Week 1 The state and its powers in historical perspective.................................................2
Max Weber, Politik als Beruf (1919)..............................................................................2
Week 2 Cities and States...................................................................................................2
‘Patent to Remedy abuses among the Guilds’ (Wenen, 16 augustus 1731)..................2
Week 3 States and Empires...............................................................................................3
J. A. Hobson, Imperialism. A Study: Chapter 4: The economic taproot of imperialism. .3
Week 4 Nation States........................................................................................................4
Guiseppe Mazzini, Humanity and Country (1832).........................................................4
Guiseppe Mazzini, Nationalism and Nationality (1871)..................................................4
Week 5 Totalitarian States.................................................................................................5
Hannah Arendt, The origins of totalitarianism: Chapter 12.1: Totalitarian Propaganda
(p.389-419)....................................................................................................................5
Hannah Arendt, The origins of totalitarianism: Chapter 12.3: Total Domination (p. 437-
459)............................................................................................................................... 6
Week 6 Welfare States......................................................................................................7
William Beveridge, Social Insurance and Allied Services (1942)...................................7
Friedrich Hayek, The Road to Serfdom: Chapter 5: Democracy and Planning (1945)...7
Week 7 Apogee of the State?............................................................................................8
Vladimir Putin, On the historical unity of Russians and Ukrainians (2021).....................8
, Week 1 The state and its powers in historical perspective
Max Weber, Politik als Beruf (1919)
De staat kan niet gedefinieerd worden in termen van doelen, want staten hebben historisch
gezien een veelvoud van taken en doelen gehad en er is niet één taak of doel die alle staten
hebben gehad. Weber vindt dat de staat echter wel gedefinieerd kan worden in termen van
de middelen die het gebruikt, namelijk geweld. Iedere staat berust op geweld. Staten hebben
meer middelen dan alleen geweld, maar juist geweld is het middel dat alleen de staat kan
gebruiken. Weber herhaalt zijn definitie van de staat: ‘een gemeenschap met het
geweldsmonopolie binnen een bepaald territorium’. De betekenis van politiek is dan het
streven naar deling in de macht of het streven naar het beïnvloeden van de
machtsverdeling.
Een staat is een relatie tussen mensen die andere mensen domineren, ondersteund
door het geweldsmonopolie. Als een staat wil bestaan, moeten bepaalde mannen de
autoriteit van anderen accepteren. Er zijn drie principes die deze autoriteit legitimeren:
traditioneel leiderschap (leiderschap gebaseerd op traditie, denk aan de machtsoverdracht
van een vader op zoon), charismatisch leiderschap (persoonlijk charisma waardoor iemand
de macht verkrijgt) en legaal leiderschap (leiderschap gebaseerd op rationeel bedachte
regels en wetten).
Weber is geïnteresseerd in het charismatisch leiderschap, want dit is nauw verwant
aan het idee van een politieke ‘roeping’, politici die als een ‘messias’ gezien worden en van
wie wordt gedacht dat de politiek hun roeping is. Weber zegt dat er twee manieren zijn
waarop iemand van politiek zijn roeping kan maken: door ‘voor’ politiek te leven (genoegen
nemen met het gevoel dat je je opoffert voor een groter doel), of door ‘van’ politiek te leven
(genieten van het gevoel dat je de macht hebt). Je hoort beide te doen.
Volgens Weber moet een goede politicus enerzijds morelen en anderzijds
verantwoordelijkheid balanceren. De verantwoordelijkheid slaat op het gebruik van het
geweldsmonopolie in het publieke belang. Politiek moet dan ook bedreven worden vanuit het
hoofd, niet de ziel. Een goede politicus kan inspelen op de emoties van de massa’s, maar
bestuurt met koude ratio. Dit is iets wat de meeste mensen volgens Weber niet kunnen.
Week 2 Cities and States
‘Patent to Remedy abuses among the Guilds’ (Wenen, 16 augustus
1731)
Deze bron is een edict van van Karel VI (r. 1711-1740), keizer van het Heilige Roomse Rijk.
Het beschrijft dat er al langer misstanden zijn bij de gilden en dat eerdere keizerlijke
besluiten hier onvoldoende tegen hebben gedaan. Daarom worden er in dit edict nieuwe
maatregelen bekend gemaakt, bijvoorbeeld:
- Gilden mogen geen bijeenkomsten houden zonder de autoriteiten te informeren en
ze mogen geen regels of gebruiken invoeren of aanpassen zonder toestemming van
de autoriteiten. Regels en gebruiken die in het verleden zonder toestemming van de
autoriteiten zijn ingevoerd, zijn niet meer geldig.
Max Weber, Politik als Beruf (1919)..............................................................................2
Week 2 Cities and States...................................................................................................2
‘Patent to Remedy abuses among the Guilds’ (Wenen, 16 augustus 1731)..................2
Week 3 States and Empires...............................................................................................3
J. A. Hobson, Imperialism. A Study: Chapter 4: The economic taproot of imperialism. .3
Week 4 Nation States........................................................................................................4
Guiseppe Mazzini, Humanity and Country (1832).........................................................4
Guiseppe Mazzini, Nationalism and Nationality (1871)..................................................4
Week 5 Totalitarian States.................................................................................................5
Hannah Arendt, The origins of totalitarianism: Chapter 12.1: Totalitarian Propaganda
(p.389-419)....................................................................................................................5
Hannah Arendt, The origins of totalitarianism: Chapter 12.3: Total Domination (p. 437-
459)............................................................................................................................... 6
Week 6 Welfare States......................................................................................................7
William Beveridge, Social Insurance and Allied Services (1942)...................................7
Friedrich Hayek, The Road to Serfdom: Chapter 5: Democracy and Planning (1945)...7
Week 7 Apogee of the State?............................................................................................8
Vladimir Putin, On the historical unity of Russians and Ukrainians (2021).....................8
, Week 1 The state and its powers in historical perspective
Max Weber, Politik als Beruf (1919)
De staat kan niet gedefinieerd worden in termen van doelen, want staten hebben historisch
gezien een veelvoud van taken en doelen gehad en er is niet één taak of doel die alle staten
hebben gehad. Weber vindt dat de staat echter wel gedefinieerd kan worden in termen van
de middelen die het gebruikt, namelijk geweld. Iedere staat berust op geweld. Staten hebben
meer middelen dan alleen geweld, maar juist geweld is het middel dat alleen de staat kan
gebruiken. Weber herhaalt zijn definitie van de staat: ‘een gemeenschap met het
geweldsmonopolie binnen een bepaald territorium’. De betekenis van politiek is dan het
streven naar deling in de macht of het streven naar het beïnvloeden van de
machtsverdeling.
Een staat is een relatie tussen mensen die andere mensen domineren, ondersteund
door het geweldsmonopolie. Als een staat wil bestaan, moeten bepaalde mannen de
autoriteit van anderen accepteren. Er zijn drie principes die deze autoriteit legitimeren:
traditioneel leiderschap (leiderschap gebaseerd op traditie, denk aan de machtsoverdracht
van een vader op zoon), charismatisch leiderschap (persoonlijk charisma waardoor iemand
de macht verkrijgt) en legaal leiderschap (leiderschap gebaseerd op rationeel bedachte
regels en wetten).
Weber is geïnteresseerd in het charismatisch leiderschap, want dit is nauw verwant
aan het idee van een politieke ‘roeping’, politici die als een ‘messias’ gezien worden en van
wie wordt gedacht dat de politiek hun roeping is. Weber zegt dat er twee manieren zijn
waarop iemand van politiek zijn roeping kan maken: door ‘voor’ politiek te leven (genoegen
nemen met het gevoel dat je je opoffert voor een groter doel), of door ‘van’ politiek te leven
(genieten van het gevoel dat je de macht hebt). Je hoort beide te doen.
Volgens Weber moet een goede politicus enerzijds morelen en anderzijds
verantwoordelijkheid balanceren. De verantwoordelijkheid slaat op het gebruik van het
geweldsmonopolie in het publieke belang. Politiek moet dan ook bedreven worden vanuit het
hoofd, niet de ziel. Een goede politicus kan inspelen op de emoties van de massa’s, maar
bestuurt met koude ratio. Dit is iets wat de meeste mensen volgens Weber niet kunnen.
Week 2 Cities and States
‘Patent to Remedy abuses among the Guilds’ (Wenen, 16 augustus
1731)
Deze bron is een edict van van Karel VI (r. 1711-1740), keizer van het Heilige Roomse Rijk.
Het beschrijft dat er al langer misstanden zijn bij de gilden en dat eerdere keizerlijke
besluiten hier onvoldoende tegen hebben gedaan. Daarom worden er in dit edict nieuwe
maatregelen bekend gemaakt, bijvoorbeeld:
- Gilden mogen geen bijeenkomsten houden zonder de autoriteiten te informeren en
ze mogen geen regels of gebruiken invoeren of aanpassen zonder toestemming van
de autoriteiten. Regels en gebruiken die in het verleden zonder toestemming van de
autoriteiten zijn ingevoerd, zijn niet meer geldig.
