Mens en recht, strafrecht en sociaalrecht. Hoofdstuk 12: Sociale zekerheid bij ziekte en
arbeidsongeschiktheid.
Mens en recht
Hoofdstuk 12: Sociale zekerheid bij ziekte en arbeidsongeschiktheid.
De overheid gaat ervan uit dat mensen die kunnen werken, niet afhankelijk zijn van
een uitkering. Mensen die buiten hun schuld niet meer of onvoldoende in hun eigen
inkomen kunnen voorzien en onvoldoende participeren, hebben recht op een
uitkering op basis van ten minste het bestaansminimum in het
socialezekerheidsstelsel. De solidariteitsgedachte ligt hieraan ten grondslag. Alle
wetten in het socialezekerheidsstelsel kennen een vorm van solidariteit. Daarbij
worden professionals opgeleid om burgers te ondersteunen in het doolhof van
regels, procedures en instanties. Ze moeten daarbij instaat zijn om mensen te
begeleiden, informeren en adviseren over en hen toe te leiden tot de juiste vorm van
hulp en ondersteuning door verschillende overheidsinstanties. Daarbij wordt
verwacht dat zei zelfbewust en vakkundig reageren op eisen die de overheid en de
veranderende samenleving stelt.
Socialezekerheidsstelsel
In de Nederlandse grondwet is een recht op zorg vastgelegd. Dit betekent dat de
overheid een inspanningsverplichting heeft om de zorg en ondersteuning
toegankelijk te maken voor alle burgers in Nederland en regels te stellen omtrent de
aanspraken op sociale zekerheid. De verantwoordelijkheid om garant te staan voor
de bestaanszekerheid van burgers. Zo staat er in de grondwet dat burgers die niet in
het bestaan kunnen voorzien, recht hebben op bijstand.
De laatste jaren is de nadruk gelegd op de eigen verantwoordelijkheid van burgers.
De overheid stelt zich bovendien op het standpunt dat de bestaanszekerheid van
burgers alleen kan worden gewaarborgd als de verschillende stelsels eenvoudiger,
betaalbaarder en toegankelijker moeten zijn voor burgers.
Sinds 1 januari 2015 gaat het om de volgende veranderingen:
- De zorg en ondersteuning zijn in de zorgverzekeringswet, de wet langdurige zorg
(Wlz) en de wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) geregeld.
- De opvoed- en opgroeiondersteuning voor jeugd en ouders en de wijze van
bescherming van jeugdigen is geregeld in de jeugdwet. Daarbij zijn de
kinderbeschermingsmaatregelen aangepast en gewijzigd in het burgerlijk wetboek.
- De zorg voor werk en inkomen is geregeld in de participatiewet, hierin zijn de
bijstandsregeling en de Wsw opgenomen, waarbij de Wajong gedeeltelijk verdwijnt.
- De wet passend onderwijs regelt het onderwijs voor een groot aantal kinderen met
beperkingen in het regulier onderwijs. Waarbij het speciale onderwijs slechts
toegankelijk wordt voor een beperkte groep.
Men spreekt over een transformatie (cultuuromslag) in de werkwijze en het aanbod
van ondersteuning, begeleiding en hulpverlening. Belangrijke pijlers in het nieuwe
stelsel zijn: verantwoordelijkheid van burgers voor zorg, eigen kracht van burgers en
een bijdrage door het sociale netwerk, preventie en tijdige signalering. Zo zijn er
sinds januari 2015 de sociale wijkteams, buurtzorgteams, jeugdteams en zorgteams.
Verder zijn de ontwikkelingen gericht op de verbetering van de kwaliteit van zorg en
welzijn voor burgers met de nadruk op de relatie tussen professional en burger en de
kwaliteit van de samenwerking tussen de organisaties en de gemeenten.
De gemeente heeft de regie en verantwoordelijkheid voor burgers als het gaat om
zorg en ondersteuning en bepaalt op welke wijze burgers recht hebben op een Wmo-
arbeidsongeschiktheid.
Mens en recht
Hoofdstuk 12: Sociale zekerheid bij ziekte en arbeidsongeschiktheid.
De overheid gaat ervan uit dat mensen die kunnen werken, niet afhankelijk zijn van
een uitkering. Mensen die buiten hun schuld niet meer of onvoldoende in hun eigen
inkomen kunnen voorzien en onvoldoende participeren, hebben recht op een
uitkering op basis van ten minste het bestaansminimum in het
socialezekerheidsstelsel. De solidariteitsgedachte ligt hieraan ten grondslag. Alle
wetten in het socialezekerheidsstelsel kennen een vorm van solidariteit. Daarbij
worden professionals opgeleid om burgers te ondersteunen in het doolhof van
regels, procedures en instanties. Ze moeten daarbij instaat zijn om mensen te
begeleiden, informeren en adviseren over en hen toe te leiden tot de juiste vorm van
hulp en ondersteuning door verschillende overheidsinstanties. Daarbij wordt
verwacht dat zei zelfbewust en vakkundig reageren op eisen die de overheid en de
veranderende samenleving stelt.
Socialezekerheidsstelsel
In de Nederlandse grondwet is een recht op zorg vastgelegd. Dit betekent dat de
overheid een inspanningsverplichting heeft om de zorg en ondersteuning
toegankelijk te maken voor alle burgers in Nederland en regels te stellen omtrent de
aanspraken op sociale zekerheid. De verantwoordelijkheid om garant te staan voor
de bestaanszekerheid van burgers. Zo staat er in de grondwet dat burgers die niet in
het bestaan kunnen voorzien, recht hebben op bijstand.
De laatste jaren is de nadruk gelegd op de eigen verantwoordelijkheid van burgers.
De overheid stelt zich bovendien op het standpunt dat de bestaanszekerheid van
burgers alleen kan worden gewaarborgd als de verschillende stelsels eenvoudiger,
betaalbaarder en toegankelijker moeten zijn voor burgers.
Sinds 1 januari 2015 gaat het om de volgende veranderingen:
- De zorg en ondersteuning zijn in de zorgverzekeringswet, de wet langdurige zorg
(Wlz) en de wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) geregeld.
- De opvoed- en opgroeiondersteuning voor jeugd en ouders en de wijze van
bescherming van jeugdigen is geregeld in de jeugdwet. Daarbij zijn de
kinderbeschermingsmaatregelen aangepast en gewijzigd in het burgerlijk wetboek.
- De zorg voor werk en inkomen is geregeld in de participatiewet, hierin zijn de
bijstandsregeling en de Wsw opgenomen, waarbij de Wajong gedeeltelijk verdwijnt.
- De wet passend onderwijs regelt het onderwijs voor een groot aantal kinderen met
beperkingen in het regulier onderwijs. Waarbij het speciale onderwijs slechts
toegankelijk wordt voor een beperkte groep.
Men spreekt over een transformatie (cultuuromslag) in de werkwijze en het aanbod
van ondersteuning, begeleiding en hulpverlening. Belangrijke pijlers in het nieuwe
stelsel zijn: verantwoordelijkheid van burgers voor zorg, eigen kracht van burgers en
een bijdrage door het sociale netwerk, preventie en tijdige signalering. Zo zijn er
sinds januari 2015 de sociale wijkteams, buurtzorgteams, jeugdteams en zorgteams.
Verder zijn de ontwikkelingen gericht op de verbetering van de kwaliteit van zorg en
welzijn voor burgers met de nadruk op de relatie tussen professional en burger en de
kwaliteit van de samenwerking tussen de organisaties en de gemeenten.
De gemeente heeft de regie en verantwoordelijkheid voor burgers als het gaat om
zorg en ondersteuning en bepaalt op welke wijze burgers recht hebben op een Wmo-
