TUTORIALS INTERNALISING DISORDERS
TAAK 1 - NORMALE EN ABNORMALE ONTWIKKELING VAN KINDEREN
Jorn
- Emotieregulatie bedreigd → Erikson;
- Claimt moeder → Leren en exploreren bedreigd→ motorische cognitieve
ontwikkeling in gevaar (deels Vygotsky)
- Contact met anderen→ bedreigd sociale ontwikkeling.
- Afscheid moeilijk → hechting (Bowlby, Ainsworth, Harlow)→ ambivalente
hechting.
Een theorie biedt een raamwerk om de relaties tussen een geordende reeks feiten of
principes te begrijpen.
1. Hoe verloopt de normale ontwikkeling?
a. Motorisch;
Gesell: heeft de motorische ontwikkeling in kaart gebracht. Gesell pleit voor een
kindgerichte opvoeding 🡪 kind staat centraal en er wordt een geschikte situatie
gecreëerd waarin het kind zich optimaal kan ontplooien.
- Een vaardigheid die vrijuit kan rijpen, vergt minder tijd tussen het beginnen en
beheersen van de vaardigheid, dan een vaardigheid die getraind wordt tot
rijping. Training van vaardigheden waar een kind niet aan toe is, remt de
ontwikkeling van vaardigheden waar het kind wel aan toe is.
De evolutietheorie (Darwin) 🡪 menselijk gedrag is niet willekeurig of toevallig, maar
staat in dienst van de overleving van het individu en de soort.
b. Fysiek;
X
c. Cognitief;
Piaget: onderzoek naar de cognitieve ontwikkeling 🡪 inzicht in het verschil in denken
en beleven van het kind en de volwassene. Piaget gaat ervan uit dat het kind zijn
eigen ontwikkeling construeert op grond van de dingen die hij in zijn omgeving
tegenkomt.
Vygotsky leverde kritiek op Piaget. Volgens Vygotsky onderschatte Piaget de invloed
van de omgeving en van de taal. Juist in de communicatie met zijn omgeving
ontwikkelt het kind zich, stelt Vygotsky (bijvoorbeeld door spel).
- Zone van actuele en naaste ontwikkeling.
Chomsky: taalontwikkeling.
d. Sociaal;
De sociale leertheorie van Bandura.
e. Emotioneel;
Freud, Erikson en Jung: psychoseksuele ontwikkeling 🡪
Kohlberg: morele ontwikkeling
, f. Hechting;
Bowlby 🡪 hechtingstheorie. Baby’s hebben een intrinsieke behoefte aan hechting om
te kunnen overleven.
2. Wat is de visie van belangrijke stromingen op deze specifieke
ontwikkelingstaken?
Psychodynamisch perspectief: focus op innerlijke krachten
Voorstanders van het psychodynamisch perspectief geloven dat gedrag
gemotiveerd wordt door innerlijke krachten, herinneringen en conflicten waarvan een
persoon zich nauwelijks bewust is en waarover hij weinig controle heeft.
De psychoanalytische theorie van Freud:
De psychoanalytische theorie van Freud gaat ervan uit dat onbewuste krachten
bepalend zijn voor iemands persoonlijkheid en gedrag. Volgens Freud is het
onbewuste deel van iemands persoonlijkheid waarvan hij zich niet bewust is. Het
bevat infantiele wensen, verlangens en behoeften die vanwege hun verstorende aard
afgesloten zijn van het bewustzijn. Volgens Freud heeft elke persoonlijkheid 3
aspecten:
- Id = het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel van de
persoonlijkheid dat aanwezig is bij de geboorte 🡪 primitieve driften die
verband houden met honger, seks, agressie en irrationele impulsen. Het id
opereert vanuit het genotsprincipe, met het doel om zo veel mogelijk
bevrediging en zo weinig mogelijk spanning te creëren.
- Ego = rationele en redelijke deel van de persoonlijkheid 🡪 buffer tussen de
echte wereld en primitieve id. Het ego opereert vanuit het realiteitsprincipe,
waarbij instinctieve energie in toom wordt gehouden om de veiligheid van het
individu te bewaren en hem te helpen integreren in de samenleving.
- Superego = iemands geweten en maakt onderscheidt tussen goed en kwaad.
Dit ontwikkelt zich rond 5/6-jarige leeftijd. Men neemt het over van ouders,
onderwijzers en andere belangrijke figuren in hun leven.
Volgens Freud vorm persoonlijkheid tijdens de kindertijd volgens de
psychoseksuele ontwikkeling. Hier doorloopt men fasen waarin genot, of
bevrediging, steeds gericht is op een andere biologische functie en een ander deel
van het lichaam.
,Wanneer kinderen niet in staat zijn zichzelf in een bepaalde fase voldoende te
bevredigen of als ze te veel worden bevredigd, kan dat leiden tot fixatie. Fixatie is
gedrag dat in een eerdere ontwikkelingsfase is blijven teken als gevolg van een
onopgelost conflict.
Alternatieve psychodynamische visie: de psychosociale theorie van Erikson:
In de psychosociale theorie ligt de nadruk op onze sociale interactie met anderen.
Volgens Erikson worden mensen zowel gevormd als belemmerd door hun
samenleving en cultuur. De psychosociale ontwikkeling omvat veranderingen in de
manier waarop we aankijken tegen onze interacties met anderen, tegen het gedrag
van anderen en tegen onszelf als leden van de maatschappij. Volgens de theorie van
Erikson ontwikkelen mensen zich in 8 stadia (zie hierboven). Deze stadia
manifesteren zich volgens een vast patroon en zijn min of meer gelijk voor alle
mensen. In elk stadia is sprake van een conflict of crisis die het individu moet
oplossen. Hoewel geen enkele crisis ooit volledig wordt opgelost, waardoor het leven
steeds gecompliceerder wordt, moet het individu de crisis in elk stadium voldoende
het hoofd hebben geboden om te kunnen voldoen aan de eisen van het volgende
ontwikkelingsstadium.
Freud 🡪 ontwikkeling is min of meer compleet tegen de tijd dat een individu de
adolescentie bereikt;
Erikson 🡪 groei en verandering gaat gedurende het hele leven door.
Meningen over het psychodynamische perspectief:
- Onbewuste herinneringen die we meedragen blijken een grote invloed te
hebben op ons gedrag (bijv. trauma).
, - Het idee dat mensen in hun jeugd stadia doorlopen die hun persoonlijkheid als
volwassene bepalen wordt slechts door weinig gezaghebbende onderzoeken
beschreven.
- Freuds’ theorie wordt ook seksistisch en discriminerend voor vrouwen
gevonden, omdat Freud zich voornamelijk op de mannelijke ontwikkeling
richtte. Ook Erikson richtte zich meer op mannen.
- Veel steun aan Erikson’s visie dat een mens zich gedurende het hele leven
ontwikkelt.
- Het psychodynamisch perspectief levert goede beschrijvingen op van gedrag
in het verleden, maar geeft geen nauwkeurige voorspellingen van toekomstig
gedrag.
Het behaviouristisch perspectief: focus op externe krachten
Bestuderen van mensen van buitenaf, met de nadruk op waarneembare feiten: de
effecten van mensen, voorwerpen en gebeurtenissen op gedrag. Als we de stimuli
kennen, kunnen we het gedrag voorspellen. Behaviouristische theorieën verwerpen
het idee dat alle mensen een aantal stadia doorlopen. Zij gaan ervan uit dat mensen
worden beïnvloed door de omgevingsstimuli waaraan ze toevallig worden
blootgesteld.
🡺 Ontwikkelingspatronen zijn persoonlijk en weerspiegelen omgevingsstimuli.
🡺 Gedrag is het resultaat van voortdurende blootstelling aan specifieke
omgevingsfactoren.
Ontwikkeling wordt gezien als kwantitatief en niet kwalitatief. Volgens
behavioristische theorieën wordt het vermogen van kinderen om problemen op te
lossen voornamelijk groter naarmate ze ouder worden dankzij hun grotere mentale
capaciteiten en niet door veranderingen in het soort denken dat ze op een probleem
kunnen loslaten.
Klassieke conditionering: stimulus-substitutie (Pavlov)
Klassieke conditionering 🡪 wanneer een kind op een bepaalde manier leert reageren
op een neutrale stimulus die die respons normaal gesproken niet uitlokt.
- Pavlov
Operante conditionering (Skinner)
Operante conditionering is een vorm van leren waarbij een vrijwillige respons
versterkt of verzwakt wordt doordat die respons wordt geassocieerd met positieve of
negatieve consequenties. In het geval van operante conditionering leren individuen
doelbewust te reageren op hun omgeving om gewenste consequenties tot stand te
brengen. Of kinderen bepaald gedrag herhalen is afhankelijk van de vraag of dat
gedrag wordt gevolgd door een bekrachtiging (reinforcement). Bij bekrachtiging
wordt een stimulus aangeboden die de kans vergroot dat eerder gedrag wordt
herhaald. Straf, de introductie van een onplezierige of pijnlijke stimulus of de
verwijdering van een wenselijke stimulus maakt de kans juist kleiner dat eerder
gedrag in de toekomst wordt herhaald.
Extinctie = gedrag dooft uit wanneer het niet wordt beloond of gestraft.
Gedragsmodificaties = formele techniek om de frequentie van gewenst gedrag te
verhogen en ongewenst gedrag te verlagen.
De sociaal-cognitieve leertheorie: leren door te imiteren
TAAK 1 - NORMALE EN ABNORMALE ONTWIKKELING VAN KINDEREN
Jorn
- Emotieregulatie bedreigd → Erikson;
- Claimt moeder → Leren en exploreren bedreigd→ motorische cognitieve
ontwikkeling in gevaar (deels Vygotsky)
- Contact met anderen→ bedreigd sociale ontwikkeling.
- Afscheid moeilijk → hechting (Bowlby, Ainsworth, Harlow)→ ambivalente
hechting.
Een theorie biedt een raamwerk om de relaties tussen een geordende reeks feiten of
principes te begrijpen.
1. Hoe verloopt de normale ontwikkeling?
a. Motorisch;
Gesell: heeft de motorische ontwikkeling in kaart gebracht. Gesell pleit voor een
kindgerichte opvoeding 🡪 kind staat centraal en er wordt een geschikte situatie
gecreëerd waarin het kind zich optimaal kan ontplooien.
- Een vaardigheid die vrijuit kan rijpen, vergt minder tijd tussen het beginnen en
beheersen van de vaardigheid, dan een vaardigheid die getraind wordt tot
rijping. Training van vaardigheden waar een kind niet aan toe is, remt de
ontwikkeling van vaardigheden waar het kind wel aan toe is.
De evolutietheorie (Darwin) 🡪 menselijk gedrag is niet willekeurig of toevallig, maar
staat in dienst van de overleving van het individu en de soort.
b. Fysiek;
X
c. Cognitief;
Piaget: onderzoek naar de cognitieve ontwikkeling 🡪 inzicht in het verschil in denken
en beleven van het kind en de volwassene. Piaget gaat ervan uit dat het kind zijn
eigen ontwikkeling construeert op grond van de dingen die hij in zijn omgeving
tegenkomt.
Vygotsky leverde kritiek op Piaget. Volgens Vygotsky onderschatte Piaget de invloed
van de omgeving en van de taal. Juist in de communicatie met zijn omgeving
ontwikkelt het kind zich, stelt Vygotsky (bijvoorbeeld door spel).
- Zone van actuele en naaste ontwikkeling.
Chomsky: taalontwikkeling.
d. Sociaal;
De sociale leertheorie van Bandura.
e. Emotioneel;
Freud, Erikson en Jung: psychoseksuele ontwikkeling 🡪
Kohlberg: morele ontwikkeling
, f. Hechting;
Bowlby 🡪 hechtingstheorie. Baby’s hebben een intrinsieke behoefte aan hechting om
te kunnen overleven.
2. Wat is de visie van belangrijke stromingen op deze specifieke
ontwikkelingstaken?
Psychodynamisch perspectief: focus op innerlijke krachten
Voorstanders van het psychodynamisch perspectief geloven dat gedrag
gemotiveerd wordt door innerlijke krachten, herinneringen en conflicten waarvan een
persoon zich nauwelijks bewust is en waarover hij weinig controle heeft.
De psychoanalytische theorie van Freud:
De psychoanalytische theorie van Freud gaat ervan uit dat onbewuste krachten
bepalend zijn voor iemands persoonlijkheid en gedrag. Volgens Freud is het
onbewuste deel van iemands persoonlijkheid waarvan hij zich niet bewust is. Het
bevat infantiele wensen, verlangens en behoeften die vanwege hun verstorende aard
afgesloten zijn van het bewustzijn. Volgens Freud heeft elke persoonlijkheid 3
aspecten:
- Id = het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel van de
persoonlijkheid dat aanwezig is bij de geboorte 🡪 primitieve driften die
verband houden met honger, seks, agressie en irrationele impulsen. Het id
opereert vanuit het genotsprincipe, met het doel om zo veel mogelijk
bevrediging en zo weinig mogelijk spanning te creëren.
- Ego = rationele en redelijke deel van de persoonlijkheid 🡪 buffer tussen de
echte wereld en primitieve id. Het ego opereert vanuit het realiteitsprincipe,
waarbij instinctieve energie in toom wordt gehouden om de veiligheid van het
individu te bewaren en hem te helpen integreren in de samenleving.
- Superego = iemands geweten en maakt onderscheidt tussen goed en kwaad.
Dit ontwikkelt zich rond 5/6-jarige leeftijd. Men neemt het over van ouders,
onderwijzers en andere belangrijke figuren in hun leven.
Volgens Freud vorm persoonlijkheid tijdens de kindertijd volgens de
psychoseksuele ontwikkeling. Hier doorloopt men fasen waarin genot, of
bevrediging, steeds gericht is op een andere biologische functie en een ander deel
van het lichaam.
,Wanneer kinderen niet in staat zijn zichzelf in een bepaalde fase voldoende te
bevredigen of als ze te veel worden bevredigd, kan dat leiden tot fixatie. Fixatie is
gedrag dat in een eerdere ontwikkelingsfase is blijven teken als gevolg van een
onopgelost conflict.
Alternatieve psychodynamische visie: de psychosociale theorie van Erikson:
In de psychosociale theorie ligt de nadruk op onze sociale interactie met anderen.
Volgens Erikson worden mensen zowel gevormd als belemmerd door hun
samenleving en cultuur. De psychosociale ontwikkeling omvat veranderingen in de
manier waarop we aankijken tegen onze interacties met anderen, tegen het gedrag
van anderen en tegen onszelf als leden van de maatschappij. Volgens de theorie van
Erikson ontwikkelen mensen zich in 8 stadia (zie hierboven). Deze stadia
manifesteren zich volgens een vast patroon en zijn min of meer gelijk voor alle
mensen. In elk stadia is sprake van een conflict of crisis die het individu moet
oplossen. Hoewel geen enkele crisis ooit volledig wordt opgelost, waardoor het leven
steeds gecompliceerder wordt, moet het individu de crisis in elk stadium voldoende
het hoofd hebben geboden om te kunnen voldoen aan de eisen van het volgende
ontwikkelingsstadium.
Freud 🡪 ontwikkeling is min of meer compleet tegen de tijd dat een individu de
adolescentie bereikt;
Erikson 🡪 groei en verandering gaat gedurende het hele leven door.
Meningen over het psychodynamische perspectief:
- Onbewuste herinneringen die we meedragen blijken een grote invloed te
hebben op ons gedrag (bijv. trauma).
, - Het idee dat mensen in hun jeugd stadia doorlopen die hun persoonlijkheid als
volwassene bepalen wordt slechts door weinig gezaghebbende onderzoeken
beschreven.
- Freuds’ theorie wordt ook seksistisch en discriminerend voor vrouwen
gevonden, omdat Freud zich voornamelijk op de mannelijke ontwikkeling
richtte. Ook Erikson richtte zich meer op mannen.
- Veel steun aan Erikson’s visie dat een mens zich gedurende het hele leven
ontwikkelt.
- Het psychodynamisch perspectief levert goede beschrijvingen op van gedrag
in het verleden, maar geeft geen nauwkeurige voorspellingen van toekomstig
gedrag.
Het behaviouristisch perspectief: focus op externe krachten
Bestuderen van mensen van buitenaf, met de nadruk op waarneembare feiten: de
effecten van mensen, voorwerpen en gebeurtenissen op gedrag. Als we de stimuli
kennen, kunnen we het gedrag voorspellen. Behaviouristische theorieën verwerpen
het idee dat alle mensen een aantal stadia doorlopen. Zij gaan ervan uit dat mensen
worden beïnvloed door de omgevingsstimuli waaraan ze toevallig worden
blootgesteld.
🡺 Ontwikkelingspatronen zijn persoonlijk en weerspiegelen omgevingsstimuli.
🡺 Gedrag is het resultaat van voortdurende blootstelling aan specifieke
omgevingsfactoren.
Ontwikkeling wordt gezien als kwantitatief en niet kwalitatief. Volgens
behavioristische theorieën wordt het vermogen van kinderen om problemen op te
lossen voornamelijk groter naarmate ze ouder worden dankzij hun grotere mentale
capaciteiten en niet door veranderingen in het soort denken dat ze op een probleem
kunnen loslaten.
Klassieke conditionering: stimulus-substitutie (Pavlov)
Klassieke conditionering 🡪 wanneer een kind op een bepaalde manier leert reageren
op een neutrale stimulus die die respons normaal gesproken niet uitlokt.
- Pavlov
Operante conditionering (Skinner)
Operante conditionering is een vorm van leren waarbij een vrijwillige respons
versterkt of verzwakt wordt doordat die respons wordt geassocieerd met positieve of
negatieve consequenties. In het geval van operante conditionering leren individuen
doelbewust te reageren op hun omgeving om gewenste consequenties tot stand te
brengen. Of kinderen bepaald gedrag herhalen is afhankelijk van de vraag of dat
gedrag wordt gevolgd door een bekrachtiging (reinforcement). Bij bekrachtiging
wordt een stimulus aangeboden die de kans vergroot dat eerder gedrag wordt
herhaald. Straf, de introductie van een onplezierige of pijnlijke stimulus of de
verwijdering van een wenselijke stimulus maakt de kans juist kleiner dat eerder
gedrag in de toekomst wordt herhaald.
Extinctie = gedrag dooft uit wanneer het niet wordt beloond of gestraft.
Gedragsmodificaties = formele techniek om de frequentie van gewenst gedrag te
verhogen en ongewenst gedrag te verlagen.
De sociaal-cognitieve leertheorie: leren door te imiteren
