Samenvatting Middeleeuwen

Deel 4: De Middeleeuwen
4.1 De vroege middeleeuwen
4.1.1 Inleiding

- Nieuwe maatsch w gevormd na val v/h Romeinse Rijk
- Kerk = enigste lichtpunt
- Invloed v/d kerk reikt verder dan het enkel het cultureel vlak: vb een van de grootste
grondbezitters

4.1.2 De Germaanse volksverhuizingen
4.1.2.1 Inleiding

Germanen is geen groep maar een overkoepelende naam voor een aantal groepen/
stammen

4.1.2.2 Oorzaken v/d Germaanse volkverhuizingen

 Overbevolking
 Zoeken naar vruchtbare grond. Door veeteelt en extensieve landbouw putte de grond
vlug uit
 Zoeken naar gunstig klimaat en vruchtbare gebieden
 Aantrekkingskracht rijkdom i/h Romeinse Rijk
 Onderlinge conflicten tss Germaanse stammen

4.1.2.3 Aanleiding v/d volksverhuizingen

Door de aanval van de Hunnen en drongen de Goten het Romeinse rijk binnen en behaalden
de overwinning.
Goten werden bondgenoten van Rome en verhuisden uiteindelijk naar Italië

4.1.2.4 Totstandkoming Germaanse rijken

3 elementen
1. Germaanse stammmen hebben vreedzaam contact gehad met elkaar
2. Eindeloze strijd om keizerschap. Ze zagen in de andere partijen vrienden of vijanden
3. Centraal gezag in West-Romeinse rijk werd steeds zwakker.
Rome werd sinds tijd van Hannibal niet meer aangevallen of bedreigd door een
vijand. Rome werd steeds ingenomen door vreemde volkeren (Wisigoten, Vandalen,
…)

4.1.2.5 Vestiging van de Germaanse rijken

- Vandalen waren het rijk binnen gedrongen, hadden Spanje veroverd en hadden Afrika
overgestoken.
- Wisigoten werden bondgenoten
- Bourgondiërs hadden als bondgenoot geleefd

, - Andere Germaanse stammen vestigden zich geheel/gedeeltelijk binnen het Romeinse
Rijk: Angelen, Saksen, Franken,….
- West-Romeinse Rijk werd overspoeld door groepen die op zoek waren naar
woongebied
- Keizerrijk in Italië w afgeschaft, Odoaker nieuwe koning v Italië
- Wisigoten waren het machtigst: Spanje, Zuid-Frankrijk
 Ostrogoten namen leiding over: erkenden heilige drievuldigheid en Jezus was niet
de zoon van God dit was als een schop in de maag v/d katholieken, een hinderpaal
 Bisschoppen werden gezagsvoerders
 Voor de Franken was dit geen probleem, zij waren heidenen
- Clovis zag voordelen in bondgenootschappen met katholieke bisschoppen
- Clovis werd meester over noorwesten van Gallië en bekeerde zich tot het
katholicisme.  Franken kregen als enige van de volkeren steun v/d bisschoppen
omdat het religieconflict tss overwinnaars en autochtone bevolking daar niet tot
stand kwam  Frankische rijk is het grootste rijk v/h westen

4.1.3 Het rijk van Clovis
4.1.3.1 De Franken veroveren onze streken

- Salische Franken hadden toestemming om zich binnen het Romeinse rijk te vestigen
in ruil dat zij samen met Romeinen nieuwe invallers verdedigen.
- Salische Franken waren doorgedrongen tot Doornik en veroverden het (431)
Clodio vestigde hier zijn macht en met hem begon de geschiedenis van de
Merovingers

4.1.3.2 Clovis, grondlegger v/d Merovingische dynastie

Verovering v/h grondgebied
Verovering onder clovis:
 Verslaan v Salische rijkjes ten noorden v/d Somme
 Verslaan v Gallo-Romeinen en Wisigoten
 Parijs werd nieuwe hoofdstad

Het bestuur v/h rijk onder Clovis
- Koning die enrome gebieden in handen kreeg= grootgrondbezitter
- ‘de staat’ bestond niet
- Ontw. grondaristocratie= ter betaling van de diensten v/h personeel kreeg men
landgoederen. De koning werd bij iedere schenking steeds armer
- Verdeling v/h rijk door erfrecht  verval en verbrokkeling van het rijk

De machtsmiddelen v/d Frankische koningen
- Merovingische koningen: grondeigendom weggeven en zo verzwakt de koning. De
mensen die de grond in handen krijgen, krijgen zo ook meer macht
- Grondaristocratie: naarmate de koning minder landgoederen overhield  aantal
soldaten in dienst nemen = kleiner  gezag w minder bel.
- De aristocraie kreeg de leiding an de staat en de koning werd machteloos
- In elk van de rijken gebeurde deze evolutie