Week 7 – Intellectueel Eigendomsrecht
(On)geoorloofde mededinging I
• het juridisch woord voor concurrentie
• geen uniforme wetgeving, maar verspreid over verschillende wetten en jurisprudentie
• jurisprudentie geldt als belangrijkste rechtsbron voor het rechtsgebied ongeoorloofde
mededinging
• om bepaald gedrag als oneerlijk aan te merken, moet er aan de voorwaarden van artikel
6:162 BW (onrechtmatige daad) voldaan zijn
In elk systeem zit een veiligheidsklep, bijv: elektriciteit – als spanning te hoog wordt, schiet er een stop
door ergens. In het recht is dit ook zo. In het overeenkomstenrecht is het systeem de redelijkheid en
billijkheid. Het intellectueel eigendom heeft ook een eigen systeem. Ideeën zijn vrij. Iedereen mag
bedenken wat hij wil. Namaken, immiteren etc. mag, tenzij je een intellectueel eigendom hebt. Dan
mag je niet kopiëren, namaken etc. Alles mag, tenzij. Tenzij is de intellectuele eigendom.
Ongeoorloofde mededinging (ook wel slaafse nabotsing) art. 6:162 BW.
Mededinging is concurrentie. Je mag een concurrent namaken, immiteren en nadoen, tenzij er een
intellectueel eigendom is.
(On)geoorloofde mededinging II
• mededinging is het geheel van gedragingen van alle deelnemers aan het marktverkeer,
gericht op de verkrijging van een zo gunstig mogelijke marktpositie
– eerlijke mededinging dient vrij te zijn:
beperking van die vrijheid is slechts bij uitzondering toelaatbaar
De uitzondering op de regel. Niet te snel aannemen dat er slaafse nabootsing is. Wordt in de praktijk
niet erg snel aangenomen.
(On)geoorloofde mededinging III
• de IE wetten zijn te beschouwen als een door de wetgever verrichtte afweging van het
belang van de vrije en van de eerlijke mededinging
• de rechter dient zich terughoudend op te stellen met het geven van een verbod op grond
van ongeschreven zorgvuldigheidsnormen
• Vrije mededinging vergt dat er meerdere aanbieders van goederen en diensten zijn
In de praktijk is het bekendste voorbeeld: iemand heeft octrooi. Heeft 20 jaar gebruik van. Niemand
mag namaken etc. octrooi is afgelopen en iedereen denkt ‘er wordt een boel geld op verdiend’ en
iedereen gaat het namaken. In hoeverre kan de ex-octrooimaker daar wat aan doen? In beginsel
niets, maar in specifieke gevallen wel.
(On)geoorloofde mededinging IV
Hoge Raad:
• bij het profiteren van prestaties geldt als uitgangspunt dat dit toelaatbaar is
– bijzondere omstandigheden kunnen het profiteren onrechtmatig maken
– arrest Hyster/Karry Krane
• indien men zonder aan de deugdelijkheid en bruikbaarheid afbreuk te doen
op bepaalde punten evengoed een andere weg had kunnen inslaan en door
dit na te laten verwarring sticht (= toverformule). Hier voldoe je in de
praktijk niet snel aan.
Hyster is de naam van de fabriek en Karry Krane is de naam van een heftrukachtige kraan. Namaken
mag, Imiteren mag en spieken mag, tenzij…. Laatste hulpmiddel is de slaafse nabootsing. Net zoals in
het recht de redelijkheid en billikheid.
, Week 7 – Intellectueel Eigendomsrecht
(On)geoorloofde mededinging V
Verwarring is aanvaadbaar indien dien iet kan worden vermeden zonder dat daardoor afbreuk wordt
gedaan aan de deugdelijkheid en bruikbaarheid
Slaafse nabootsing I
• navolging van producten is onrechtmatig indien nodeloos verwarringsgevaar wordt
veroorzaakt
• bescherming tegen verwarringsgevaar;
– “het verbod verwarring te stichten door na te bootsen op punten waar dat voor de
deugdelijkheid en bruikbaarheid van het product niet nodig is.” (arrest Uitzetraam)
Slaafse nabootsing II
• Arrest Hyster Karry Krane:
– vrijheid om producten een zo groot mogelijke deugdelijkheid en bruikbaarheid te
geven
– daarom niet verboden om te dien einde van resultaten van inspanning, inzicht en
kennis gebruik te maken
• zelfs ten nadele van concurrent
• zelfs met verwarringsgevaar
• behoudens IE-rechten
– nabootsing alleen dan ongeoorloofd, wanneer zonder aan deugdelijkheid en
bruikbaarheid afbreuk te doen, men evengoed andere weg had kunnen inslaan en
men door niet te doen verwarring sticht
Slaafse nabootsing III
• het nabootsen van stijl (kenmerken) is niet onrechtmatig
– arrest Broeren tegen Duijsens
• Duijsens is een bekende kunstenares. Ze heeft een bepaalde stijl, forse dames
schildert zij (zie sheets). Meneer Broeren is ook kunstschilder, maar niet
succesvol. Kan nauwelijks met schilderen zijn geld verdienen. Hij heeft
dezelfde stijl gebruikt als mevrouw Duijsens. Schildert ook forse dames. Hij
kopieert niet, maar schildert in dezelfde stijl. Mag dat?
Wet oneerlijke handelspraktijken
• beschrijft gedetailleerd welke verkooppraktijken misleidend en agressief zijn en daarom
verboden
– de wet geldt voor alle ondernemers
• ACM (consumentenautoriteit)
– ziet toe op de naleving van de consumentenrechten
– administratieve handhaving
• consuwijzer
Staat na de onrechtmatige daad. Art. 193a e.v. BW. De oneerlijke handelspraktijk zijn bepalingen over
reclame. Specifieke bepalingen is misleidende en vergelijkende reclame etc. in art. 194a BW. Rest is
uitwerking voor bepalingen. De handhaving van artikel 193a BW is de ACM. Kunnen boete opleggen
bij kartelvorming. Als iemand in NL oneerlijke handelspraktijken uitvoert, kan de ACM optreden en
boetes opleggen. Je kunt dat zelf ook als particulier op grond van art. 193a BW. Gebeurt in de praktijk
niet veel. Artikel 193a e.v. BW geldt voor ACM en geldt ook voor particulier.
Als particulier/burger heb je niks te maken met art. 194 e.v. BW.
(On)geoorloofde mededinging I
• het juridisch woord voor concurrentie
• geen uniforme wetgeving, maar verspreid over verschillende wetten en jurisprudentie
• jurisprudentie geldt als belangrijkste rechtsbron voor het rechtsgebied ongeoorloofde
mededinging
• om bepaald gedrag als oneerlijk aan te merken, moet er aan de voorwaarden van artikel
6:162 BW (onrechtmatige daad) voldaan zijn
In elk systeem zit een veiligheidsklep, bijv: elektriciteit – als spanning te hoog wordt, schiet er een stop
door ergens. In het recht is dit ook zo. In het overeenkomstenrecht is het systeem de redelijkheid en
billijkheid. Het intellectueel eigendom heeft ook een eigen systeem. Ideeën zijn vrij. Iedereen mag
bedenken wat hij wil. Namaken, immiteren etc. mag, tenzij je een intellectueel eigendom hebt. Dan
mag je niet kopiëren, namaken etc. Alles mag, tenzij. Tenzij is de intellectuele eigendom.
Ongeoorloofde mededinging (ook wel slaafse nabotsing) art. 6:162 BW.
Mededinging is concurrentie. Je mag een concurrent namaken, immiteren en nadoen, tenzij er een
intellectueel eigendom is.
(On)geoorloofde mededinging II
• mededinging is het geheel van gedragingen van alle deelnemers aan het marktverkeer,
gericht op de verkrijging van een zo gunstig mogelijke marktpositie
– eerlijke mededinging dient vrij te zijn:
beperking van die vrijheid is slechts bij uitzondering toelaatbaar
De uitzondering op de regel. Niet te snel aannemen dat er slaafse nabootsing is. Wordt in de praktijk
niet erg snel aangenomen.
(On)geoorloofde mededinging III
• de IE wetten zijn te beschouwen als een door de wetgever verrichtte afweging van het
belang van de vrije en van de eerlijke mededinging
• de rechter dient zich terughoudend op te stellen met het geven van een verbod op grond
van ongeschreven zorgvuldigheidsnormen
• Vrije mededinging vergt dat er meerdere aanbieders van goederen en diensten zijn
In de praktijk is het bekendste voorbeeld: iemand heeft octrooi. Heeft 20 jaar gebruik van. Niemand
mag namaken etc. octrooi is afgelopen en iedereen denkt ‘er wordt een boel geld op verdiend’ en
iedereen gaat het namaken. In hoeverre kan de ex-octrooimaker daar wat aan doen? In beginsel
niets, maar in specifieke gevallen wel.
(On)geoorloofde mededinging IV
Hoge Raad:
• bij het profiteren van prestaties geldt als uitgangspunt dat dit toelaatbaar is
– bijzondere omstandigheden kunnen het profiteren onrechtmatig maken
– arrest Hyster/Karry Krane
• indien men zonder aan de deugdelijkheid en bruikbaarheid afbreuk te doen
op bepaalde punten evengoed een andere weg had kunnen inslaan en door
dit na te laten verwarring sticht (= toverformule). Hier voldoe je in de
praktijk niet snel aan.
Hyster is de naam van de fabriek en Karry Krane is de naam van een heftrukachtige kraan. Namaken
mag, Imiteren mag en spieken mag, tenzij…. Laatste hulpmiddel is de slaafse nabootsing. Net zoals in
het recht de redelijkheid en billikheid.
, Week 7 – Intellectueel Eigendomsrecht
(On)geoorloofde mededinging V
Verwarring is aanvaadbaar indien dien iet kan worden vermeden zonder dat daardoor afbreuk wordt
gedaan aan de deugdelijkheid en bruikbaarheid
Slaafse nabootsing I
• navolging van producten is onrechtmatig indien nodeloos verwarringsgevaar wordt
veroorzaakt
• bescherming tegen verwarringsgevaar;
– “het verbod verwarring te stichten door na te bootsen op punten waar dat voor de
deugdelijkheid en bruikbaarheid van het product niet nodig is.” (arrest Uitzetraam)
Slaafse nabootsing II
• Arrest Hyster Karry Krane:
– vrijheid om producten een zo groot mogelijke deugdelijkheid en bruikbaarheid te
geven
– daarom niet verboden om te dien einde van resultaten van inspanning, inzicht en
kennis gebruik te maken
• zelfs ten nadele van concurrent
• zelfs met verwarringsgevaar
• behoudens IE-rechten
– nabootsing alleen dan ongeoorloofd, wanneer zonder aan deugdelijkheid en
bruikbaarheid afbreuk te doen, men evengoed andere weg had kunnen inslaan en
men door niet te doen verwarring sticht
Slaafse nabootsing III
• het nabootsen van stijl (kenmerken) is niet onrechtmatig
– arrest Broeren tegen Duijsens
• Duijsens is een bekende kunstenares. Ze heeft een bepaalde stijl, forse dames
schildert zij (zie sheets). Meneer Broeren is ook kunstschilder, maar niet
succesvol. Kan nauwelijks met schilderen zijn geld verdienen. Hij heeft
dezelfde stijl gebruikt als mevrouw Duijsens. Schildert ook forse dames. Hij
kopieert niet, maar schildert in dezelfde stijl. Mag dat?
Wet oneerlijke handelspraktijken
• beschrijft gedetailleerd welke verkooppraktijken misleidend en agressief zijn en daarom
verboden
– de wet geldt voor alle ondernemers
• ACM (consumentenautoriteit)
– ziet toe op de naleving van de consumentenrechten
– administratieve handhaving
• consuwijzer
Staat na de onrechtmatige daad. Art. 193a e.v. BW. De oneerlijke handelspraktijk zijn bepalingen over
reclame. Specifieke bepalingen is misleidende en vergelijkende reclame etc. in art. 194a BW. Rest is
uitwerking voor bepalingen. De handhaving van artikel 193a BW is de ACM. Kunnen boete opleggen
bij kartelvorming. Als iemand in NL oneerlijke handelspraktijken uitvoert, kan de ACM optreden en
boetes opleggen. Je kunt dat zelf ook als particulier op grond van art. 193a BW. Gebeurt in de praktijk
niet veel. Artikel 193a e.v. BW geldt voor ACM en geldt ook voor particulier.
Als particulier/burger heb je niks te maken met art. 194 e.v. BW.
