Het materiële strafrecht – ons strafrecht 1
Zestiende druk
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 6 – Opzet....................................................................................................................................... 5
6.1 Inleiding..........................................................................................................................................................5
6.2 Opzet en delictsomschrijving..........................................................................................................................5
6.2.1 Opzet en bestanddelen...........................................................................................................................5
6.2.2 Kleurloos opzet.......................................................................................................................................5
6.2.3 Opzettelijk (en) wederrechtelijk.............................................................................................................5
6.2.4 Opzet en causaal verband.......................................................................................................................5
6.3 Het bestanddeel ‘opzettelijk’..........................................................................................................................6
6.3.1 Vier opzetvormen...................................................................................................................................6
6.3.2 Het voorwaardelijk opzet in de jurisprudentie.......................................................................................6
6.3.3 Nadere uitwerking: de objectieve kansgrootte......................................................................................6
6.3.4 Nadere uitwerking: actueel bewustzijn vereist?....................................................................................7
6.3.5 Voorwaardelijk opzet en bewijs..............................................................................................................7
6.4 Wetende dat...................................................................................................................................................7
6.5 Oogmerk.........................................................................................................................................................8
6.6 Voorbedachte raad.........................................................................................................................................8
Hoofdstuk 8 - Strafuitsluitingsgronden........................................................................................................... 9
8.1 Inleiding..........................................................................................................................................................9
8.3 Ontoerekeningsvatbaarheid...........................................................................................................................9
8.3.1 Historische ontwikkeling.........................................................................................................................9
8.3.2 Beoordeling van toerekeningsvatbaarheid.............................................................................................9
8.3.3 Drank en drugs; zelfintoxicatie.............................................................................................................10
8.3.4 Verminderde toerekeningsvatbaarheid................................................................................................10
8.5 Noodweer en noodweerexces......................................................................................................................10
8.5.1 Noodweer.............................................................................................................................................10
8.5.2 Noodweerexces....................................................................................................................................10
8.5.3 Culpa in causa.......................................................................................................................................11
8.5.4 Putatief noodweer(exces).....................................................................................................................11
8.7 Afwezigheid van alle schuld.........................................................................................................................11
Hoofdstuk 9 – Poging en voorbereiding........................................................................................................ 13
9.1 Inleiding; onvoltooide delictsvormen...........................................................................................................13
9.2 Strafbare poging..........................................................................................................................................13
9.2.1 Inleiding................................................................................................................................................13
9.2.2 Gronden voor strafbaarstelling.............................................................................................................13
9.2.3 Vormen van poging...............................................................................................................................13
9.2.4 Voornemen...........................................................................................................................................13
9.2.5 Begin van uitvoering.............................................................................................................................14
9.2.6 Ondeugdelijke poging...........................................................................................................................14
9.2.7 Poging of voltooid misdrijf?..................................................................................................................14
9.2.8 Strafbare feiten waarbij poging niet strafbaar is..................................................................................15
9.3 Strafbare voorbereiding van een ernstig misdrijf........................................................................................15
9.3.1 Inleiding................................................................................................................................................15
9.3.2 Opzet.....................................................................................................................................................16
9.3.3 Voorbereiding.......................................................................................................................................16
9.3.4 Gedeeltelijke analogie met het pogingsleerstuk..................................................................................16
2
, 9.4 Poging om een ander te bewegen een misdrijf te begaan...........................................................................17
9.4.1 Inleiding................................................................................................................................................17
9.4.2 Vereisten voor strafbaarheid................................................................................................................17
9.4.3 Strafbedreiging.....................................................................................................................................17
9.5 Vrijwillige terugtred......................................................................................................................................17
9.5.1 Inleiding................................................................................................................................................17
9.5.2 Vrijwillige terugtred bij poging tot misdrijf...........................................................................................18
9.5.3 Vrijwillige terugtred bij voorbereiding..................................................................................................18
9.5.4 Vrijwillige terugtred bij poging om een ander te bewegen een misdrijf te begaan.............................19
Hoofdstuk 10 – Deelneming......................................................................................................................... 20
10.1 Inleiding......................................................................................................................................................20
10.2 Accessoriteit...............................................................................................................................................20
10.2.1 Totstandkoming grondfeit...................................................................................................................20
10.2.2 Directe en indirecte deelneming........................................................................................................20
10.3 Opzet..........................................................................................................................................................21
10.4 Grenzen tussen verschillende vormen van deelneming.............................................................................21
10.5 Doen plegen...............................................................................................................................................21
10.5.1 Essentie van doen plegen...................................................................................................................21
10.5.2 Doen plegen en opzet.........................................................................................................................22
10.5.3 Het (beperkte) belang van doen plegen.............................................................................................22
10.6 Medeplegen...............................................................................................................................................23
10.6.1 Algemeen............................................................................................................................................23
10.6.2 Voldoende nauwe en bewuste samenwerking...................................................................................23
10.6.3 Medeplegen en opzet.........................................................................................................................24
10.7 Uitlokking...................................................................................................................................................25
10.7.1 Karakter van uitlokking.......................................................................................................................25
10.7.2 Uitlokkingsmiddelen...........................................................................................................................25
10.7.3 Uitlokking en opzet.............................................................................................................................25
10.8 Medeplichtigheid........................................................................................................................................26
10.8.1 Algemeen............................................................................................................................................26
10.8.2 Vormen van medeplichtigheid............................................................................................................26
10.8.3 Medeplichtigheid en opzet.................................................................................................................27
10.9 Deelneming aan kwaliteitsdelicten............................................................................................................27
10.10 Art. 50 Sr...................................................................................................................................................27
10.11 Deelneming aan deelneming...................................................................................................................27
10.12 Deelnemingshandelingen als zelfstandige misdrijven.............................................................................28
10.13 Begunstiging.............................................................................................................................................28
Hoofdstuk 11 – Functioneel daderschap; rechtspersoon...............................................................................29
11.1 Inleiding......................................................................................................................................................29
11.2 Functioneel daderschap van de natuurlijke personen................................................................................29
11.2.1 Delictsgedraging.................................................................................................................................29
11.2.2 Opzet en culpa....................................................................................................................................30
11.3 De rechtspersoon........................................................................................................................................30
11.3.1 inleiding..............................................................................................................................................30
11.3.2 Delictsgedraging.................................................................................................................................30
11.3.3 Opzet en culpa....................................................................................................................................31
11.3.4 Strafuitsluitings- en vervolgingsgronden............................................................................................31
3
, 11.4 Strafbaarheid van opdrachtgevers en feitelijke leidinggevers...................................................................32
11.4.1 Algemeen............................................................................................................................................32
11.4.2 De gedraging van de leidinggever.......................................................................................................32
11.4.3 Opzetvereiste......................................................................................................................................32
11.4.4 Verschillende vervolgingsmogelijkheden...........................................................................................32
11.5 Straffen.......................................................................................................................................................32
4
Zestiende druk
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 6 – Opzet....................................................................................................................................... 5
6.1 Inleiding..........................................................................................................................................................5
6.2 Opzet en delictsomschrijving..........................................................................................................................5
6.2.1 Opzet en bestanddelen...........................................................................................................................5
6.2.2 Kleurloos opzet.......................................................................................................................................5
6.2.3 Opzettelijk (en) wederrechtelijk.............................................................................................................5
6.2.4 Opzet en causaal verband.......................................................................................................................5
6.3 Het bestanddeel ‘opzettelijk’..........................................................................................................................6
6.3.1 Vier opzetvormen...................................................................................................................................6
6.3.2 Het voorwaardelijk opzet in de jurisprudentie.......................................................................................6
6.3.3 Nadere uitwerking: de objectieve kansgrootte......................................................................................6
6.3.4 Nadere uitwerking: actueel bewustzijn vereist?....................................................................................7
6.3.5 Voorwaardelijk opzet en bewijs..............................................................................................................7
6.4 Wetende dat...................................................................................................................................................7
6.5 Oogmerk.........................................................................................................................................................8
6.6 Voorbedachte raad.........................................................................................................................................8
Hoofdstuk 8 - Strafuitsluitingsgronden........................................................................................................... 9
8.1 Inleiding..........................................................................................................................................................9
8.3 Ontoerekeningsvatbaarheid...........................................................................................................................9
8.3.1 Historische ontwikkeling.........................................................................................................................9
8.3.2 Beoordeling van toerekeningsvatbaarheid.............................................................................................9
8.3.3 Drank en drugs; zelfintoxicatie.............................................................................................................10
8.3.4 Verminderde toerekeningsvatbaarheid................................................................................................10
8.5 Noodweer en noodweerexces......................................................................................................................10
8.5.1 Noodweer.............................................................................................................................................10
8.5.2 Noodweerexces....................................................................................................................................10
8.5.3 Culpa in causa.......................................................................................................................................11
8.5.4 Putatief noodweer(exces).....................................................................................................................11
8.7 Afwezigheid van alle schuld.........................................................................................................................11
Hoofdstuk 9 – Poging en voorbereiding........................................................................................................ 13
9.1 Inleiding; onvoltooide delictsvormen...........................................................................................................13
9.2 Strafbare poging..........................................................................................................................................13
9.2.1 Inleiding................................................................................................................................................13
9.2.2 Gronden voor strafbaarstelling.............................................................................................................13
9.2.3 Vormen van poging...............................................................................................................................13
9.2.4 Voornemen...........................................................................................................................................13
9.2.5 Begin van uitvoering.............................................................................................................................14
9.2.6 Ondeugdelijke poging...........................................................................................................................14
9.2.7 Poging of voltooid misdrijf?..................................................................................................................14
9.2.8 Strafbare feiten waarbij poging niet strafbaar is..................................................................................15
9.3 Strafbare voorbereiding van een ernstig misdrijf........................................................................................15
9.3.1 Inleiding................................................................................................................................................15
9.3.2 Opzet.....................................................................................................................................................16
9.3.3 Voorbereiding.......................................................................................................................................16
9.3.4 Gedeeltelijke analogie met het pogingsleerstuk..................................................................................16
2
, 9.4 Poging om een ander te bewegen een misdrijf te begaan...........................................................................17
9.4.1 Inleiding................................................................................................................................................17
9.4.2 Vereisten voor strafbaarheid................................................................................................................17
9.4.3 Strafbedreiging.....................................................................................................................................17
9.5 Vrijwillige terugtred......................................................................................................................................17
9.5.1 Inleiding................................................................................................................................................17
9.5.2 Vrijwillige terugtred bij poging tot misdrijf...........................................................................................18
9.5.3 Vrijwillige terugtred bij voorbereiding..................................................................................................18
9.5.4 Vrijwillige terugtred bij poging om een ander te bewegen een misdrijf te begaan.............................19
Hoofdstuk 10 – Deelneming......................................................................................................................... 20
10.1 Inleiding......................................................................................................................................................20
10.2 Accessoriteit...............................................................................................................................................20
10.2.1 Totstandkoming grondfeit...................................................................................................................20
10.2.2 Directe en indirecte deelneming........................................................................................................20
10.3 Opzet..........................................................................................................................................................21
10.4 Grenzen tussen verschillende vormen van deelneming.............................................................................21
10.5 Doen plegen...............................................................................................................................................21
10.5.1 Essentie van doen plegen...................................................................................................................21
10.5.2 Doen plegen en opzet.........................................................................................................................22
10.5.3 Het (beperkte) belang van doen plegen.............................................................................................22
10.6 Medeplegen...............................................................................................................................................23
10.6.1 Algemeen............................................................................................................................................23
10.6.2 Voldoende nauwe en bewuste samenwerking...................................................................................23
10.6.3 Medeplegen en opzet.........................................................................................................................24
10.7 Uitlokking...................................................................................................................................................25
10.7.1 Karakter van uitlokking.......................................................................................................................25
10.7.2 Uitlokkingsmiddelen...........................................................................................................................25
10.7.3 Uitlokking en opzet.............................................................................................................................25
10.8 Medeplichtigheid........................................................................................................................................26
10.8.1 Algemeen............................................................................................................................................26
10.8.2 Vormen van medeplichtigheid............................................................................................................26
10.8.3 Medeplichtigheid en opzet.................................................................................................................27
10.9 Deelneming aan kwaliteitsdelicten............................................................................................................27
10.10 Art. 50 Sr...................................................................................................................................................27
10.11 Deelneming aan deelneming...................................................................................................................27
10.12 Deelnemingshandelingen als zelfstandige misdrijven.............................................................................28
10.13 Begunstiging.............................................................................................................................................28
Hoofdstuk 11 – Functioneel daderschap; rechtspersoon...............................................................................29
11.1 Inleiding......................................................................................................................................................29
11.2 Functioneel daderschap van de natuurlijke personen................................................................................29
11.2.1 Delictsgedraging.................................................................................................................................29
11.2.2 Opzet en culpa....................................................................................................................................30
11.3 De rechtspersoon........................................................................................................................................30
11.3.1 inleiding..............................................................................................................................................30
11.3.2 Delictsgedraging.................................................................................................................................30
11.3.3 Opzet en culpa....................................................................................................................................31
11.3.4 Strafuitsluitings- en vervolgingsgronden............................................................................................31
3
, 11.4 Strafbaarheid van opdrachtgevers en feitelijke leidinggevers...................................................................32
11.4.1 Algemeen............................................................................................................................................32
11.4.2 De gedraging van de leidinggever.......................................................................................................32
11.4.3 Opzetvereiste......................................................................................................................................32
11.4.4 Verschillende vervolgingsmogelijkheden...........................................................................................32
11.5 Straffen.......................................................................................................................................................32
4