Natuurkunde H6
Hoofdstuk 6 • Straling
6.1 Elektromagnetische straling
Elektromagnetische straling = alle straling die met de snelheid van het licht voortbeweegt.
Hoe signalen van telefoonantenne en zendmast? Wisselstroom van
antenne met hoge frequentie heen en weer daardoor bewegen van
antenne vandaan, komen dan aan bij zendmast. De elektronen in
zendmast gaan op zelfde tempo heen en weer bewegen, daardoor
nieuwe wisselstroom en signaal gelukt. Dit zie je hiernaast in
watergolven: de bron gaat op en neer en later de ontvanger ook.
Verschillen watergolven & elektromagnetische golven:
⎯ Elektromagnetische golven werkt in alle richtingen, niet zoals water in 1 vlak.
⎯ Elektromagnetische golven zijn geen trillingen, maar zetten zich zelfstandig voort.
⎯ Elektromagnetische golven heeft altijd dezelfde snelheid, dit heet de lichtsnelheid.
Frequentie van de golf = aantal golftoppen dat in 1 sec voorbij komt. De
afstand tussen 2 golftoppen = golflengte. Korte golflengte geef je weer
in nanometer. Grote golflengte, kleine frequentie. 2x zo grote golflengte,
2x zo kleine frequentie 𝒄 𝒄
𝝀= 𝒇= 𝒄= 𝝀⋅𝒇
Grootheid Symbool Eenheid Afk.
𝒇 𝝀
Golflengte λ Meter m
Lichtsnelheid c Meter per seconde m/s 3,0 ⋅ 108 𝑚/𝑠 = lichtsnelheid (c).
Frequentie f Hertz Hz 1 nm = 1 ⋅ 10−9 m
Verschillende soorten elektromagnetische straling
geordend op golflengte op spectrum. Het
zichtbaar licht is hier maar een klein deel. Als je de
golflengte kent weet je ook de kleur. Licht is de
enige elektromagnetische straling die je kunt zien,
voor de rest apparaten nodig.
Als straling wordt geabsorbeerd, komt de energie van de straling vrij. Zwart shirt in zon? Straling op
zwart shirt, energie omgezet in warmte.
Sommige stralingsenergie kan stoffen afbreken, bijv voorwerp in de zon verbleekt. Ook DNA kan
beschadigen.
Straling die moleculen kapot kan maken: ioniserende straling. Radiogolven, ir-straling en licht = NIET
ioniserend. Uv-straling = licht ioniserend. Röntgen- en gammastraling = sterk ioniserend. Dus hoe
meer naar rechts op spectrum, hoe gevaarlijker.
Hoofdstuk 6 • Straling
6.1 Elektromagnetische straling
Elektromagnetische straling = alle straling die met de snelheid van het licht voortbeweegt.
Hoe signalen van telefoonantenne en zendmast? Wisselstroom van
antenne met hoge frequentie heen en weer daardoor bewegen van
antenne vandaan, komen dan aan bij zendmast. De elektronen in
zendmast gaan op zelfde tempo heen en weer bewegen, daardoor
nieuwe wisselstroom en signaal gelukt. Dit zie je hiernaast in
watergolven: de bron gaat op en neer en later de ontvanger ook.
Verschillen watergolven & elektromagnetische golven:
⎯ Elektromagnetische golven werkt in alle richtingen, niet zoals water in 1 vlak.
⎯ Elektromagnetische golven zijn geen trillingen, maar zetten zich zelfstandig voort.
⎯ Elektromagnetische golven heeft altijd dezelfde snelheid, dit heet de lichtsnelheid.
Frequentie van de golf = aantal golftoppen dat in 1 sec voorbij komt. De
afstand tussen 2 golftoppen = golflengte. Korte golflengte geef je weer
in nanometer. Grote golflengte, kleine frequentie. 2x zo grote golflengte,
2x zo kleine frequentie 𝒄 𝒄
𝝀= 𝒇= 𝒄= 𝝀⋅𝒇
Grootheid Symbool Eenheid Afk.
𝒇 𝝀
Golflengte λ Meter m
Lichtsnelheid c Meter per seconde m/s 3,0 ⋅ 108 𝑚/𝑠 = lichtsnelheid (c).
Frequentie f Hertz Hz 1 nm = 1 ⋅ 10−9 m
Verschillende soorten elektromagnetische straling
geordend op golflengte op spectrum. Het
zichtbaar licht is hier maar een klein deel. Als je de
golflengte kent weet je ook de kleur. Licht is de
enige elektromagnetische straling die je kunt zien,
voor de rest apparaten nodig.
Als straling wordt geabsorbeerd, komt de energie van de straling vrij. Zwart shirt in zon? Straling op
zwart shirt, energie omgezet in warmte.
Sommige stralingsenergie kan stoffen afbreken, bijv voorwerp in de zon verbleekt. Ook DNA kan
beschadigen.
Straling die moleculen kapot kan maken: ioniserende straling. Radiogolven, ir-straling en licht = NIET
ioniserend. Uv-straling = licht ioniserend. Röntgen- en gammastraling = sterk ioniserend. Dus hoe
meer naar rechts op spectrum, hoe gevaarlijker.
