BEGRIPPENLIJST FILOSOFIE
H1: ETHIEK: OVER HET GOEDE EN HET JUISTE
Descrip ef Wat zich beperkt tot ‘wat is’ en die toestand tracht te
beschrijven
Norma ef Wat zich richt op ‘wat zou moeten zijn’ en dat ideaal tracht
voor te schrijven.
Waarden Algemene morele uitgangspunten, aspecten van het leven
die we belangrijk (‘waardevol’) vinden
Deugden Waardevolle karaktereigenschappen
Normen Concrete gedragsregels, specifieke regels die ons
voorschrijven wat we moeten of mogen doen.
Drukken een plicht of een permissie of een verbod uit.
Moreel Wat overeenstemt met de heersende waarden en normen
Immoreel Wat de heersende waarden en normen schendt
Amoreel Waarbij geen waarden en normen betrokken zijn
Moraal Stelsel van normen en waarden, dat
betrekking hee op het handelen van mensen
Ethiek Studie van normen en waarden, die
zich richt op de vraag welke normen en waarden
we kunnen rechtvaardigen
Objec visme De juistheid van algemene morele uitgangspunten kan
bewezen worden.
Rela visme Uiteindelijk zijn normen en waarden al jd rela ef; het is
zinloos om te proberen ze te rechtvaardigen.
Subjec visme Stroming die stelt dat elke beleving of conceptualisering van
de werkelijkheid strikt subjec ef is.
Emo visme Een morele uitspraak is een uitdrukking van een gevoel
Posi eve vrijheid Aanwezigheid van reële keuzemogelijkheden
Nega eve vrijheid Afwezigheid van beperkingen
Intrinsieke waarde Ona ankelijk van de gevolgen van die vrijheid
Instrumentele waarde Wat we ermee kunnen bereiken
Symbolische waarde Erkenning
Expressieve waarde Zelfrealisering en verantwoordelijkheid, het is niet een
gevolg maar een kenmerk van vrijheid
Interne bronnen van authen citeit nature
=
Externe bronnen van authen citeit nurture
=
Authen citeit Juiste balans tussen interne en externe bronnen
Geluksmachine van Nozick = = ervaringsmachine
We verlangen niet alleen naar gevoelens of indrukken van
geluk, maar willen ook dat die op
de juiste wijze verbonden zijn aan de realiteit
Consequen alisme = gevolgenethiek: waarin de gevolgen van een handeling
centraal staan
U litarisme Vorm van consequen alisme waarbij het niet gaat om de
handeling zelf, maar om de gevolgen van de handeling. Zijn
die gevolgen goed, dan leveren ze nut (genot, welzijn,
welvaart, geluk) op, en dan is de handeling zelf ook goed.
, Deontologische ethiek Ethische stroming die uitgaat van absolute gedragsregels,
vaak (maar niet al jd) gesteld als normen.
Hypothe sche impera even I.f.v. zelf gestelde doelen
Categorische impera even Absolute, ethische geboden
Categorisch Impera ef = C.I. = ul em criterium
1) Handel alleen volgens die maxime waardoor je
tegelijker jd kunt willen dat zij een algemene wet wordt
2) Handel zo dat jij het menszijn, zowel in eigen persoon als
in de persoon van ieder ander, al jd tegelijk als doel, nooit
louter als middel gebruikt
Het is een ra onele toets om iemands gedrag te beoordelen
Het bevat het respecteren van universele menselijke
redelijkheid (morele wet) en het streven naar evenwicht
tussen eigen doelen en doelstellingen van anderen
Autonomie Zichzelf doelen kunnen stellen = kenmerk van
een redelijk wezen: we kunnen obv principes handelen
Contradic e in de maxime Een gedragsregel is logisch niet universaliseerbaar
Contradic e in de wil Universalisering levert een wereld op die je niet in alle
redelijkheid kunt wensen
Antropocentrisch Visie waarin mens centraal staat
Antropoceen Term uit de ecologie
Voorgestelde naam van het jdperk waarin het Aardse
klimaat en de atmosfeer de gevolgen ondervinden van
menselijke ac viteit.
Is-ought problem Dat iets zo is, is op zichzelf geen argument voor hoe iets zou
moeten zijn.
Natuurculturen Cultuur bepaalt deels natuur en natuur vormt cultuur
Actornetwerktheorie Wetenschapssociologie
Moderniteitskri ek Wij zijn nooit modern geweest
Het nieuwe klimaatregime Het klimaatvraagstuk is niet één aspect van de poli ek, maar
definieert de volledige poli eke orde. Oudere kwes es
worden geherdefinieerd.
Principe (Latour) Verhouding tussen gebied dat we werkelijk nodig hebben
voor ons levensonderhoud, en gebied dat we beschouwen
als bron van vrijheid en autonomie
Gebied Geheel van en teiten, maakt niet uit hoe ver of dichtbij
H1: ETHIEK: OVER HET GOEDE EN HET JUISTE
Descrip ef Wat zich beperkt tot ‘wat is’ en die toestand tracht te
beschrijven
Norma ef Wat zich richt op ‘wat zou moeten zijn’ en dat ideaal tracht
voor te schrijven.
Waarden Algemene morele uitgangspunten, aspecten van het leven
die we belangrijk (‘waardevol’) vinden
Deugden Waardevolle karaktereigenschappen
Normen Concrete gedragsregels, specifieke regels die ons
voorschrijven wat we moeten of mogen doen.
Drukken een plicht of een permissie of een verbod uit.
Moreel Wat overeenstemt met de heersende waarden en normen
Immoreel Wat de heersende waarden en normen schendt
Amoreel Waarbij geen waarden en normen betrokken zijn
Moraal Stelsel van normen en waarden, dat
betrekking hee op het handelen van mensen
Ethiek Studie van normen en waarden, die
zich richt op de vraag welke normen en waarden
we kunnen rechtvaardigen
Objec visme De juistheid van algemene morele uitgangspunten kan
bewezen worden.
Rela visme Uiteindelijk zijn normen en waarden al jd rela ef; het is
zinloos om te proberen ze te rechtvaardigen.
Subjec visme Stroming die stelt dat elke beleving of conceptualisering van
de werkelijkheid strikt subjec ef is.
Emo visme Een morele uitspraak is een uitdrukking van een gevoel
Posi eve vrijheid Aanwezigheid van reële keuzemogelijkheden
Nega eve vrijheid Afwezigheid van beperkingen
Intrinsieke waarde Ona ankelijk van de gevolgen van die vrijheid
Instrumentele waarde Wat we ermee kunnen bereiken
Symbolische waarde Erkenning
Expressieve waarde Zelfrealisering en verantwoordelijkheid, het is niet een
gevolg maar een kenmerk van vrijheid
Interne bronnen van authen citeit nature
=
Externe bronnen van authen citeit nurture
=
Authen citeit Juiste balans tussen interne en externe bronnen
Geluksmachine van Nozick = = ervaringsmachine
We verlangen niet alleen naar gevoelens of indrukken van
geluk, maar willen ook dat die op
de juiste wijze verbonden zijn aan de realiteit
Consequen alisme = gevolgenethiek: waarin de gevolgen van een handeling
centraal staan
U litarisme Vorm van consequen alisme waarbij het niet gaat om de
handeling zelf, maar om de gevolgen van de handeling. Zijn
die gevolgen goed, dan leveren ze nut (genot, welzijn,
welvaart, geluk) op, en dan is de handeling zelf ook goed.
, Deontologische ethiek Ethische stroming die uitgaat van absolute gedragsregels,
vaak (maar niet al jd) gesteld als normen.
Hypothe sche impera even I.f.v. zelf gestelde doelen
Categorische impera even Absolute, ethische geboden
Categorisch Impera ef = C.I. = ul em criterium
1) Handel alleen volgens die maxime waardoor je
tegelijker jd kunt willen dat zij een algemene wet wordt
2) Handel zo dat jij het menszijn, zowel in eigen persoon als
in de persoon van ieder ander, al jd tegelijk als doel, nooit
louter als middel gebruikt
Het is een ra onele toets om iemands gedrag te beoordelen
Het bevat het respecteren van universele menselijke
redelijkheid (morele wet) en het streven naar evenwicht
tussen eigen doelen en doelstellingen van anderen
Autonomie Zichzelf doelen kunnen stellen = kenmerk van
een redelijk wezen: we kunnen obv principes handelen
Contradic e in de maxime Een gedragsregel is logisch niet universaliseerbaar
Contradic e in de wil Universalisering levert een wereld op die je niet in alle
redelijkheid kunt wensen
Antropocentrisch Visie waarin mens centraal staat
Antropoceen Term uit de ecologie
Voorgestelde naam van het jdperk waarin het Aardse
klimaat en de atmosfeer de gevolgen ondervinden van
menselijke ac viteit.
Is-ought problem Dat iets zo is, is op zichzelf geen argument voor hoe iets zou
moeten zijn.
Natuurculturen Cultuur bepaalt deels natuur en natuur vormt cultuur
Actornetwerktheorie Wetenschapssociologie
Moderniteitskri ek Wij zijn nooit modern geweest
Het nieuwe klimaatregime Het klimaatvraagstuk is niet één aspect van de poli ek, maar
definieert de volledige poli eke orde. Oudere kwes es
worden geherdefinieerd.
Principe (Latour) Verhouding tussen gebied dat we werkelijk nodig hebben
voor ons levensonderhoud, en gebied dat we beschouwen
als bron van vrijheid en autonomie
Gebied Geheel van en teiten, maakt niet uit hoe ver of dichtbij
