Samenvatting 'Grondslagen van het (straf)recht' Thema 8

Grondslagen van het strafrecht
THEMA 8: VERBINTENISRECHT

1 VERBINTENISSEN


1.1. DEFINITIE

DEFINITIE: verbintenissenrecht is een band of relatie tussen minstens 2 personen.

- 2 partijen: Derden zijn niet gebonden
a) Schuldeiser: heeft vorderingsrecht, schuld, inschuld
b) Schuldenaar: heeft verbintenis, plicht, schuld

Overeenkomst/contract  Verbintenis!


1.2. SOORTEN VERBINTENISSENRECHT

Soorten verbintenissen volgens

A. VOLGENS ONTSTAAN
- Uit rechtsfeit:
 Het gebeurt en je ben ervoor aansprakelijk.
 Burgerlijke aansprakelijkheid: het verplicht diegene die een fout heeft begaan om de
schade aan de benadeelde te vergoeden
 Quasi contracten: er is geen wilsovereenstemming om zich te verbinden. Dit is bij
contracten wel zo.
Vb. Onverschuldigde betaling (Vb. In het foute restaurant je rekening gaan betalen door
vergissing. Restaurant is verplicht dit terug te betalen als u dit vraagt).
Vb. Zaakwaarneming (= fysiek zien van een misdrijf. Vanuit eigen
verantwoordelijkheidsgevoel handelen) (Kosten maken voor een andere maar moet
terugbetaald worden) (vb. je ziet iemand inbreken in je vriend zijn huis maar neemt zijn
telefoon niet op omdat hij op reis is. Jij mag het slot laten vervangen door slotenmaker en
bijhorende reparaties doen op je eigen kosten maar moeten terugbetaald worden door je
vriend.)

- Uit rechtshandeling:
 Er is wel een wilsovereenkomst gehouden (niet contractueel)
Vb. Wanneer er op een automaat staat ‘Betaal … euro en krijg een drankje’.
 Kan zowel privaatrechtelijke- als publiekrechtelijke rechtshandeling zijn
Vb. Overheid die een belastingaanslag oplegt.
 Kan ook eenzijdige rechtshandeling zijn (eenzijdige wilsuiting zonder dat andere partij
moet tussenkomen)
Vb. In testament wordt vermeld dat hij de goederen wil verdelen over zijn twee kinderen.
 Kan ook meerzijdige rechtshandeling zijn (er vallen verschillende willen samen

,B. VOLGENS VOORWERP
- Wat?
 Geven (van een goed, zaak Vb. levering van gehuurde feesttent, zakelijk recht Vb.
Verkoop van een huis, vorderingsrecht Vb. onderverhuring van een huurrecht)
 Geven kan zowel: Soortzaken of specifieke zaken zijn
 Soortzaken: vb. 2 schapen uit een kudde
 Specifieke zaken: vb. Het gouden horloge van opa
 Doen (kan zelf of door een derde gebeuren, kan één iets of vele handelingen zijn)
 Nalaten (verplichting om iets niet te doen)
 Vb. Niet-concurrentiebeding
 Kunnen alle 3 gecombineerd worden
- Wat beoogd?
 Resultaatsverbintenis
 Schuldenaar verbindt zich ertoe een bepaald resultaat te halen.
 Contract met als doel een resultaat te realiseren.
Vb. contract sluiten met voetbalspeler die belooft een beter resultaat te leveren van de
voetbalploeg.
Vb. Een bouwcontract voor een woonhuis met een aannemer afsluiten, huis zal
effectief volledig gebouwd zijn. Plicht is pasklaar als huis er volledig staat.
 Inspanningsverbintenis (Schuldenaar verbindt zich er enkel toe om zijn best te doen)
 Je moet je best doen. Te goeder trouw alle nodige inspanningen doen zonder een
verplichting om bepaalt resultaat te realiseren.
 Hoe weten of het een resultaat- of inspanningsverbintenis is?
 Bewijs aansprakelijkheid: inspanningsverbintenis is makkelijker van aansprakelijkheid
af te doen
Vb. Ik verbind mij om zo goed mogelijk mijn best te doen. Je bent ziek en ze zeggen
dat je je best niet doet. Hoe gaan ze bewijzen dat je je best niet doet?

- Persoon meestal niet belangrijk
 De meeste: gewone verbintenissen, ‘iedereen’ kan het en dus overdraagbaar
 Schuldenaar kan ook derden belasten met de uitvoering van de verbintenis
Vb. Een aannemer laat werken uitvoeren door zijn werknemers.
 GEVOLG: schilden en schuldvorderingen zijn in principe Overdraagbaar: Wanneer
iemand sterft dan zal zijn erfgenaam zijn ramen kuiser moeten betalen. Zijn recht
wordt overgedragen aan zijn vrouw.
 Soms ook: Intuïtu personae: Verbintenissen aangaan omwille van de persoon.
 Uitvoering door erfgenamen of een derde heeft geen enkele zin
 Als schuldenaar overlijdt, dooft verbintenis ook.
Vb. Wanneer je kaartjes hebt voor concert van Billie Eilish maar ze overlijdt, hebben
mensen geen belang aan dat haar ouders komen optreden.

- Burgerlijke vs natuurlijke verbintenissen:
 Natuurlijke: morele gedachte, een streven van ideaal. Gaat vaak tussen naaste
familieleden.
Vb. Verjaarde schuld
 Meeste zijn burgerlijke
 Zijn juridisch afdwingbaar

, 1.3. MODALITEITEN

Zuivere verbintenissen vs. Verbintenissen onder modaliteiten (termijnen of voorwaarden)

 Zuivere verbintenis= wanneer partijen een verbintenis aangaan, dan starten de
gehoudenheid respectievelijk het vorderingsrecht normaal op het ogenblok van het
rechtsfeit of de rechtshandeling die tot het ontstaan van de verbintenis aanleiding
geeft.



A. VERBINTENISSEN AANGAAN ONDER TERMIJN OF VOORWAARDEN

Voorwaarde: een onzekere toekomstige gebeurtenis.

 Alleen als toekomstige onzekere gebeurtenis zich voordoet!! Kan zijn dat gebeurtenis zich
zal voordoen maar kan ook niet het geval zijn.
Vb. Wanneer je zegt ‘je mag de fiets van mijn schoonmoeder lenen totdat ze sterft’ is
geen voorwaarde want het is een zekere toekomstige gebeurtenis dat mensen sterven.
 Soorten:
1- Opschortende voorwaarde: uitvoering van de verbintenis pas vanaf gebeurtenis.
 Schuldenaar is al gebonden maar hij dient het voorwerp van de verbintenis
slechts uit te voeren als de voorwaarde zich effectief realiseert.
 Het is de uitvoering en niet zozeer de verbintenis zelf die opgeschort wordt.
Vb. Je leent je kinderbed uit aan je vrienden die net een kind hebben gekregen.
Ze mogen dit lenen op voorwaarde dat wanneer je kind zelf een kind krijgt ze het
bedje terugkrijgen.
2- Ontbindende voorwaarde: Verbintenis moet onmiddellijk uitgevoerd worden.
 Uitdoving verbintenis bij gebeurtenis.
 Stopt wanneer toekomstige gebeurtenis zich voordoet.
Vb je mag in deze kamer blijven wonen tot op de dag dat mijn zoon terug naar
huis komt (toekomstige onzekere gebeurtenis doet zich voor).
 VERBOD in ons recht van zuiver potestatieve: er is geen verbintenis. is een toekomstige
gebeurtenis die enkel en alleen afhankelijk is van de wil van de schuldenaar zelf.

Termijn: Zekere toekomstige gebeurtenis.

 Alleen als toekomstige zekere gebeurtenis zich voordoet!
 Kan zowel bepaald als onbepaald zijn (binnen 3 maanden, of wanneer mijn oma sterft)
 Soorten:
1- Opschortende termijn: uitvoering van de verbintenis pas vanaf gebeurtenis.
2- Ontbindende termijn: uitdoving verbintenis bij gebeurtenis.




B. PLURALITEIT VAN PARTIJEN
- Eén of meerdere schuldenaren en/of schuldeisers
- In principe: persoon niet belangrijk
 Gevolg: overerf baar
 Uitzondering: intuïtu personae
 Verbintenissen houden niet op te bestaan!!