Afrikaans Kwartaal 3
Leeterkunde Vraestel
Poësie:
Die hanswors: (S.J. Pretorius)
• Afsigtelike: nie mooi nie
• Boggel: Kifose: ruggraat verkromming
• Dierkratte: groot houers waarin diere angehou of veroer word
• Drank: alkahol
• Firmament: die lug
• Bate: iets wat die moeite werd is om te besit, iets voordelig
• Takelwerk: toue en stilasies om hoog in die sirkustent by te kom
• Hanswors: nar/harlekein
Titel:
• Jy titel lees → dink snaaks wees, maar is ‘n treurige gedig
• Funksie van hanswors = toeskouers vermaak
• Hansworse = grapmakers in sirkus, maar dikwels is hulle bejammerenswaardige figure
• Hanswors in gedig -> laat mens lag, lees later hy = tragiese mens met hartseer geskiedenis
• “die” = bepaalde lidwoord -> verwys na spesifieke hanswors
Bou van gedig:
• 5 strofes + 4 Strofes met kwatryne(4 versreels) strofe 3 = 10 versreels
• Kontras: opvallend is kontras tussen hanswors se werk -> mense vermaak en sy lewe buite as
eensame man met gebrek lewe
1. Mense gespot (emosionele pyn) teenoor hanswors -> fisiese pyn van boggelrug
2. Misvormigheid (boggelrug) teenoor sy ratsheid in sirkustent
3. Diere aanvaar hom, nie mense nie
4. Word gehaat + vermy maar is aanwins vir sirkus
Strofe 1: beskryf hanswors voorkoms + hoe daaroor voel
• R 1+2: Afsigtelike, lelike, afskiewelike en verskriktelike
➢ Alliterasie: weerspieel moeilike lewe van hanswors
• R 3+4: bitterder: emosionele pyn a.g.v gespot – gemeen moes verduur = vir hom erger as fisiese
pyn in R 4 van vergoeide/skewe ruggraat
• R 4: vergroeide ruggraatpyn: rede hkm hy misvorm is en boggle het
➢ Onder grimering van hanswors skeil baie pyn-fisies en emosioneel. Hanswors = gedurig
gespot + uitgelag, nie gewilde kollega in sirkus geselskap nie. Boggelrug is seer maar
bespotting maak seerder
➢ Metafoor → mense lelike woorde word met pyn in sy rug vergelyk
, Strofe 2: mense reaksie van hanswors beskryf
• R 5+6: woorde tussen diere, hanswors verkies om by diere te wees eerder as kollegas (diere
koggel hom nie soos sy kollegas nie)
• R 6: eensaamheid: verkies om tussen diere te wees
• R 7+8: direkte woorde van kollegas
➢ Vent: beklemtoon hoe negatief kollegas oor hom voel
Strofe 3: hanswors se maandelikse besoekaan poskantoor beskryf
• R 9: elke maand ontvang hy brief van ma
Strofe 4:
• R 13: ryk altyd na drank + alkahol
• R 14: kollegas -> nie hartseer as hy weggaan nie
• R 15: wending (verandering) -> besig met werk in sirkustent en doen dit goed.
• R 16: binnedak van sirkustent word vergelyk met firmament hoog teen die takelwerk &
hanswors klim vinnig soos aap
• R 17: rame en toue van sirkustent
➢ Hanswors klouter soos aap hoog teen raamwerk van sirkustent
• R 18: doen gevaarlike toertjies + daag dood uit
• R 19: hanswors = vol streke onder op grond +doen allerhande dinge -> mense laat lag
• R 20: lag -> mense dink hanswors = snaaks
• R 21: alhoewel hy deur sirkusbaas as bate beskou word verafskuur sy kollegas hom (veroorsaak
eensaamheid)
• R 22: vir baas van sirkus is hanswors baie waardevol. Mense wat sirkus besoek geniet hanswors
Strofe 5:
• R 23: bevat inligting -> ma = baie siek -> besig om te sterf
• R 24: verblind: na ma gegaan, verblind deur trane, kon nie sien nie
• R 25: ma het ook ‘n boggel, praat sag -> sterfbed, swak, besig om te sterf. Ma se laaste
woorde→ seun bedank
• R 26: se nie waarvoor bedank maar leser besef moontlike rede:
1. Hanswors = goeie seun
2. Het haar versorg
3. Het sys alaris vir haar gestuur.
➢ Kollegas het ooit waarheid besef nie -> wou eerder skinder/lelik praat, nie moeite
gedoen om te leer ken nie. Mense van sirkus het hom veroordeel.
Rym: S 1+2+4 = paarrym (aa bb) (werksomstandighede van hanswors = bespreek)
S 3+5 = Kruisrym (cdcd) (persoonlike omstandighede beskryf)
Stemming: weermoedig, hartseer en swaarmoedig
Leeterkunde Vraestel
Poësie:
Die hanswors: (S.J. Pretorius)
• Afsigtelike: nie mooi nie
• Boggel: Kifose: ruggraat verkromming
• Dierkratte: groot houers waarin diere angehou of veroer word
• Drank: alkahol
• Firmament: die lug
• Bate: iets wat die moeite werd is om te besit, iets voordelig
• Takelwerk: toue en stilasies om hoog in die sirkustent by te kom
• Hanswors: nar/harlekein
Titel:
• Jy titel lees → dink snaaks wees, maar is ‘n treurige gedig
• Funksie van hanswors = toeskouers vermaak
• Hansworse = grapmakers in sirkus, maar dikwels is hulle bejammerenswaardige figure
• Hanswors in gedig -> laat mens lag, lees later hy = tragiese mens met hartseer geskiedenis
• “die” = bepaalde lidwoord -> verwys na spesifieke hanswors
Bou van gedig:
• 5 strofes + 4 Strofes met kwatryne(4 versreels) strofe 3 = 10 versreels
• Kontras: opvallend is kontras tussen hanswors se werk -> mense vermaak en sy lewe buite as
eensame man met gebrek lewe
1. Mense gespot (emosionele pyn) teenoor hanswors -> fisiese pyn van boggelrug
2. Misvormigheid (boggelrug) teenoor sy ratsheid in sirkustent
3. Diere aanvaar hom, nie mense nie
4. Word gehaat + vermy maar is aanwins vir sirkus
Strofe 1: beskryf hanswors voorkoms + hoe daaroor voel
• R 1+2: Afsigtelike, lelike, afskiewelike en verskriktelike
➢ Alliterasie: weerspieel moeilike lewe van hanswors
• R 3+4: bitterder: emosionele pyn a.g.v gespot – gemeen moes verduur = vir hom erger as fisiese
pyn in R 4 van vergoeide/skewe ruggraat
• R 4: vergroeide ruggraatpyn: rede hkm hy misvorm is en boggle het
➢ Onder grimering van hanswors skeil baie pyn-fisies en emosioneel. Hanswors = gedurig
gespot + uitgelag, nie gewilde kollega in sirkus geselskap nie. Boggelrug is seer maar
bespotting maak seerder
➢ Metafoor → mense lelike woorde word met pyn in sy rug vergelyk
, Strofe 2: mense reaksie van hanswors beskryf
• R 5+6: woorde tussen diere, hanswors verkies om by diere te wees eerder as kollegas (diere
koggel hom nie soos sy kollegas nie)
• R 6: eensaamheid: verkies om tussen diere te wees
• R 7+8: direkte woorde van kollegas
➢ Vent: beklemtoon hoe negatief kollegas oor hom voel
Strofe 3: hanswors se maandelikse besoekaan poskantoor beskryf
• R 9: elke maand ontvang hy brief van ma
Strofe 4:
• R 13: ryk altyd na drank + alkahol
• R 14: kollegas -> nie hartseer as hy weggaan nie
• R 15: wending (verandering) -> besig met werk in sirkustent en doen dit goed.
• R 16: binnedak van sirkustent word vergelyk met firmament hoog teen die takelwerk &
hanswors klim vinnig soos aap
• R 17: rame en toue van sirkustent
➢ Hanswors klouter soos aap hoog teen raamwerk van sirkustent
• R 18: doen gevaarlike toertjies + daag dood uit
• R 19: hanswors = vol streke onder op grond +doen allerhande dinge -> mense laat lag
• R 20: lag -> mense dink hanswors = snaaks
• R 21: alhoewel hy deur sirkusbaas as bate beskou word verafskuur sy kollegas hom (veroorsaak
eensaamheid)
• R 22: vir baas van sirkus is hanswors baie waardevol. Mense wat sirkus besoek geniet hanswors
Strofe 5:
• R 23: bevat inligting -> ma = baie siek -> besig om te sterf
• R 24: verblind: na ma gegaan, verblind deur trane, kon nie sien nie
• R 25: ma het ook ‘n boggel, praat sag -> sterfbed, swak, besig om te sterf. Ma se laaste
woorde→ seun bedank
• R 26: se nie waarvoor bedank maar leser besef moontlike rede:
1. Hanswors = goeie seun
2. Het haar versorg
3. Het sys alaris vir haar gestuur.
➢ Kollegas het ooit waarheid besef nie -> wou eerder skinder/lelik praat, nie moeite
gedoen om te leer ken nie. Mense van sirkus het hom veroordeel.
Rym: S 1+2+4 = paarrym (aa bb) (werksomstandighede van hanswors = bespreek)
S 3+5 = Kruisrym (cdcd) (persoonlike omstandighede beskryf)
Stemming: weermoedig, hartseer en swaarmoedig
