Psychologie 2de semester
Les 1
Geest, gedrag & psychologie als wetenschap
Wat is psychologie ?
De wetenschap van gedrag & geestelijke processen; omvat mentale processen en extern
observeerbaar gedrag. Basseerd zich op objectieve en testbare wetenschappelijke evidentie.
Psyche = geest (grieks)
Ologie = studie van een gebied
Pseudowetenschap: elke poging om een fenomeen in de fysieke wereld te verklaren zonder gebruik
te maken van empirische observatie of een andere wetenschappelijk methode bv; toekomst lezen,
astrologie, …
Kritisch nadenken in zes stappen.
- Wat is de bron? Is er genoeg kennis? Heeft de persoon die de bron geschreven heeft iets te
winnen?
- Is de bewering redelijk of eerder extreem?
- Wat is het bewijsmateriaal?
- Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias (zie verder)?
- Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
- Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Categorieën van psychologen
- Experimentele psychologen
Creëren nieuwe kennis, voeren onderzoek vaak op universiteit. Werken in privé
(onderzoeksinstellingen) of op hogeschool of universiteit.
- Psychologie in het onderwijs
Geven vaak les op universiteit en hogeschool.
- Toegepaste psychologen
Gebruiken kennis die door experimentele psychologen is vergaard om de problemen van de
mensen op te lossen.
Er zijn verschillende toepassingen van psychologen
- Arbeids- en organisatiepsycholoog
Psychologen die zich gespecialiseerd hebben in de werkomgeving om bijvoorbeeld de
productiviteit van een bedrijf te verhogen en om het bedrijf te helpen om te evolueren.
- Sportpsycholoog
Helpen atleten hun prestaties te maximaliseren.
- Forensisch psycholoog
Leveren hun kennis aan het rechtssysteem. Bijvoorbeeld voorwaardig iemand uit te
gevangenis halen, wat zijn de risico’s? is de gedetineerde in staat om de gevangenis te
verlaten? Wat zijn de kansen dat hij terug begint?
- Schoolpsycholoog
Bijvoorbeeld CLB , helpt de leerlingen in hun schooltraject.
- Omgevingspsycholoog
Omgang van mensen met hun omgeving. Bijvoorbeeld te mensen aanzetten om te
recycleren.
1
,Psychologie 2de semester
- Klinisch psycholoog
Gespecialiseerd in de behandeling van stoornissen bijvoorbeeld depressie. Werkt op de
psychiatrische afdeling en de behandelingen zijn vaak langdurig.
- Counseling psycholoog
Relatie & levensvragen, komt vaak voor en zijn korte therapieën.
- Genotodologie psycholoog
Nieuwe specialisatie, het is een leeftijdsspecifieke specialisatie die zich richt op de
behoeftigheden en het welzijn van ouderen (+65).
Verschil tussen psycholoog en psychiater
Psycholoog Psychiater
Master in psychologie Medische specialisatie
Breed studie gebied Mag medicatie voorschrijven
Arts als basis opleiding
*het enigste dat ze gemeen hebben is dat ze mentale problemen behandelen.
Het snel veranderende veld van de moderne psychologie word gedomineerd door zes verschillende
perspectieven.
- Het biologische perspectief
Begin 17de eeuw zegt René Descartes dat er een scheiding is tussen lichaam een geest. Hij
bestudeerd de menselijke gedragingen. Het modern perspectief ziet de geest als een product van
de hersenen en voegt zo lichaam & geest weer samen.
Visie op de menselijke natuur?
We zij complexe systemen die zowel op erfelijke als op omgeving invloeden reageren.
Wat bepaald het gedrag? Hersenstructuren (neuronen), biochemie en aangeboren reacties op
extreme signalen.
Wat is het accent in het onderzoek? Het zenuwstelsel, de hersenen, en de endocriene systemen
evolutionaire voorbeelden of gedragingen.
De wortels van het biologisch perspectief zijn in de medische wetenschappen.
Biologische psychologie, biologie en neurologie hebben interesse voor processen in de hersenen
= neurowetenschappen. ( studie van de hersengolven tijdens de slaap).
Andere belangrijke variant = de evolutionaire psychologie gebaseerd op de natuurlijke selectie
van Charles Darwin.
Charles Darwin zei “dieren die goede kenmerken voor een bepaalde omgeving hebben kunnen
zich gemakkelijker voortplanten.”
Het overleven van de meeste geschikte als de
omgeving veranderd gaan de dieren zich ook
aanpassen en veranderen. Bijvoorbeeld de vinken.
2
,Psychologie 2de semester
- Het cognitieve perspectief
Ontstond door een aantal benaderingen.
Het structuralisme van Wilhem Wundt. In 1878 richt hij zijn eerste laboratorium op. Hij maakte
gebruik van introspectie. Introspectie is iemand een stimuli geven en achteraf hun ervaring
vragen dit helpt bij structuralisme. Er komt kritiek op het is subjectief DUS
Er komt een reactie
Er komt het functionalisme van William James.
William ging er van uit dat psychische processen beter begrepen kunnen worden in termen van
hun adaptieve nut & functie hij sluit bij zich aan bij de theorie van Darwin. Darwin inspireert het
functionalisme.
Gestaltpsychologie interesseert zich in hoe we
perceptuele gehelen opbouwen.
Gestalt = geheel of configuratie in het duits.
De visie van de menselijke natuur
We zijn informatie verwerkende systemen.
Wat bepaald het gedrag?
Interpretatie door verwerking in de hersenen.
Accent in het onderzoek?
Mentale processen waaronder sensatie, perceptie, leren, geheugen, taal.
- Gehele – persoon perspectief
Ontstaan uit psychoanalyse. Omvat nu het modern psychodynamisch en humanistische
perspectief en trek een temperament benadering in termen van onbewuste conflicten en
ondergeschikte herinneringen.
Psychoanalyse komt van Sigmon Freud (arts). Hij helpt mensen zodat de terug naar hun
bewustzijn konden gaan.
Hij maakt ook een droomanalyse, dromen zijn voor hem verlangen die we niet mogen uiten. Hij
zegt ook dat dromen de route is naar kennis van de geest.
Hij maakt ook gebruik van vrije associatie, hij vraagt aan zijn patiënten alles te vertellen van wat
bij hun opkomt om zo ondergedrukte elementen naar boven te halen.
Visie op de menselijke natuur?
Gedreven door onbewuste motieven.
Wat bepaald het gedrag?
Psychodynamische invalshoek en benadrukt onbewuste conflicten. Bijvoorbeeld agressie bij een
persoon, hier kijken we naar de negatieve kanten van de mensen.
3
, Psychologie 2de semester
Humanistische invalshoek benadrukt een zelfbeeld en een behoefte aan persoonlijke groei.
Hierbij bekijken we het positieve van mensen.
Temperament benadering benadrukt blijvende kenmerken en disposities met individuele
verschillen tussen mensen. Heeft een nauw verband met biologische psychologie.
Accent van het onderzoek?
Counseling en psychotherapie.
- Behavioristische perspectief
Vinden dat psychologie zich alleen moet bezig houden met observeerbare gebeurtenissen. Ze
steunen op het positivisme (wetenschap). Watson is de basis legger van behaviorisme.
Principe van de Skinner box, stimulus en reactie bijvoorbeeld rat en hendel. Hendel = voedsel
dus stimuli creëert reactie. Als de rat bezig is met de hendel krijgt hij eten.
Visie op de menselijke natuur?
We reageren op onze omgeving volgens het
principe van geconditioneerd leren.
Wat bepaald het gedrag?
Stimulus en signalen, principe van straffen en
belonen.
Accent in het onderzoek?
Wetten die onze responsen verbinden dan
stimulusomstandigheden in de omgeving.
- Ontwikkeling perspectief
Nadruk op de verandering die ontstaat door erfelijke en omgevingsinteracties. Mensen
veranderen maar je kan deze verandering voorspellen.
Visie op menselijke natuur?
Mensen veranderen gedurende heel hun leven volgens voorspelbare fenomenen.
Wat bepaald het gedrag?
Interactie tussen omgeving en erfelijkheid.
Accent van het onderzoek?
Patronen van ontwikkeling gerelateerde veranderingen en mogelijke verklaringen.
- Socio-culturele invalshoek
Sociaal invloed en het individu in context centraal zegt.
Visie op de menselijke natuur?
We zijn sociale dieren, menselijk gedrag moet in zijn sociale context geïnterpreteerd worden.
4
Les 1
Geest, gedrag & psychologie als wetenschap
Wat is psychologie ?
De wetenschap van gedrag & geestelijke processen; omvat mentale processen en extern
observeerbaar gedrag. Basseerd zich op objectieve en testbare wetenschappelijke evidentie.
Psyche = geest (grieks)
Ologie = studie van een gebied
Pseudowetenschap: elke poging om een fenomeen in de fysieke wereld te verklaren zonder gebruik
te maken van empirische observatie of een andere wetenschappelijk methode bv; toekomst lezen,
astrologie, …
Kritisch nadenken in zes stappen.
- Wat is de bron? Is er genoeg kennis? Heeft de persoon die de bron geschreven heeft iets te
winnen?
- Is de bewering redelijk of eerder extreem?
- Wat is het bewijsmateriaal?
- Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias (zie verder)?
- Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
- Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Categorieën van psychologen
- Experimentele psychologen
Creëren nieuwe kennis, voeren onderzoek vaak op universiteit. Werken in privé
(onderzoeksinstellingen) of op hogeschool of universiteit.
- Psychologie in het onderwijs
Geven vaak les op universiteit en hogeschool.
- Toegepaste psychologen
Gebruiken kennis die door experimentele psychologen is vergaard om de problemen van de
mensen op te lossen.
Er zijn verschillende toepassingen van psychologen
- Arbeids- en organisatiepsycholoog
Psychologen die zich gespecialiseerd hebben in de werkomgeving om bijvoorbeeld de
productiviteit van een bedrijf te verhogen en om het bedrijf te helpen om te evolueren.
- Sportpsycholoog
Helpen atleten hun prestaties te maximaliseren.
- Forensisch psycholoog
Leveren hun kennis aan het rechtssysteem. Bijvoorbeeld voorwaardig iemand uit te
gevangenis halen, wat zijn de risico’s? is de gedetineerde in staat om de gevangenis te
verlaten? Wat zijn de kansen dat hij terug begint?
- Schoolpsycholoog
Bijvoorbeeld CLB , helpt de leerlingen in hun schooltraject.
- Omgevingspsycholoog
Omgang van mensen met hun omgeving. Bijvoorbeeld te mensen aanzetten om te
recycleren.
1
,Psychologie 2de semester
- Klinisch psycholoog
Gespecialiseerd in de behandeling van stoornissen bijvoorbeeld depressie. Werkt op de
psychiatrische afdeling en de behandelingen zijn vaak langdurig.
- Counseling psycholoog
Relatie & levensvragen, komt vaak voor en zijn korte therapieën.
- Genotodologie psycholoog
Nieuwe specialisatie, het is een leeftijdsspecifieke specialisatie die zich richt op de
behoeftigheden en het welzijn van ouderen (+65).
Verschil tussen psycholoog en psychiater
Psycholoog Psychiater
Master in psychologie Medische specialisatie
Breed studie gebied Mag medicatie voorschrijven
Arts als basis opleiding
*het enigste dat ze gemeen hebben is dat ze mentale problemen behandelen.
Het snel veranderende veld van de moderne psychologie word gedomineerd door zes verschillende
perspectieven.
- Het biologische perspectief
Begin 17de eeuw zegt René Descartes dat er een scheiding is tussen lichaam een geest. Hij
bestudeerd de menselijke gedragingen. Het modern perspectief ziet de geest als een product van
de hersenen en voegt zo lichaam & geest weer samen.
Visie op de menselijke natuur?
We zij complexe systemen die zowel op erfelijke als op omgeving invloeden reageren.
Wat bepaald het gedrag? Hersenstructuren (neuronen), biochemie en aangeboren reacties op
extreme signalen.
Wat is het accent in het onderzoek? Het zenuwstelsel, de hersenen, en de endocriene systemen
evolutionaire voorbeelden of gedragingen.
De wortels van het biologisch perspectief zijn in de medische wetenschappen.
Biologische psychologie, biologie en neurologie hebben interesse voor processen in de hersenen
= neurowetenschappen. ( studie van de hersengolven tijdens de slaap).
Andere belangrijke variant = de evolutionaire psychologie gebaseerd op de natuurlijke selectie
van Charles Darwin.
Charles Darwin zei “dieren die goede kenmerken voor een bepaalde omgeving hebben kunnen
zich gemakkelijker voortplanten.”
Het overleven van de meeste geschikte als de
omgeving veranderd gaan de dieren zich ook
aanpassen en veranderen. Bijvoorbeeld de vinken.
2
,Psychologie 2de semester
- Het cognitieve perspectief
Ontstond door een aantal benaderingen.
Het structuralisme van Wilhem Wundt. In 1878 richt hij zijn eerste laboratorium op. Hij maakte
gebruik van introspectie. Introspectie is iemand een stimuli geven en achteraf hun ervaring
vragen dit helpt bij structuralisme. Er komt kritiek op het is subjectief DUS
Er komt een reactie
Er komt het functionalisme van William James.
William ging er van uit dat psychische processen beter begrepen kunnen worden in termen van
hun adaptieve nut & functie hij sluit bij zich aan bij de theorie van Darwin. Darwin inspireert het
functionalisme.
Gestaltpsychologie interesseert zich in hoe we
perceptuele gehelen opbouwen.
Gestalt = geheel of configuratie in het duits.
De visie van de menselijke natuur
We zijn informatie verwerkende systemen.
Wat bepaald het gedrag?
Interpretatie door verwerking in de hersenen.
Accent in het onderzoek?
Mentale processen waaronder sensatie, perceptie, leren, geheugen, taal.
- Gehele – persoon perspectief
Ontstaan uit psychoanalyse. Omvat nu het modern psychodynamisch en humanistische
perspectief en trek een temperament benadering in termen van onbewuste conflicten en
ondergeschikte herinneringen.
Psychoanalyse komt van Sigmon Freud (arts). Hij helpt mensen zodat de terug naar hun
bewustzijn konden gaan.
Hij maakt ook een droomanalyse, dromen zijn voor hem verlangen die we niet mogen uiten. Hij
zegt ook dat dromen de route is naar kennis van de geest.
Hij maakt ook gebruik van vrije associatie, hij vraagt aan zijn patiënten alles te vertellen van wat
bij hun opkomt om zo ondergedrukte elementen naar boven te halen.
Visie op de menselijke natuur?
Gedreven door onbewuste motieven.
Wat bepaald het gedrag?
Psychodynamische invalshoek en benadrukt onbewuste conflicten. Bijvoorbeeld agressie bij een
persoon, hier kijken we naar de negatieve kanten van de mensen.
3
, Psychologie 2de semester
Humanistische invalshoek benadrukt een zelfbeeld en een behoefte aan persoonlijke groei.
Hierbij bekijken we het positieve van mensen.
Temperament benadering benadrukt blijvende kenmerken en disposities met individuele
verschillen tussen mensen. Heeft een nauw verband met biologische psychologie.
Accent van het onderzoek?
Counseling en psychotherapie.
- Behavioristische perspectief
Vinden dat psychologie zich alleen moet bezig houden met observeerbare gebeurtenissen. Ze
steunen op het positivisme (wetenschap). Watson is de basis legger van behaviorisme.
Principe van de Skinner box, stimulus en reactie bijvoorbeeld rat en hendel. Hendel = voedsel
dus stimuli creëert reactie. Als de rat bezig is met de hendel krijgt hij eten.
Visie op de menselijke natuur?
We reageren op onze omgeving volgens het
principe van geconditioneerd leren.
Wat bepaald het gedrag?
Stimulus en signalen, principe van straffen en
belonen.
Accent in het onderzoek?
Wetten die onze responsen verbinden dan
stimulusomstandigheden in de omgeving.
- Ontwikkeling perspectief
Nadruk op de verandering die ontstaat door erfelijke en omgevingsinteracties. Mensen
veranderen maar je kan deze verandering voorspellen.
Visie op menselijke natuur?
Mensen veranderen gedurende heel hun leven volgens voorspelbare fenomenen.
Wat bepaald het gedrag?
Interactie tussen omgeving en erfelijkheid.
Accent van het onderzoek?
Patronen van ontwikkeling gerelateerde veranderingen en mogelijke verklaringen.
- Socio-culturele invalshoek
Sociaal invloed en het individu in context centraal zegt.
Visie op de menselijke natuur?
We zijn sociale dieren, menselijk gedrag moet in zijn sociale context geïnterpreteerd worden.
4
