psychogeriatrie
Patricia Colman
Lotte De Wilde
2022 - 2023
, Lotte De Wilde
H1: INLEIDING & DEMENTIE
INLEIDING
De bevolking vergrijst !
De groep ouderen van 65+ groeit steeds verder maar ook de groep 80+ binnen deze groep ouderen
neemt steeds meer toe
• vergrijzing en dubbele vergrijzing.
Ouderen doen steeds later beroep op de zorg maar de mate van zorg die ze vragen is veel zwaarder.
Er komen ook andere problemen naar boven zoals vb. eenzaamheid
• Een bedenking die we ons kunnen maken bij de huidige ondergrens van “oud zijn” nl. 65+ is
hoe dit nu zit binnen de nieuwe bepalingen van de pensioenen.
• Binnen veel sectoren moeten mensen nu werken tot 67 jaar om een volwaardig pensioen te
hebben.
• Ouderen worden soms weerhouden van nodige zorg omdat ze niet oud genoeg zijn
OORZAKEN VAN DE VERGRIJZING
TOENAME VAN LEVENSVERWACHTINGEN
• Door betere algemene levensomstandigheden (voeding, woonomstandigheden, hygiëne …)
• Door betere medische zorg (medicatie, vaccinatie, gevorderde technieken ….)
• Verandering in het ziektepatroon (door het optimaliseren van vaccinaties komen bepaalde
levensbedreigende ziektes niet meer voor)
• Door de toegenomen preventiecampagnes (roken, diabetes, hart –en vaatziekten…..) gaan
mensen gezonder leven en meer zorg dragen voor zichzelf.
• Betere financiële omstandigheden
--> De meeste ouderen hebben gewerkt tot aan hun pensioen en in betere omstandigheden.
1
, Lotte De Wilde
CIJFERS ( NI ET VANB UI T EN K ENNEN)
• Meest voorkomende vorm van dementie : ZVA (70%)
• Vlaanderen (2021) naar schatting 136.624 ouderen met dementie
• Jongdementie ( - 65 jaar) naar schatting 5461 – slechts 1800 hebben een formele diagnose
Jongdementie is moeilijk te diagnosticeren
• De kans dat iemand dementie krijgt tijdens zijn leven is 1/5
• Leeftijd is de belangrijkste risicofactor. De kans op dementie neemt sterk toe met de leeftijd.
– 10% boven de 60
– 20% boven de 80
– 40% boven de 90
• De WHO verwacht een verdubbeling van het aantal ouderen met dementie tegen 2060.
• Vrouwen > mannen
• Er is ongeveer 1 jaar tussen de eerste symptomen en het feit dat die gemeld worden aan een
vertrouwenspersoon (partner, vriend, kinderen…)
• Gemiddeld 2 à 3 jaar na de eerste symptomen wordt de diagnose gesteld door een arts.
• Eens de diagnose dementie gesteld is leven mensen nog gemiddeld 8 jaar. Zowel de
hoeveelheid aan klachten als de ernst van de klachten neemt sterk toe in deze periode.
• 70 % van de ouderen met dementie woont thuis met de nodige ondersteuning.
CONCLUSIE
2
, Lotte De Wilde
DEMENTIE
Bij ouder worden gaat het geheugen achteruit :
• Steeds moeilijker om recente ervaringen in te prenten, op te slaan …
• Steeds moeilijker om gegevens terug op te roepen.
Dit kan horen bij het gewoon ouder worden of dit kunnen de eerste tekenen van dementie zijn.
• ook depressie bij ouderen maakt dat het geheugen van ouderen minder goed functioneert .
Het onderscheid is moeilijk te maken in een beginfase!
DEMENTIEVRAAGSTUK = “Wordt men enkel oud, of is het depressie of dementie?”
• differentiaaldiagnose is belangrijk
• Dementie is een ziekte
• Dementie is een toestandsbeeld, een syndroom. Het is eigenlijk een manier van zijn.
• Dementie kent niet 1 oorzaak maar ontstaat door een samengaan van verschillende factoren.
WANNEER IS ER SPRAKE VAN DEMENTIE ?
• We baseren ons op de criteria volgens DSM V:
A. Er moet sprake zijn van :
– Geheugenstoornissen
– één of meerdere van de onderstaande cognitieve stoornissen:
• Afasie : taalstoornis (motorisch/sensorisch)
• Apraxie : niet meer weten hoe dagelijkse handelingen uitgevoerd worden.
• Agnosie : gestoorde herkenning van voorwerpen, geluiden
• Stoornis in de Executieve stoornissen : uitvoeringsstoornissen (verstoord
planmatig handelen, gestoord abstract denken, initiatiefverlies..)
B. De symptomen moeten ernstig zijn en het dagelijks functioneren grondig verstoren.
C. De cognitieve stoornissen mogen niet enkel voorkomen tijdens een delirium ( = toestand van
acute verwardheid)
D. Per type dementie zijn er nog een aantal specifieke criteria.
3
Patricia Colman
Lotte De Wilde
2022 - 2023
, Lotte De Wilde
H1: INLEIDING & DEMENTIE
INLEIDING
De bevolking vergrijst !
De groep ouderen van 65+ groeit steeds verder maar ook de groep 80+ binnen deze groep ouderen
neemt steeds meer toe
• vergrijzing en dubbele vergrijzing.
Ouderen doen steeds later beroep op de zorg maar de mate van zorg die ze vragen is veel zwaarder.
Er komen ook andere problemen naar boven zoals vb. eenzaamheid
• Een bedenking die we ons kunnen maken bij de huidige ondergrens van “oud zijn” nl. 65+ is
hoe dit nu zit binnen de nieuwe bepalingen van de pensioenen.
• Binnen veel sectoren moeten mensen nu werken tot 67 jaar om een volwaardig pensioen te
hebben.
• Ouderen worden soms weerhouden van nodige zorg omdat ze niet oud genoeg zijn
OORZAKEN VAN DE VERGRIJZING
TOENAME VAN LEVENSVERWACHTINGEN
• Door betere algemene levensomstandigheden (voeding, woonomstandigheden, hygiëne …)
• Door betere medische zorg (medicatie, vaccinatie, gevorderde technieken ….)
• Verandering in het ziektepatroon (door het optimaliseren van vaccinaties komen bepaalde
levensbedreigende ziektes niet meer voor)
• Door de toegenomen preventiecampagnes (roken, diabetes, hart –en vaatziekten…..) gaan
mensen gezonder leven en meer zorg dragen voor zichzelf.
• Betere financiële omstandigheden
--> De meeste ouderen hebben gewerkt tot aan hun pensioen en in betere omstandigheden.
1
, Lotte De Wilde
CIJFERS ( NI ET VANB UI T EN K ENNEN)
• Meest voorkomende vorm van dementie : ZVA (70%)
• Vlaanderen (2021) naar schatting 136.624 ouderen met dementie
• Jongdementie ( - 65 jaar) naar schatting 5461 – slechts 1800 hebben een formele diagnose
Jongdementie is moeilijk te diagnosticeren
• De kans dat iemand dementie krijgt tijdens zijn leven is 1/5
• Leeftijd is de belangrijkste risicofactor. De kans op dementie neemt sterk toe met de leeftijd.
– 10% boven de 60
– 20% boven de 80
– 40% boven de 90
• De WHO verwacht een verdubbeling van het aantal ouderen met dementie tegen 2060.
• Vrouwen > mannen
• Er is ongeveer 1 jaar tussen de eerste symptomen en het feit dat die gemeld worden aan een
vertrouwenspersoon (partner, vriend, kinderen…)
• Gemiddeld 2 à 3 jaar na de eerste symptomen wordt de diagnose gesteld door een arts.
• Eens de diagnose dementie gesteld is leven mensen nog gemiddeld 8 jaar. Zowel de
hoeveelheid aan klachten als de ernst van de klachten neemt sterk toe in deze periode.
• 70 % van de ouderen met dementie woont thuis met de nodige ondersteuning.
CONCLUSIE
2
, Lotte De Wilde
DEMENTIE
Bij ouder worden gaat het geheugen achteruit :
• Steeds moeilijker om recente ervaringen in te prenten, op te slaan …
• Steeds moeilijker om gegevens terug op te roepen.
Dit kan horen bij het gewoon ouder worden of dit kunnen de eerste tekenen van dementie zijn.
• ook depressie bij ouderen maakt dat het geheugen van ouderen minder goed functioneert .
Het onderscheid is moeilijk te maken in een beginfase!
DEMENTIEVRAAGSTUK = “Wordt men enkel oud, of is het depressie of dementie?”
• differentiaaldiagnose is belangrijk
• Dementie is een ziekte
• Dementie is een toestandsbeeld, een syndroom. Het is eigenlijk een manier van zijn.
• Dementie kent niet 1 oorzaak maar ontstaat door een samengaan van verschillende factoren.
WANNEER IS ER SPRAKE VAN DEMENTIE ?
• We baseren ons op de criteria volgens DSM V:
A. Er moet sprake zijn van :
– Geheugenstoornissen
– één of meerdere van de onderstaande cognitieve stoornissen:
• Afasie : taalstoornis (motorisch/sensorisch)
• Apraxie : niet meer weten hoe dagelijkse handelingen uitgevoerd worden.
• Agnosie : gestoorde herkenning van voorwerpen, geluiden
• Stoornis in de Executieve stoornissen : uitvoeringsstoornissen (verstoord
planmatig handelen, gestoord abstract denken, initiatiefverlies..)
B. De symptomen moeten ernstig zijn en het dagelijks functioneren grondig verstoren.
C. De cognitieve stoornissen mogen niet enkel voorkomen tijdens een delirium ( = toestand van
acute verwardheid)
D. Per type dementie zijn er nog een aantal specifieke criteria.
3
