Terrorisme hoorcollege 1
Separatistische groepen plegen afgelopen jaren meeste aanslagen in EU (bijv. Corsica).
Maar ook anarchistisch en links zijn goed vertegenwoordigd.
Ze gebruiken vaak vuurwapens / brandbommen.
Grootste dreiging is het jihadisme. De grootste aanslagen komen namelijk vanuit dit religieuze
standpunt.
Definitie terrorisme:
- Probleem: wat voor de één een terrorist is, is voor de ander een vrijheidsstrijder.
- Er zijn 1001 definities
- Definitie is behoefte aan in verband met vervolging
- Terrorisme is een instrument, geen doel op zich
Definitie terrorisme AIVD:
- Het op mensenlevens gerichte plegen van of dreigen met geweld door individuen of groepen
- Het ontwrichten van de samenleving
- Het toebrengen van ernstige schade, met als doel maatschappelijke veranderingen te
bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.
bevoegdheden operationele diensten veel groter dan bij een gewoon misdrijf.
strafrecht ging op de schop. Voorbereiding terrorisme is nu ook strafbaar.
vroeger meer nationaal gericht terrorisme, nu meer transitionaal.
wanneer wordt het een terroristisch oogmerk? Bijvoorbeeld bij PGE (potentieel gevaarlijke
eenlingen). Het is soms moeilijk te zien waar het onderscheid ligt tussen psychisch zieke mensen en
iemand die een ideologie nastreeft.
op het laatste punt van de definitie van de AIVD verschilt het van een georganiseerde criminele
organisatie.
onderscheid is heel moeilijk te maken
Terroristen houden ervan om aanslagen te plegen op:
- Symbolische doelen
- Vitale infrastructuren
- Personen
- Soft targets (makkelijke doelwitten met veel slachtoffers, zoals de metro)
In 1998 werd Nederland wakker geschud dat terrorisme geen ver van bed show was.
Home grown terrorisme: persoon die geboren en getogen is in een land en daar ook een aanslag
pleegt.
Root causes terrorisme (grondoorzaken/voedingsbodem; terrorisme komt ergens vandaan):
- Snelle modernisering en urbanisatie zijn sterk gecorreleerd met de totstandkoming van ideologisch
terrorisme
- Gebrek aan democratie, burgerlijke vrijheden en een rechtstaat. Bijv. Syrië.
- Historische antecedenten van politiek geweld. Bijv. ouders die midden in conflict zitten /
familieleden die zijn omgekomen zoals bij de IRA en Palestijnen vs. Israëli.
- Onderdrukking door buitenlandse bezetter of koloniale bevoegdheden.
- Ervaring van onderscheid die op etnische of godsdienstige oorsprong wordt gebaseerd
(discriminatie).
,Er zijn trigger causes, die maken dat je niet alleen denkt aan een terroristische daad, maar hem ook
daadwerkelijk uitvoert:
- Gebeurtenissen die wraak of actie vragen. Bijv. betwiste verkiezingen of excessief politiegeweld (de
media heeft hier een rol in).
- Gebrek aan kans politieke participatie.
- Concrete beledigingen onder een subgroep van een grotere bevolking.
- Belang om tot een sterke groep te behoren voor ontwikkeling van identiteit.
- Vredesbespreking. Om belangrijke eisen kracht bij te zetten worden vlak daarvoor vaak meer
aanslagen gepleegd.
- Persoonlijke omstandigheden. Bijv. moeilijke thuissituatie.
- In het nauw gedreven door politieacties.
zelfmoordterrorist is 30 dagen ‘houdbaar’.
meeste slachtoffers van terrorisme in het Midden-Oosten en Afrika. Europa veel minder.
wereldwijd 108.294 slachtoffers tussen 2001 en 2014, waarvan 420 in West-Europa
in veel Europese landen willen bepaalde volken onafhankelijk zijn
Soorten terrorisme:
- Links (anarchisten). Bijv. de RARA in NL
- Rechts. Bijv. de Neonazi’s en NSU in Duitsland
- Separatistisch / ethno-nationaal. Verzetten tegen de gevestigde orde. Bijv. de IRA
- Religieus. Bekendste is jihadisme, maar hindoeïstisch of boeddhistisch bestaat ook
- Single issues. Bijv. dierenactivisten, abortuskliniek
Hoe bestrijd je het?
- Grondoorzaken aanpakken; maar dit is wel heel erg complex.
- Preventie op de triggers (het voorkomen).
bijv. media die rekening houdt met het verspreiden van ‘op het randje’ teksten en tekeningen.
- Targets beschermen
- Goed werk verrichten door inlichtingendiensten. O.a. internationale samenwerking
- Nationale en internationale samenwerking. Er is een gezamenlijk belang en het werpt zijn vruchten
af.
- Mobiliseren van gemeenschap op één lijn krijgen. Ervoor zorgen dat er geen polarisatie ontstaat
(Polarisatie is het veroorzaken van een conflict of het versterken van tegenstellingen tussen partijen
of bevolkingsgroepen)
- Goede impactmanagement
- Onderhandelen met terroristen (doen sommige landen wel, andere landen gaan totaal niet in zee
met terroristen). Ligt er ook aan of er een concrete claim ligt of niet. Bijv. IRA was een concrete claim,
IS heeft een niet uitvoerbare en onrealistische claim.
Terrorisme is een zeer complexe bedreiging, waar geen eenvoudige oplossingen voor te bedenken
zijn. Er moet bestrijding plaatsvinden op vele fronten en met veel verschillende partners.
, Nationale veiligheid NL
Wij hebben vitale belangen te beschermen:
- Territoriale veiligheid (bescherming grenzen)
- Economische veiligheid (recht op effectieve en efficiënte economie)
- Ecologische veiligheid (bescherming leefomgeving)
- Fysieke veiligheid
- Sociale en politieke stabiliteit (dat de rechtsstaat en de democratie niet worden aangetast)
Het beschermen van deze vitale belangen zijn de basis van ons Nederlandse beleid tegen terrorisme.
Waarom NCTV?
Er zijn heel veel partijen die met terrorisme te maken hebben. NCTV heeft hier een coördinerende rol
in (dus niet persé de leiding).
- Valt onder gezag Minister van Veiligheid en Justitie
- Sinds 1 jan. 2005
- Voormalig NCTB
- Één concept: duidelijke regie en bevoegdheden
Opdracht aan NCTV:
- Het zoveel mogelijk voorkomen van terroristische aanslagen in NL
- Het op voorhand beperken van schade als gevolg van een mogelijke terroristische aanslag
Taken NCTV:
- Opstellen analyses en dreigingsbeelden door analisten van het NCTV.
- Beleid- en strategievorming rond terrorismebestrijding (inclusief communicatie)
- Regievoering samenwerken van partners
- Regievoering voorlichting van terrorismebestrijding
- Onderhouden, uitvoeren en vernieuwen van het stelsel Bewaken en Beveiligen
- Inspectie beveiliging burgerluchtvaart
Prioriteiten NCTV:
- Cybersecurity
- Tegengaan jihadisme en dreiging
- Bescherming van vitale belangen
Op dit moment is in NL het dreigingsniveau substantieel. Dit kan niet zomaar naar kritisch, want dan
moet er daadwerkelijk weet zijn van een aanslag.
Terrorisme hoorcollege 2
Waarom Parijs en Brussel?
- Molenbeek – uitzichtloze wijk
- Hier wonen veel meer mensen met extremistische ideeën
- Frankrijk kolonisch en zeer gewelddadig verleden
- Frankrijk heeft een symbolische waarde om als target te gebruiken
Vier golven van terrorisme
- Anarchisten
- Anti-kolonie wave
- Nieuw links wave
- Religieuze wave
Separatistische groepen plegen afgelopen jaren meeste aanslagen in EU (bijv. Corsica).
Maar ook anarchistisch en links zijn goed vertegenwoordigd.
Ze gebruiken vaak vuurwapens / brandbommen.
Grootste dreiging is het jihadisme. De grootste aanslagen komen namelijk vanuit dit religieuze
standpunt.
Definitie terrorisme:
- Probleem: wat voor de één een terrorist is, is voor de ander een vrijheidsstrijder.
- Er zijn 1001 definities
- Definitie is behoefte aan in verband met vervolging
- Terrorisme is een instrument, geen doel op zich
Definitie terrorisme AIVD:
- Het op mensenlevens gerichte plegen van of dreigen met geweld door individuen of groepen
- Het ontwrichten van de samenleving
- Het toebrengen van ernstige schade, met als doel maatschappelijke veranderingen te
bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.
bevoegdheden operationele diensten veel groter dan bij een gewoon misdrijf.
strafrecht ging op de schop. Voorbereiding terrorisme is nu ook strafbaar.
vroeger meer nationaal gericht terrorisme, nu meer transitionaal.
wanneer wordt het een terroristisch oogmerk? Bijvoorbeeld bij PGE (potentieel gevaarlijke
eenlingen). Het is soms moeilijk te zien waar het onderscheid ligt tussen psychisch zieke mensen en
iemand die een ideologie nastreeft.
op het laatste punt van de definitie van de AIVD verschilt het van een georganiseerde criminele
organisatie.
onderscheid is heel moeilijk te maken
Terroristen houden ervan om aanslagen te plegen op:
- Symbolische doelen
- Vitale infrastructuren
- Personen
- Soft targets (makkelijke doelwitten met veel slachtoffers, zoals de metro)
In 1998 werd Nederland wakker geschud dat terrorisme geen ver van bed show was.
Home grown terrorisme: persoon die geboren en getogen is in een land en daar ook een aanslag
pleegt.
Root causes terrorisme (grondoorzaken/voedingsbodem; terrorisme komt ergens vandaan):
- Snelle modernisering en urbanisatie zijn sterk gecorreleerd met de totstandkoming van ideologisch
terrorisme
- Gebrek aan democratie, burgerlijke vrijheden en een rechtstaat. Bijv. Syrië.
- Historische antecedenten van politiek geweld. Bijv. ouders die midden in conflict zitten /
familieleden die zijn omgekomen zoals bij de IRA en Palestijnen vs. Israëli.
- Onderdrukking door buitenlandse bezetter of koloniale bevoegdheden.
- Ervaring van onderscheid die op etnische of godsdienstige oorsprong wordt gebaseerd
(discriminatie).
,Er zijn trigger causes, die maken dat je niet alleen denkt aan een terroristische daad, maar hem ook
daadwerkelijk uitvoert:
- Gebeurtenissen die wraak of actie vragen. Bijv. betwiste verkiezingen of excessief politiegeweld (de
media heeft hier een rol in).
- Gebrek aan kans politieke participatie.
- Concrete beledigingen onder een subgroep van een grotere bevolking.
- Belang om tot een sterke groep te behoren voor ontwikkeling van identiteit.
- Vredesbespreking. Om belangrijke eisen kracht bij te zetten worden vlak daarvoor vaak meer
aanslagen gepleegd.
- Persoonlijke omstandigheden. Bijv. moeilijke thuissituatie.
- In het nauw gedreven door politieacties.
zelfmoordterrorist is 30 dagen ‘houdbaar’.
meeste slachtoffers van terrorisme in het Midden-Oosten en Afrika. Europa veel minder.
wereldwijd 108.294 slachtoffers tussen 2001 en 2014, waarvan 420 in West-Europa
in veel Europese landen willen bepaalde volken onafhankelijk zijn
Soorten terrorisme:
- Links (anarchisten). Bijv. de RARA in NL
- Rechts. Bijv. de Neonazi’s en NSU in Duitsland
- Separatistisch / ethno-nationaal. Verzetten tegen de gevestigde orde. Bijv. de IRA
- Religieus. Bekendste is jihadisme, maar hindoeïstisch of boeddhistisch bestaat ook
- Single issues. Bijv. dierenactivisten, abortuskliniek
Hoe bestrijd je het?
- Grondoorzaken aanpakken; maar dit is wel heel erg complex.
- Preventie op de triggers (het voorkomen).
bijv. media die rekening houdt met het verspreiden van ‘op het randje’ teksten en tekeningen.
- Targets beschermen
- Goed werk verrichten door inlichtingendiensten. O.a. internationale samenwerking
- Nationale en internationale samenwerking. Er is een gezamenlijk belang en het werpt zijn vruchten
af.
- Mobiliseren van gemeenschap op één lijn krijgen. Ervoor zorgen dat er geen polarisatie ontstaat
(Polarisatie is het veroorzaken van een conflict of het versterken van tegenstellingen tussen partijen
of bevolkingsgroepen)
- Goede impactmanagement
- Onderhandelen met terroristen (doen sommige landen wel, andere landen gaan totaal niet in zee
met terroristen). Ligt er ook aan of er een concrete claim ligt of niet. Bijv. IRA was een concrete claim,
IS heeft een niet uitvoerbare en onrealistische claim.
Terrorisme is een zeer complexe bedreiging, waar geen eenvoudige oplossingen voor te bedenken
zijn. Er moet bestrijding plaatsvinden op vele fronten en met veel verschillende partners.
, Nationale veiligheid NL
Wij hebben vitale belangen te beschermen:
- Territoriale veiligheid (bescherming grenzen)
- Economische veiligheid (recht op effectieve en efficiënte economie)
- Ecologische veiligheid (bescherming leefomgeving)
- Fysieke veiligheid
- Sociale en politieke stabiliteit (dat de rechtsstaat en de democratie niet worden aangetast)
Het beschermen van deze vitale belangen zijn de basis van ons Nederlandse beleid tegen terrorisme.
Waarom NCTV?
Er zijn heel veel partijen die met terrorisme te maken hebben. NCTV heeft hier een coördinerende rol
in (dus niet persé de leiding).
- Valt onder gezag Minister van Veiligheid en Justitie
- Sinds 1 jan. 2005
- Voormalig NCTB
- Één concept: duidelijke regie en bevoegdheden
Opdracht aan NCTV:
- Het zoveel mogelijk voorkomen van terroristische aanslagen in NL
- Het op voorhand beperken van schade als gevolg van een mogelijke terroristische aanslag
Taken NCTV:
- Opstellen analyses en dreigingsbeelden door analisten van het NCTV.
- Beleid- en strategievorming rond terrorismebestrijding (inclusief communicatie)
- Regievoering samenwerken van partners
- Regievoering voorlichting van terrorismebestrijding
- Onderhouden, uitvoeren en vernieuwen van het stelsel Bewaken en Beveiligen
- Inspectie beveiliging burgerluchtvaart
Prioriteiten NCTV:
- Cybersecurity
- Tegengaan jihadisme en dreiging
- Bescherming van vitale belangen
Op dit moment is in NL het dreigingsniveau substantieel. Dit kan niet zomaar naar kritisch, want dan
moet er daadwerkelijk weet zijn van een aanslag.
Terrorisme hoorcollege 2
Waarom Parijs en Brussel?
- Molenbeek – uitzichtloze wijk
- Hier wonen veel meer mensen met extremistische ideeën
- Frankrijk kolonisch en zeer gewelddadig verleden
- Frankrijk heeft een symbolische waarde om als target te gebruiken
Vier golven van terrorisme
- Anarchisten
- Anti-kolonie wave
- Nieuw links wave
- Religieuze wave
