbevelingen vochtbeleid bij behandeling van een SAB (1)
Patiënten met een SAB moeten altijd een intraveneus infuus krijgen.
Start met een zoutoplossing van 0.9% tot een totale vochtintake van 2-3 liter/dag. Gestreefd dient
te worden naar normovolemie.
Fludrocortisonacetaat en hypertone zoutoplossing kunnen toegepast worden voor het corrigeren
van hyponatriëmie.
Kortom door het natriumgehalte in het bloed tussen de normaalwaarden (135 – 145 mmol/l) te
houden en een voldoende vochtintake bij de patiënt te handhaven verlaagd de kans op het
ontwikkelen van DCI. De middelen die hiervoor toegepast kunnen worden is het intraveneus geven
van zoutoplossing 0.9%. Indien hyponatriëmie vastgesteld is kan gekozen worden voor een
hypertone zoutoplossing of fludrocortisonacetaat.
