Kopiereg © Skool Notas 0
, Inhoudsopgawe
Module 01 : Agro-ekologie ........................................................................................................... 1
Eenheid 01 : Ekologie en agro-ekologie ...................................................................................... 1
Eenheid 02 : Wisselwerking in ekosisteme en ekologiese boerdery ............................................ 3
Eenheid 03 : Weidingsekologie ................................................................................................... 6
Eenheid 04 : Weiveld- en veldbestuur ......................................................................................... 8
Eenheid 05 : Biome van Suid-Afrika .......................................................................................... 11
Eenheid 06 : Klimaatsverandering en die uitwerking van weerverskynsels ............................... 16
Module 02 : Landbou-ekonomie ................................................................................................ 18
Eenheid 01 : Belangrikheid van die landbou-industrie ............................................................... 18
Eenheid 02 : Bevolkingsgroei en die ekonomiese waarde van plant- en diereprodukte ............. 20
Eenheid 03 : Grondherverdeling en -hervorming ....................................................................... 21
Eenheid 04 : Landbouwetgewing .............................................................................................. 23
Eenheid 05 : Inheemse kennis .................................................................................................. 26
Eenheid 06 : Landbou-organisasies .......................................................................................... 28
Module 03 : Volhoubare natuurlike hulpbronbenutting ........................................................... 30
Eenheid 01 : Landbouhulpbronne ............................................................................................. 30
Eenheid 02 : Grondbewaring en -bestuur .................................................................................. 31
Eenheid 03 : Waterbestuur........................................................................................................ 35
Eenheid 04 : Landboubesoedeling ............................................................................................ 38
Module 04 : Grondkunde ............................................................................................................ 40
Eenheid 01 : Basiese komponente van grond ........................................................................... 40
Eenheid 02 : Primêre en sekondêre minerale............................................................................ 41
Eenheid 03 : Die vorming van rotse .......................................................................................... 43
Eenheid 04 : Verwering van rotse ............................................................................................. 45
Eenheid 05 : Grondvormingsfaktore .......................................................................................... 47
Eenheid 06 : Grondvormingsprosesse ...................................................................................... 49
Module 05 : Dierestudies ............................................................................................................ 51
Eenheid 01 : Algemene belangrikheid, ekonomiese waarde en klassifikasie van plaasdiere ..... 51
Eenheid 02 : Beesrasse ............................................................................................................ 53
Eenheid 03 : Skaaprasse .......................................................................................................... 55
Eenheid 04 : Bokrasse .............................................................................................................. 56
Eenheid 05 : Varkrasse ............................................................................................................. 58
Eenheid 06 : Pluimveerasse ..................................................................................................... 59
Eenheid 07 : Perderasse ........................................................................................................... 61
Eenheid 08 : Wild ...................................................................................................................... 63
Kopiereg © Skool Notas 1
,Module 06 : Plantstudies ............................................................................................................ 65
Eenheid 01 : Algemene klassifikasie en oorsig van landbougewasse ....................................... 65
Eenheid 02 : Oesgewasse ........................................................................................................ 66
Eenheid 03 : Tuinbougewasse .................................................................................................. 68
Eenheid 04 : Voergewasse ....................................................................................................... 71
Eenheid 05 : Woudgewasse...................................................................................................... 72
Module 07 : Biologiese beginsels .............................................................................................. 74
Eenheid 01 : Plant- en dierselle................................................................................................. 74
Eenheid 02 : Seldeling .............................................................................................................. 76
Kopiereg © Skool Notas 0
, Module 01 : Agro-ekologie
EENHEID 01 : EKOLOGIE EN AGRO-EKOLOGIE
Woordelys
Term Definisie
Ekologie Studie van lewende dinge in verhouding tot mekaar en tot hulle omgewing.
Dele van die Aarde se oppervlak en die atmosfeer waar lewende organismes
Biosfeer
voorkom.
Biome Groot gemeenskappe plante en diere wat in ’n spesifieke gebied bestaan.
Groepe plante en diere wat met mekaar en hulle fisiese omgewing in
Ekosisteme
wisselwerking is.
Volhoubare Wat deurlopend onderhou kan word.
Monokultuur Kweek van ’n enkele gewas in ’n spesifieke gebied.
Ekologie en vlakke van organisasie
• Ekologie bestudeer lewende organismes se verhoudings met hulle omgewing.
• Die biosfeer is die plek waar lewe op Aarde voorkom, met verskeie biomes.
• 'n Bioom is 'n spesifieke ekologiese gebied met 'n kenmerkende klimaat en grondsoort.
• Ekosisteme bestaan uit organismegemeenskappe in 'n spesifieke omgewing, groot en klein.
• Gemeenskappe bestaan uit verskeie plante en diere.
• Bevolkings is individuele organismes van dieselfde spesies op dieselfde plek.
• 'n Spesie is 'n groep organismes met dieselfde kenmerke en voortplantingsvermoëns.
• Individue is individuele organismes en die laagste vlak van organisasie.
Agro-ekologie en agro-ekosisteme
• Agro-ekologie bestudeer die verband tussen landbou en die omgewing.
• Dit fokus op volhoubare landbou en die toepassing van ekologiese beginsels in boerdery.
• 'n Agro-ekosisteem is 'n deel van 'n natuurlike ekosisteem met menslike landbou-aktiwiteite.
• Dit strek oor die boerderygebied en die impak daarvan op die omgewing.
• Agro-ekosisteme is eenvoudiger in samestelling en vloei van energie as natuurlike ekosisteme.
• Dit is as gevolg van monokultuurpraktyke met enkelgewasse op groot landerye.
Komponente van ekosisteme
• Elke ekosisteem het 'n unieke habitat met biotiese en abiotiese faktore.
• 'n Volhoubare ekosisteem het 'n stabiele interaksie tussen organismes en omgewing.
• Aanpassings is genetiese veranderings in struktuur en gedrag wat oorlewingsvermoë verbeter.
Abiotiese faktore wat ’n ekosisteem beïnvloed
Fisiografiese faktore
• Fisiografiese faktore soos breedte, hoogte en helling beïnvloed ekosisteme.
• Breedte verwys na afstand van die ewenaar, wat temperatuur en reënval beïnvloed.
• Hoogte meet hoogte bo seespieël en beïnvloed lugdruk, reënval, en grondtipe.
• Helling van die grond beïnvloed temperatuur en plant- en dierlewe op son- en skadukante.
• Ekosisteme varieer van warm en humid naby die ewenaar.
Klimaatsfaktore
• Klimaat verwys na gemiddelde weerstoestande in 'n streek.
• Dit sluit in temperatuur, reënval, wind, lugdruk, en sonlig.
• Plante moet aanpas by die klimaat van 'n streek.
Kopiereg © Skool Notas 1
, Inhoudsopgawe
Module 01 : Agro-ekologie ........................................................................................................... 1
Eenheid 01 : Ekologie en agro-ekologie ...................................................................................... 1
Eenheid 02 : Wisselwerking in ekosisteme en ekologiese boerdery ............................................ 3
Eenheid 03 : Weidingsekologie ................................................................................................... 6
Eenheid 04 : Weiveld- en veldbestuur ......................................................................................... 8
Eenheid 05 : Biome van Suid-Afrika .......................................................................................... 11
Eenheid 06 : Klimaatsverandering en die uitwerking van weerverskynsels ............................... 16
Module 02 : Landbou-ekonomie ................................................................................................ 18
Eenheid 01 : Belangrikheid van die landbou-industrie ............................................................... 18
Eenheid 02 : Bevolkingsgroei en die ekonomiese waarde van plant- en diereprodukte ............. 20
Eenheid 03 : Grondherverdeling en -hervorming ....................................................................... 21
Eenheid 04 : Landbouwetgewing .............................................................................................. 23
Eenheid 05 : Inheemse kennis .................................................................................................. 26
Eenheid 06 : Landbou-organisasies .......................................................................................... 28
Module 03 : Volhoubare natuurlike hulpbronbenutting ........................................................... 30
Eenheid 01 : Landbouhulpbronne ............................................................................................. 30
Eenheid 02 : Grondbewaring en -bestuur .................................................................................. 31
Eenheid 03 : Waterbestuur........................................................................................................ 35
Eenheid 04 : Landboubesoedeling ............................................................................................ 38
Module 04 : Grondkunde ............................................................................................................ 40
Eenheid 01 : Basiese komponente van grond ........................................................................... 40
Eenheid 02 : Primêre en sekondêre minerale............................................................................ 41
Eenheid 03 : Die vorming van rotse .......................................................................................... 43
Eenheid 04 : Verwering van rotse ............................................................................................. 45
Eenheid 05 : Grondvormingsfaktore .......................................................................................... 47
Eenheid 06 : Grondvormingsprosesse ...................................................................................... 49
Module 05 : Dierestudies ............................................................................................................ 51
Eenheid 01 : Algemene belangrikheid, ekonomiese waarde en klassifikasie van plaasdiere ..... 51
Eenheid 02 : Beesrasse ............................................................................................................ 53
Eenheid 03 : Skaaprasse .......................................................................................................... 55
Eenheid 04 : Bokrasse .............................................................................................................. 56
Eenheid 05 : Varkrasse ............................................................................................................. 58
Eenheid 06 : Pluimveerasse ..................................................................................................... 59
Eenheid 07 : Perderasse ........................................................................................................... 61
Eenheid 08 : Wild ...................................................................................................................... 63
Kopiereg © Skool Notas 1
,Module 06 : Plantstudies ............................................................................................................ 65
Eenheid 01 : Algemene klassifikasie en oorsig van landbougewasse ....................................... 65
Eenheid 02 : Oesgewasse ........................................................................................................ 66
Eenheid 03 : Tuinbougewasse .................................................................................................. 68
Eenheid 04 : Voergewasse ....................................................................................................... 71
Eenheid 05 : Woudgewasse...................................................................................................... 72
Module 07 : Biologiese beginsels .............................................................................................. 74
Eenheid 01 : Plant- en dierselle................................................................................................. 74
Eenheid 02 : Seldeling .............................................................................................................. 76
Kopiereg © Skool Notas 0
, Module 01 : Agro-ekologie
EENHEID 01 : EKOLOGIE EN AGRO-EKOLOGIE
Woordelys
Term Definisie
Ekologie Studie van lewende dinge in verhouding tot mekaar en tot hulle omgewing.
Dele van die Aarde se oppervlak en die atmosfeer waar lewende organismes
Biosfeer
voorkom.
Biome Groot gemeenskappe plante en diere wat in ’n spesifieke gebied bestaan.
Groepe plante en diere wat met mekaar en hulle fisiese omgewing in
Ekosisteme
wisselwerking is.
Volhoubare Wat deurlopend onderhou kan word.
Monokultuur Kweek van ’n enkele gewas in ’n spesifieke gebied.
Ekologie en vlakke van organisasie
• Ekologie bestudeer lewende organismes se verhoudings met hulle omgewing.
• Die biosfeer is die plek waar lewe op Aarde voorkom, met verskeie biomes.
• 'n Bioom is 'n spesifieke ekologiese gebied met 'n kenmerkende klimaat en grondsoort.
• Ekosisteme bestaan uit organismegemeenskappe in 'n spesifieke omgewing, groot en klein.
• Gemeenskappe bestaan uit verskeie plante en diere.
• Bevolkings is individuele organismes van dieselfde spesies op dieselfde plek.
• 'n Spesie is 'n groep organismes met dieselfde kenmerke en voortplantingsvermoëns.
• Individue is individuele organismes en die laagste vlak van organisasie.
Agro-ekologie en agro-ekosisteme
• Agro-ekologie bestudeer die verband tussen landbou en die omgewing.
• Dit fokus op volhoubare landbou en die toepassing van ekologiese beginsels in boerdery.
• 'n Agro-ekosisteem is 'n deel van 'n natuurlike ekosisteem met menslike landbou-aktiwiteite.
• Dit strek oor die boerderygebied en die impak daarvan op die omgewing.
• Agro-ekosisteme is eenvoudiger in samestelling en vloei van energie as natuurlike ekosisteme.
• Dit is as gevolg van monokultuurpraktyke met enkelgewasse op groot landerye.
Komponente van ekosisteme
• Elke ekosisteem het 'n unieke habitat met biotiese en abiotiese faktore.
• 'n Volhoubare ekosisteem het 'n stabiele interaksie tussen organismes en omgewing.
• Aanpassings is genetiese veranderings in struktuur en gedrag wat oorlewingsvermoë verbeter.
Abiotiese faktore wat ’n ekosisteem beïnvloed
Fisiografiese faktore
• Fisiografiese faktore soos breedte, hoogte en helling beïnvloed ekosisteme.
• Breedte verwys na afstand van die ewenaar, wat temperatuur en reënval beïnvloed.
• Hoogte meet hoogte bo seespieël en beïnvloed lugdruk, reënval, en grondtipe.
• Helling van die grond beïnvloed temperatuur en plant- en dierlewe op son- en skadukante.
• Ekosisteme varieer van warm en humid naby die ewenaar.
Klimaatsfaktore
• Klimaat verwys na gemiddelde weerstoestande in 'n streek.
• Dit sluit in temperatuur, reënval, wind, lugdruk, en sonlig.
• Plante moet aanpas by die klimaat van 'n streek.
Kopiereg © Skool Notas 1
