Bijzondere strafwetten en strafprocedures
Prof. Dr. De Wolf
,HOC 1
Bijzondere strafwetten: de misdrijven die niet in boek II van het strafwetboek
zijn opgenomen, maar wel in bijzondere wetten.
Specifiek voor de bijzondere strafwetgeving is dat er niet enkel strafbepalingen
staan in opgenomen, maar ook procedure bepalingen die afwijkend zijn van de
gewone procedures.
Wettencollectie: kan zelf gemaakt worden (via jura, wel commentaar uitzetten)!
Wetten die we zien afprinten en verzamelen samen met Sv. en Sw.
Mogen aanduidingen gemaakt worden (zie ook canvas). Wel geen dingen gaan
bijschrijven. Kruisverwijzingen zijn wel toegestaan!
Examen: twee vragen over twee delen. Schriftelijke voorbereiding wordt niet
verbeterd of bekeken door prof. Prof kan aanvullende vragen kennen.
, I. Inleiding & algemeen deel
Hoofdstuk 1: algemene inleiding
Bijzondere strafwetgeving: wetten die buiten het strafwetboek staan en zowel
gedragingen gaan strafbaar stellen als procedurele bepalingen inhouden.
Bij strafrecht niet enkel misdrijven zoals in boek II, maar ook kunnen afwijkingen
van boek I opgenomen worden in de bijzondere strafwetten.
Vanwaar komt dit fenomeen van bijzondere strafwetgeving? Wetgever had de
bedoeling aanvankelijk om alles op te nemen in het sw. Maar waren aantal zaken
waar men het moeilijk overeen raakte, dit zijn de zogenaamde aanvullende
wetten. Aanvullende wetten worden geacht deel uit te maken van het
strafwetboek, bv. de wet op de verzachtende omstandigheden (wetgever raakt
er niet uit of men verzachtende omstandigheden wilt of niet en gaat dus niet in
Sw. staan, maar in een aanvullende wet. Ook wet op de probatie (zie vroeger).
Gaat om gedragingen die voor bepaalde personen gelden (militairen) of
specifieke gedragingen waarvan de wetgever zelf vindt dat het gaat om een
veranderlijke materie en veel gewijzigd zal moeten worden en bijgevolg niet
geschikt is om in een codificatie als het Sw. opgenomen te worden. Men gaat het
dus erbuiten houden of zaken die zeer specifiek zijn.
Bijzondere wetgeving kan vorm van codificatie aannemen, bv. veldwetboek,
vorm van een gewone wet of de vorm van een provinciale verordening of
gemeentelijk regelement.
Na WOII explosie aan bijzondere strafwetgeving. In interbellum tussen WOI en
WOII zag men wel al een ontwikkeling van de bijzondere strafwetgeving, waar er
zeer belangrijke bijzondere strafwetten bijkomen (deels administratieve
bepalingen en deels strafbepalingen). Bv. wapenwet en drugswet.
Evolutie/fundamentele wijziging: oude bijzondere strafwetten ging over een
beperkte materie (beperkte groep van mensen), bv. veldwetboek, militair
wetboek. Maar bv. wapenwet en drugswet is van toepassing op iedereen. Men
krijgt een mengeling en het overheersende systeem wordt een administratieve
wet waar nog strafbepalingen instaan. Daarom bij de meeste bijzonder
strafwetten, zie je in het aantal bepalingen dat het aantal strafbepalingen het
kleinste deel vormt. Bij de moderne strafwetten staan deze helemaal vanachter
(heel klein stukje strafrecht).
Bij interbellum (bv. drugswet en wapenwet) nog een redelijk groot stuk
strafrecht, maar men ziet al dat administratieve gedeelte opkomt. Bij drugs- en
wapenwet wordt er gebruik gemaakt van vergunning. Men ziet dus in deze
wetten een eerst een systeem van vergunning, als je geen vergunning hebt of
deze miskent, ben je strafbaar.
Na WOII: explosie aan bijzondere strafwetging wegens een nieuw idee van de rol
van de staat en de rol van het recht dat het moet spelen in de maatschappij.
Men gaat van een nachtwakers- of veiligheidsstaat naar een welzijnsstaat. Idee
is dat de regeringen ervoor kunnen zorgen dat er welvaart ontstaat in de
maatschappij door het reguleren van maatschappelijke activiteiten. Regels
, moeten nageleefd worden anders handhaving, daarom strafrecht gebruiken als
stok achter de deur. Bijzondere strafwetten na WOII gaan over zaken die je niet
mag doen. Voor WOII vaker commissiedelicten, na WOII vooral omissiedelicten.
Strafrecht soort van ondergeschikt middel. Strafrecht gaat volkomen afhankelijk
worden van de basiswetten (milieurecht of ruimtelijk ordeningsrecht), d.w.z. dat
als het milieurecht niet zegt dat iets verboden is, dan kan dat nooit een misdrijf
zijn. Pas misdrijf als milieurecht het verboden stelt, bv. discussie pfos: probleem
is dat er geen autonome strafbepaling is die zegt dat als je het milieu gaat
schaden, dat het strafbaar is. Vlaamse regering moet deze stof dus als
vergunningsplichtig maken of verbieden als het dat niet dat kan je strafrechtelijk
niet optreden. Ook probleem bij intrekking wapenvergunning (wapenwet) waarna
de intrekking het wapen ingeleverd moet worden. Zaak RvS waar man zegt dat
intrekking wapenvergunning onterecht is. RvS geeft man gelijk waardoor man
nog altijd zijn vergunning heeft. Toch gaat strafrecht over tot veroordeling want
had zijn wapen moeten inleveren. HvC fluit dit terug want er was een vergunning
(koppeling tussen strafrecht en administratief recht).
Na WOII gaan materiële bestanddelen van een misdrijf niet meer opgesomd
worden in een bijzondere strafwet. Deze gaat men moeten terugvinden in het
geheel van de wet. Gaat gebruik gemaakt worden van een verwijzingsbepaling
die gaat verwijzen naar een onderliggende wet.
Nieuw tijdperk: soort van terug van welvaartsstaat naar nieuwe veiligheidsstaat.
Hier het idee dat men risico’s moet gaan beperken, nieuwe golf van penalisering.
In de jaren 80 tot bewustzijn gekomen dat bijzondere strafwetgeving complex en
talrijk is.
Kaderwetten: algemene bepalingen die van toepassing zijn op alle strafwetten en
strafprocedures. Algemene strafwetten en procedures algemeen toepasbaar
maken. Zeer moeilijk te maken want vele diensten, bv. in het sociaal recht.
In Nederland en Duitsland zijn de kaderwetten wel goed gelukt. Zitten algemene
bepalingen strafrecht en strafprocesrecht in.
In België lukte kaderwet niet en ging men daarom teruggrijpen naar de
codificatie. Men gaat bv. in het kader van de bijzondere strafwetgeving zeggen
dat men in het kader van het milieurecht een wetboek gaat creëren waar ze de
strafbepalingen in opnemen m.b.t. het milieurecht. Men gaat de strafbepalingen
uit de basiswet nemen en een wetboek milieustrafrecht maken.
In België is codificatie relatief goed gelukt, bv. in het sociaal strafrecht (sociaal
strafwetboek (zit wel verwijzingsbepaling in)). Bij milieurecht in Vlaanderen een
decreet gecreëerd met algemene bepalingen (staat van alles in waaronder
onderdeel handhaving). In het onderdeel handhaving heeft men voor het
milieurecht 4 milieumisdrijven gecreëerd (samenvatting van de misdrijven die al
bestonden). Daarna bepaalde misdrijven toegevoegd met verwijzingen.
In Frankrijk vele codificatie (101 in totaal) dus ook onoverzichtelijk.
Verschil kennen tussen codificatie en kaderwetten!
Prof. Dr. De Wolf
,HOC 1
Bijzondere strafwetten: de misdrijven die niet in boek II van het strafwetboek
zijn opgenomen, maar wel in bijzondere wetten.
Specifiek voor de bijzondere strafwetgeving is dat er niet enkel strafbepalingen
staan in opgenomen, maar ook procedure bepalingen die afwijkend zijn van de
gewone procedures.
Wettencollectie: kan zelf gemaakt worden (via jura, wel commentaar uitzetten)!
Wetten die we zien afprinten en verzamelen samen met Sv. en Sw.
Mogen aanduidingen gemaakt worden (zie ook canvas). Wel geen dingen gaan
bijschrijven. Kruisverwijzingen zijn wel toegestaan!
Examen: twee vragen over twee delen. Schriftelijke voorbereiding wordt niet
verbeterd of bekeken door prof. Prof kan aanvullende vragen kennen.
, I. Inleiding & algemeen deel
Hoofdstuk 1: algemene inleiding
Bijzondere strafwetgeving: wetten die buiten het strafwetboek staan en zowel
gedragingen gaan strafbaar stellen als procedurele bepalingen inhouden.
Bij strafrecht niet enkel misdrijven zoals in boek II, maar ook kunnen afwijkingen
van boek I opgenomen worden in de bijzondere strafwetten.
Vanwaar komt dit fenomeen van bijzondere strafwetgeving? Wetgever had de
bedoeling aanvankelijk om alles op te nemen in het sw. Maar waren aantal zaken
waar men het moeilijk overeen raakte, dit zijn de zogenaamde aanvullende
wetten. Aanvullende wetten worden geacht deel uit te maken van het
strafwetboek, bv. de wet op de verzachtende omstandigheden (wetgever raakt
er niet uit of men verzachtende omstandigheden wilt of niet en gaat dus niet in
Sw. staan, maar in een aanvullende wet. Ook wet op de probatie (zie vroeger).
Gaat om gedragingen die voor bepaalde personen gelden (militairen) of
specifieke gedragingen waarvan de wetgever zelf vindt dat het gaat om een
veranderlijke materie en veel gewijzigd zal moeten worden en bijgevolg niet
geschikt is om in een codificatie als het Sw. opgenomen te worden. Men gaat het
dus erbuiten houden of zaken die zeer specifiek zijn.
Bijzondere wetgeving kan vorm van codificatie aannemen, bv. veldwetboek,
vorm van een gewone wet of de vorm van een provinciale verordening of
gemeentelijk regelement.
Na WOII explosie aan bijzondere strafwetgeving. In interbellum tussen WOI en
WOII zag men wel al een ontwikkeling van de bijzondere strafwetgeving, waar er
zeer belangrijke bijzondere strafwetten bijkomen (deels administratieve
bepalingen en deels strafbepalingen). Bv. wapenwet en drugswet.
Evolutie/fundamentele wijziging: oude bijzondere strafwetten ging over een
beperkte materie (beperkte groep van mensen), bv. veldwetboek, militair
wetboek. Maar bv. wapenwet en drugswet is van toepassing op iedereen. Men
krijgt een mengeling en het overheersende systeem wordt een administratieve
wet waar nog strafbepalingen instaan. Daarom bij de meeste bijzonder
strafwetten, zie je in het aantal bepalingen dat het aantal strafbepalingen het
kleinste deel vormt. Bij de moderne strafwetten staan deze helemaal vanachter
(heel klein stukje strafrecht).
Bij interbellum (bv. drugswet en wapenwet) nog een redelijk groot stuk
strafrecht, maar men ziet al dat administratieve gedeelte opkomt. Bij drugs- en
wapenwet wordt er gebruik gemaakt van vergunning. Men ziet dus in deze
wetten een eerst een systeem van vergunning, als je geen vergunning hebt of
deze miskent, ben je strafbaar.
Na WOII: explosie aan bijzondere strafwetging wegens een nieuw idee van de rol
van de staat en de rol van het recht dat het moet spelen in de maatschappij.
Men gaat van een nachtwakers- of veiligheidsstaat naar een welzijnsstaat. Idee
is dat de regeringen ervoor kunnen zorgen dat er welvaart ontstaat in de
maatschappij door het reguleren van maatschappelijke activiteiten. Regels
, moeten nageleefd worden anders handhaving, daarom strafrecht gebruiken als
stok achter de deur. Bijzondere strafwetten na WOII gaan over zaken die je niet
mag doen. Voor WOII vaker commissiedelicten, na WOII vooral omissiedelicten.
Strafrecht soort van ondergeschikt middel. Strafrecht gaat volkomen afhankelijk
worden van de basiswetten (milieurecht of ruimtelijk ordeningsrecht), d.w.z. dat
als het milieurecht niet zegt dat iets verboden is, dan kan dat nooit een misdrijf
zijn. Pas misdrijf als milieurecht het verboden stelt, bv. discussie pfos: probleem
is dat er geen autonome strafbepaling is die zegt dat als je het milieu gaat
schaden, dat het strafbaar is. Vlaamse regering moet deze stof dus als
vergunningsplichtig maken of verbieden als het dat niet dat kan je strafrechtelijk
niet optreden. Ook probleem bij intrekking wapenvergunning (wapenwet) waarna
de intrekking het wapen ingeleverd moet worden. Zaak RvS waar man zegt dat
intrekking wapenvergunning onterecht is. RvS geeft man gelijk waardoor man
nog altijd zijn vergunning heeft. Toch gaat strafrecht over tot veroordeling want
had zijn wapen moeten inleveren. HvC fluit dit terug want er was een vergunning
(koppeling tussen strafrecht en administratief recht).
Na WOII gaan materiële bestanddelen van een misdrijf niet meer opgesomd
worden in een bijzondere strafwet. Deze gaat men moeten terugvinden in het
geheel van de wet. Gaat gebruik gemaakt worden van een verwijzingsbepaling
die gaat verwijzen naar een onderliggende wet.
Nieuw tijdperk: soort van terug van welvaartsstaat naar nieuwe veiligheidsstaat.
Hier het idee dat men risico’s moet gaan beperken, nieuwe golf van penalisering.
In de jaren 80 tot bewustzijn gekomen dat bijzondere strafwetgeving complex en
talrijk is.
Kaderwetten: algemene bepalingen die van toepassing zijn op alle strafwetten en
strafprocedures. Algemene strafwetten en procedures algemeen toepasbaar
maken. Zeer moeilijk te maken want vele diensten, bv. in het sociaal recht.
In Nederland en Duitsland zijn de kaderwetten wel goed gelukt. Zitten algemene
bepalingen strafrecht en strafprocesrecht in.
In België lukte kaderwet niet en ging men daarom teruggrijpen naar de
codificatie. Men gaat bv. in het kader van de bijzondere strafwetgeving zeggen
dat men in het kader van het milieurecht een wetboek gaat creëren waar ze de
strafbepalingen in opnemen m.b.t. het milieurecht. Men gaat de strafbepalingen
uit de basiswet nemen en een wetboek milieustrafrecht maken.
In België is codificatie relatief goed gelukt, bv. in het sociaal strafrecht (sociaal
strafwetboek (zit wel verwijzingsbepaling in)). Bij milieurecht in Vlaanderen een
decreet gecreëerd met algemene bepalingen (staat van alles in waaronder
onderdeel handhaving). In het onderdeel handhaving heeft men voor het
milieurecht 4 milieumisdrijven gecreëerd (samenvatting van de misdrijven die al
bestonden). Daarna bepaalde misdrijven toegevoegd met verwijzingen.
In Frankrijk vele codificatie (101 in totaal) dus ook onoverzichtelijk.
Verschil kennen tussen codificatie en kaderwetten!
