Religie, zingeving en
levensbeschouwing
Over superdiversiteit
Boek: Superdiversiteit. Hoe migratie onze samenleving verandert (D.Geldof)
Laatste 2 decennia: enorm snelle transformatie
Niet meer multicultureel maar superdiversiteit
Op een halve eeuw gaan we van samenleving met beperkte etnisch-culturele diversiteit
immigratiesamenleving
Verklaring in migratiegeschiedenis:
- 1945: heropbouw na WOII
o Aantrekken Italianen en Polen voor heropbouw
- 1956-1969: golden sixties
o Actief aantrekken van gastarbeiders (eerst binnen Europa, later ook uit Marokko en
Turkije)
- 1974: immigratiestop
o Poort voor arbeidsimmigratie van buiten EU (deels) gesloten
o Verschuiving naar asiel en gezinshereniging
- Jaren 70-80: ondanks tijdelijkheidsgedachte worden gastarbeiders immigranten
- Jaren 90: scharniermoment
o Sterke stijging instroom
o Groeiende diversiteit van landen van oorsprong
o Redenen?
Verdere gezinshereniging
Globalisering
Asielaanvragen
Val van het Ijzeren Gordijn
De superdiversiteit van de 21e eeuw is een resultaat van deze opeenvolgende migratiegolven veel
complexere sociale realiteit
superdiversiteit wijst op
- Kwantitatieve transitie: toename van het aantal mensen met een migratie-achtergrond, van
nieuwkomers tot mensen van de 2e en 3e generatie
- Kwalitatieve transitie: sterke diversificatie van diversiteit
- Normalisering van diversiteit
Zorgt voor grotere complexiteit
Kwantitatieve breuk
Majority-minority cities = steden waar een meerderheid van de bewoners uit een brede waaier aan
minderheden bestaat
Steden als New York, Sao Paulo, Toronto, Brussel, Amsterdam,...
1
, Kwalitatieve breuk
Basispatroon van migratie veranderde:
- Van mensen uit een klein aantal landen van herkomst naar een klein aantal gastlanden
- Naar mensen uit een zeer groot aantal landen van herkomst naar een zeer groot aantal
gastlanden
Diversiteit in de diversiteit
Ontstaan van enorme varieteit in de achtergronden van migranten
Gevolg: superdiversiteit als proces van normalisering van diversiteit
Wordt basiskernmerk in 21e eeuw (school, werk, publieke ruimte,..)
Leven in angstige tijden
De waan van religieuze verdraagzaamheid
Verlichting (= verantwoordleijk voor religieuze verdraagzaamheid) tegen primitieve samenleving (=
gekenmerkt door religieus geweld)
Wat is angst?
Angst is noodzakelijk om ons te beschermen tegen bedreigingen
Het leidt tot onberekenbaar/onbetrouwbaar wangedrag
Primitieve emotie:
- Vanuit de ratten
- Amygdala (deeltje in hersenen)
- Vluchten voor bedreigingen
Narcistische emotie:
- Je denkt altijd eerst aan jezelf, dan pas eventueel aan anderen
- Als je dat uit kan zetten, ben je een held
Hoe werkt angst?
1. Vanuit reëel probleem
2. Gemakkelijk geprojecteerd op een nieuw doelwit (de islam)
3. Gevoed door de idee van de verborgen vijand (vrouwen met hikab)
Valkuilen van de angst
De heuristiek van de beschikbaarheid = wanneer we ons een probleem gemakkelijk kunnen
voorstellen, zijn we geneigd het te overschatten
De cascade = mensen reageren op het gedrag van andere mensen door zich erbij aan te sluiten
- Reputationele cascade = bij anderen aansluiten door reputatie van anderen
- Informationele cascade = bijkomende informatie hopen te verwerven
Relectie:
- Wie ga je interviewen na een aanslag?
- Ga je interviewen of ga je helpen?
- Journalisten kunnen angst zaaien of angst wegnemen, wat ga je doen?
2
levensbeschouwing
Over superdiversiteit
Boek: Superdiversiteit. Hoe migratie onze samenleving verandert (D.Geldof)
Laatste 2 decennia: enorm snelle transformatie
Niet meer multicultureel maar superdiversiteit
Op een halve eeuw gaan we van samenleving met beperkte etnisch-culturele diversiteit
immigratiesamenleving
Verklaring in migratiegeschiedenis:
- 1945: heropbouw na WOII
o Aantrekken Italianen en Polen voor heropbouw
- 1956-1969: golden sixties
o Actief aantrekken van gastarbeiders (eerst binnen Europa, later ook uit Marokko en
Turkije)
- 1974: immigratiestop
o Poort voor arbeidsimmigratie van buiten EU (deels) gesloten
o Verschuiving naar asiel en gezinshereniging
- Jaren 70-80: ondanks tijdelijkheidsgedachte worden gastarbeiders immigranten
- Jaren 90: scharniermoment
o Sterke stijging instroom
o Groeiende diversiteit van landen van oorsprong
o Redenen?
Verdere gezinshereniging
Globalisering
Asielaanvragen
Val van het Ijzeren Gordijn
De superdiversiteit van de 21e eeuw is een resultaat van deze opeenvolgende migratiegolven veel
complexere sociale realiteit
superdiversiteit wijst op
- Kwantitatieve transitie: toename van het aantal mensen met een migratie-achtergrond, van
nieuwkomers tot mensen van de 2e en 3e generatie
- Kwalitatieve transitie: sterke diversificatie van diversiteit
- Normalisering van diversiteit
Zorgt voor grotere complexiteit
Kwantitatieve breuk
Majority-minority cities = steden waar een meerderheid van de bewoners uit een brede waaier aan
minderheden bestaat
Steden als New York, Sao Paulo, Toronto, Brussel, Amsterdam,...
1
, Kwalitatieve breuk
Basispatroon van migratie veranderde:
- Van mensen uit een klein aantal landen van herkomst naar een klein aantal gastlanden
- Naar mensen uit een zeer groot aantal landen van herkomst naar een zeer groot aantal
gastlanden
Diversiteit in de diversiteit
Ontstaan van enorme varieteit in de achtergronden van migranten
Gevolg: superdiversiteit als proces van normalisering van diversiteit
Wordt basiskernmerk in 21e eeuw (school, werk, publieke ruimte,..)
Leven in angstige tijden
De waan van religieuze verdraagzaamheid
Verlichting (= verantwoordleijk voor religieuze verdraagzaamheid) tegen primitieve samenleving (=
gekenmerkt door religieus geweld)
Wat is angst?
Angst is noodzakelijk om ons te beschermen tegen bedreigingen
Het leidt tot onberekenbaar/onbetrouwbaar wangedrag
Primitieve emotie:
- Vanuit de ratten
- Amygdala (deeltje in hersenen)
- Vluchten voor bedreigingen
Narcistische emotie:
- Je denkt altijd eerst aan jezelf, dan pas eventueel aan anderen
- Als je dat uit kan zetten, ben je een held
Hoe werkt angst?
1. Vanuit reëel probleem
2. Gemakkelijk geprojecteerd op een nieuw doelwit (de islam)
3. Gevoed door de idee van de verborgen vijand (vrouwen met hikab)
Valkuilen van de angst
De heuristiek van de beschikbaarheid = wanneer we ons een probleem gemakkelijk kunnen
voorstellen, zijn we geneigd het te overschatten
De cascade = mensen reageren op het gedrag van andere mensen door zich erbij aan te sluiten
- Reputationele cascade = bij anderen aansluiten door reputatie van anderen
- Informationele cascade = bijkomende informatie hopen te verwerven
Relectie:
- Wie ga je interviewen na een aanslag?
- Ga je interviewen of ga je helpen?
- Journalisten kunnen angst zaaien of angst wegnemen, wat ga je doen?
2
