Opdracht Holocaust/Verzet/NSB Klas 3
Personen die ik heb gekozen:
1. Anton Mussert (NL)
2. Erik Hazelhoff Roelfzema (NL)
Biografie van Anton Mussert:
1.
Anton Adriaan Mussert is geboren op 11 mei 1894. In de stad Werkendam.
Mussert is overleden op 7 mei 1946 (Hij was toen 51 jaar oud). Hij stierf in Den Haag
en is ook in Den Haag begraven bij de begraafplaats Kerkhoflaan. Hij werd op 27 en
28 november voor het gerecht geplaatst. Hij werd toen vanwege zijn ‘hulp aan de
vijand’ en ‘pogingen Nederland onder vreemde heerschappij te brengen’ ter dood
veroordeeld en werd toen op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd (doodgeschoten als
doodstraf).
De ouders van Mussert heten: Johannes Leonardus Mussert (1856-1913) en
Frederika Witlam (1856-1934). Het gezin bestond verder uit: drie zonen Jo, Max en
Anton en twee dochters Leni en Coby. De familie Mussert behoorde tot de
dorpselite, want vader Johannes was een schooldirecteur. Johannes was een man
met twee verschillende kanten. Als hij buiten het gezin was vond hij het nooit een
last om kinderen die moeite hadden te kunnen helpen, maar binnen het gezin liet hij
een hele andere kant zien. Hij strafte zijn kinderen om te laten zien wie de leiding
nam in het gezin. Moeder Frederika was juist het tegenovergestelde van Johannes,
omdat hun zo verschillend zijn liep het niet altijd even goed tussen hen.
Mussert werd thuis christelijk opgevoed en hij is gedoopt. Nadat hij van de lagere
school af kwam, volgde hij een opleiding bij de Rijks-HBS in Gorinchem. In 1912
haalde hij zijn diploma. Hij wou graag beroepsofficier worden, maar dat lukte hem
niet. Hij werd afgewezen, omdat hij niet lang genoeg was voor het beroep. Hij ging
daarna weg- en waterbouwkunde studeren aan de Technische Hogeschool in Delft.
In 1918 slaagde hij cum laude voor het examen civiel ingenieur. Hij werkte niet heel
lang bij Rijkswaterstaat en ging in 1920 werken als ingenieur bij de Provinciale
Waterstaat van Utrecht.
Mussert werd in 1925 voor het eerst politiek actief. Nederland had net met België
afgesproken dat Antwerpen via een kanaal met de Rijn verbonden ging worden. Hij
snapte niet waarom Nederland dit deed, maar vond het wel leuk dat de haven van
Rotterdam een grote concurrent bij zou krijgen. Hij richtte daarom een Nationaal
Comité op. Hoewel het Belgische verdrag dit goedkeurde, was de Eerste kamer het
er niet mee eens en keurde het af. Dit kwam vooral door de actie die Mussert met
‘zijn’ comité had uitgevoerd. Door dit probleem trad minister van Buitenlandse
Zaken, Herman van Karnebeek, af. Mussert werd na die zaak benoemd tot
hoofdingenieur bij de Provinciale Waterstaat.
, 2.
Toen de Eerste Wereldoorlog begon, ging Mussert als vrijwilliger het leger in. Hij
kwam niet verder dan korporaal bij de vestingartillerie. Toen hij last kreeg van een
nierziekte werd hij afgekeurd. Hij was twintig en werd thuis door een zus van zijn
moeder verzorgd. Maria Witlam heette ze, hoewel ze achttien jaar ouder was dan
Mussert, trouwde hij in 1917 met haar. Omdat dit een best rare situatie is, moesten
ze eerst bij de regering een dispensatie (een vrijstelling om te trouwen met een
familielid) aanvragen.
Mussert richtte in 1931 de Nationaal- Socialistische Beweging (NSB) op. Volgens
hem moest Nederland nationalistischer worden. De NSB was geen voorstander van
het Duitse rassenleer en ook niet blij met het antisemitisme. In 1935 deden ze voor
het eerst mee aan de verkiezingen voor de Provinciale Staten en ze kregen 8
procent van alle stemmen. Daardoor waren ze ineens de vier na sterkste partij van
Nederland. Veel maatschappelijke organisaties gingen de mensen waarschuwen
voor het ‘gevaar van het nationaalsocialisme’. Die waarschuwen hadden iets effect
op de mensen, want tijdens de verkiezingen voor de Staten-Generaal in 1937 (de
laatste verkiezing voor dat de Tweede Wereldoorlog kwam) verloor de NSB de helft
van hun aanhang. Mussert was geen antisemiet (racist), want toen NSB net nieuw
was waren er joden lid van de NSB. Maar toen hij in november 1936 Hitler voor het
eerst ontmoette was hij erg onder de indruk. Vanaf dat moment steunde hij Hitler
met alles.
In de Tweede Wereldoorlog, kocht de NSB in Lunteren een stuk heidegrond van een
rijke partijgenoot. Het Nationaal Tehuis dat daar gebouwd moest worden, bestond in
het begin uit gebouwen waar er vergaderd kon worden. In het midden stond de Muur
van Mussert, die tussen 1936 en 1940 gebruikt werd voor Hagespraken van de NSB.
Die meestal werden gehouden op Tweede Pinksterdag. Om de muur werd het een
soort openluchttheater, er was veel ruimte, er kwamen veel mensen en er was
muziek. In totaal werden er zes Hagesprake gehouden: maandag 1 juni 1936,
maandag 17 mei 1937, zaterdag 9 oktober 1937, maandag 6 juni 1938, maandag 29
mei 1939 en zaterdag 22 juni 1940.
Toen de Tweede Wereldoorlog begon dook Mussert onder. Een paar dagen later
moest Nederland capituleren (de strijd opgeven) en kwam Mussert weer naar boven.
Hij presenteerde zich als vertegenwoordiger van het Nederlandse volk. In 1941
mocht Mussert de zogenaamde eed van trouw aan Hitler zweren. In 1942 werd hij
door de Duitsers officieel leider van het Nederlandse volk. De Duitsers zagen hem
wel als leider van het Nederlandse volk, maar zijn invloed was niet heel groot.
In 1942 deed Mussert mee aan het zogenaamde Plan Fredriks. Ze moesten een
groep Joden helpen. Deze joden waren volgens de NSB’er en andere medewerkers
van het plan, van maatschappelijk belang. Ze werden ondergebracht in Villa
Bouchina in Doetinchem. Mussert maakte een lijst van 64 joden die een plek in de
villa kregen. Aan het plan kon je vrijwillig meedoen. In 1943 werden de mensen die
in Villa Bouchina woonde afgevoerd naar het Tsjechische concentratiekam
Theresienstadt.
Net nadat Nederland was bevrijd in 1945, werd Anton Mussert op 7 mei 1945
gearresteerd in Den Haag. Hij is op 7 mei 1946 gefusilleerd op de
Waalsdorpervlakte.
Personen die ik heb gekozen:
1. Anton Mussert (NL)
2. Erik Hazelhoff Roelfzema (NL)
Biografie van Anton Mussert:
1.
Anton Adriaan Mussert is geboren op 11 mei 1894. In de stad Werkendam.
Mussert is overleden op 7 mei 1946 (Hij was toen 51 jaar oud). Hij stierf in Den Haag
en is ook in Den Haag begraven bij de begraafplaats Kerkhoflaan. Hij werd op 27 en
28 november voor het gerecht geplaatst. Hij werd toen vanwege zijn ‘hulp aan de
vijand’ en ‘pogingen Nederland onder vreemde heerschappij te brengen’ ter dood
veroordeeld en werd toen op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd (doodgeschoten als
doodstraf).
De ouders van Mussert heten: Johannes Leonardus Mussert (1856-1913) en
Frederika Witlam (1856-1934). Het gezin bestond verder uit: drie zonen Jo, Max en
Anton en twee dochters Leni en Coby. De familie Mussert behoorde tot de
dorpselite, want vader Johannes was een schooldirecteur. Johannes was een man
met twee verschillende kanten. Als hij buiten het gezin was vond hij het nooit een
last om kinderen die moeite hadden te kunnen helpen, maar binnen het gezin liet hij
een hele andere kant zien. Hij strafte zijn kinderen om te laten zien wie de leiding
nam in het gezin. Moeder Frederika was juist het tegenovergestelde van Johannes,
omdat hun zo verschillend zijn liep het niet altijd even goed tussen hen.
Mussert werd thuis christelijk opgevoed en hij is gedoopt. Nadat hij van de lagere
school af kwam, volgde hij een opleiding bij de Rijks-HBS in Gorinchem. In 1912
haalde hij zijn diploma. Hij wou graag beroepsofficier worden, maar dat lukte hem
niet. Hij werd afgewezen, omdat hij niet lang genoeg was voor het beroep. Hij ging
daarna weg- en waterbouwkunde studeren aan de Technische Hogeschool in Delft.
In 1918 slaagde hij cum laude voor het examen civiel ingenieur. Hij werkte niet heel
lang bij Rijkswaterstaat en ging in 1920 werken als ingenieur bij de Provinciale
Waterstaat van Utrecht.
Mussert werd in 1925 voor het eerst politiek actief. Nederland had net met België
afgesproken dat Antwerpen via een kanaal met de Rijn verbonden ging worden. Hij
snapte niet waarom Nederland dit deed, maar vond het wel leuk dat de haven van
Rotterdam een grote concurrent bij zou krijgen. Hij richtte daarom een Nationaal
Comité op. Hoewel het Belgische verdrag dit goedkeurde, was de Eerste kamer het
er niet mee eens en keurde het af. Dit kwam vooral door de actie die Mussert met
‘zijn’ comité had uitgevoerd. Door dit probleem trad minister van Buitenlandse
Zaken, Herman van Karnebeek, af. Mussert werd na die zaak benoemd tot
hoofdingenieur bij de Provinciale Waterstaat.
, 2.
Toen de Eerste Wereldoorlog begon, ging Mussert als vrijwilliger het leger in. Hij
kwam niet verder dan korporaal bij de vestingartillerie. Toen hij last kreeg van een
nierziekte werd hij afgekeurd. Hij was twintig en werd thuis door een zus van zijn
moeder verzorgd. Maria Witlam heette ze, hoewel ze achttien jaar ouder was dan
Mussert, trouwde hij in 1917 met haar. Omdat dit een best rare situatie is, moesten
ze eerst bij de regering een dispensatie (een vrijstelling om te trouwen met een
familielid) aanvragen.
Mussert richtte in 1931 de Nationaal- Socialistische Beweging (NSB) op. Volgens
hem moest Nederland nationalistischer worden. De NSB was geen voorstander van
het Duitse rassenleer en ook niet blij met het antisemitisme. In 1935 deden ze voor
het eerst mee aan de verkiezingen voor de Provinciale Staten en ze kregen 8
procent van alle stemmen. Daardoor waren ze ineens de vier na sterkste partij van
Nederland. Veel maatschappelijke organisaties gingen de mensen waarschuwen
voor het ‘gevaar van het nationaalsocialisme’. Die waarschuwen hadden iets effect
op de mensen, want tijdens de verkiezingen voor de Staten-Generaal in 1937 (de
laatste verkiezing voor dat de Tweede Wereldoorlog kwam) verloor de NSB de helft
van hun aanhang. Mussert was geen antisemiet (racist), want toen NSB net nieuw
was waren er joden lid van de NSB. Maar toen hij in november 1936 Hitler voor het
eerst ontmoette was hij erg onder de indruk. Vanaf dat moment steunde hij Hitler
met alles.
In de Tweede Wereldoorlog, kocht de NSB in Lunteren een stuk heidegrond van een
rijke partijgenoot. Het Nationaal Tehuis dat daar gebouwd moest worden, bestond in
het begin uit gebouwen waar er vergaderd kon worden. In het midden stond de Muur
van Mussert, die tussen 1936 en 1940 gebruikt werd voor Hagespraken van de NSB.
Die meestal werden gehouden op Tweede Pinksterdag. Om de muur werd het een
soort openluchttheater, er was veel ruimte, er kwamen veel mensen en er was
muziek. In totaal werden er zes Hagesprake gehouden: maandag 1 juni 1936,
maandag 17 mei 1937, zaterdag 9 oktober 1937, maandag 6 juni 1938, maandag 29
mei 1939 en zaterdag 22 juni 1940.
Toen de Tweede Wereldoorlog begon dook Mussert onder. Een paar dagen later
moest Nederland capituleren (de strijd opgeven) en kwam Mussert weer naar boven.
Hij presenteerde zich als vertegenwoordiger van het Nederlandse volk. In 1941
mocht Mussert de zogenaamde eed van trouw aan Hitler zweren. In 1942 werd hij
door de Duitsers officieel leider van het Nederlandse volk. De Duitsers zagen hem
wel als leider van het Nederlandse volk, maar zijn invloed was niet heel groot.
In 1942 deed Mussert mee aan het zogenaamde Plan Fredriks. Ze moesten een
groep Joden helpen. Deze joden waren volgens de NSB’er en andere medewerkers
van het plan, van maatschappelijk belang. Ze werden ondergebracht in Villa
Bouchina in Doetinchem. Mussert maakte een lijst van 64 joden die een plek in de
villa kregen. Aan het plan kon je vrijwillig meedoen. In 1943 werden de mensen die
in Villa Bouchina woonde afgevoerd naar het Tsjechische concentratiekam
Theresienstadt.
Net nadat Nederland was bevrijd in 1945, werd Anton Mussert op 7 mei 1945
gearresteerd in Den Haag. Hij is op 7 mei 1946 gefusilleerd op de
Waalsdorpervlakte.
