Hoorcollege Week 7
Vormverzuimen
Vormverzuimen in het voorbereidend onderzoek
- In het voorbereidend onderzoek kan van alles misgaan:
o Handelen zonder (opsporings)bevoegdheid -> zie ook HR Afvoerpijp
o Gebruik maken van een (opsporings)bevoegdheid zonder inachtneming van
wettelijke voorwaarden -> zie ook HR Ontbreken machtiging ter doorzoeking)
o Gebruik maken van (opsporings)bevoegdheid zonder inachtneming
jurisprudentiële voorwaarden -> zie ook HR Veelplegersteam
o Niet naleven procedurele voorschriften -> zie ook HR Veelplegersteam
o Handelen in strijd met beginselen van een goede procesorde -> zie ook HR
Braak bij binnentreden
Er worden dan vormen verzuimd
Mogelijke gevolgen van vormverzuimen
- Er wordt bewijsmateriaal verzameld dat anders niet was verkregen -> zoals in het
arrest HR Afvoerpijp
- Veroordelingen berusten op onrechtmatig en/of onbetrouwbaar bewijs
o Risico van ‘miscarriages of justice’
o Mogelijke schending van het recht op een eerlijk proces zoals neergelegd in
art. 6 EVRM -> EHRM Prade t. Duitsland, ro. 33)
- Politie houdt zich niet aan de wet en het recht
o Excessieve praktijken (ongepast gebruik van geweld, inlaten met criminele
praktijken, IRT-affaire) die zich aan toezicht en controle onttrekken
- Openbaar Ministerie houdt zich niet aan het recht
- Openbaar Ministerie kan niet goed leidinggeven aan het opsporingsonderzoek
- Waarborgen in het systeem van bevoegdheden kunnen niet goed functioneren
- Fundamentele rechten en andere rechten van verdachten worden geschonden
o Mogelijke schending van bijv. art. 8 en art. 3 EVRM
- Verdediging kan worden benadeeld
o Geen gelijke informatie, geen adequate uitoefening van rechten mogelijk,
geen equality of arms, belemmeringen in de verdedigingsstrategie etc.
- Uiteindelijk staat geloofwaardigheid en legitimiteit van de strafvorderlijke overheid
op het spel
Sanctionering van vormverzuimen
- Wat is een vormverzuim?
o Niet naleven van strafprocesrechtelijke geschreven en ongeschreven
vormvoorschriften
Dit volgt uit de memorie van toelichting en HR Afvoerpijp, ro. 3.3)
- Ontwikkeling in de jurisprudentie
o De Hoge Raad aanvaardt in 1962 de mogelijkheid van bewijsuitsluiting bij
overschrijding wettelijke bevoegdheden in het vooronderzoek
Dit gebeurt in het arrest HR Bloedproef II
Vormverzuimen
Vormverzuimen in het voorbereidend onderzoek
- In het voorbereidend onderzoek kan van alles misgaan:
o Handelen zonder (opsporings)bevoegdheid -> zie ook HR Afvoerpijp
o Gebruik maken van een (opsporings)bevoegdheid zonder inachtneming van
wettelijke voorwaarden -> zie ook HR Ontbreken machtiging ter doorzoeking)
o Gebruik maken van (opsporings)bevoegdheid zonder inachtneming
jurisprudentiële voorwaarden -> zie ook HR Veelplegersteam
o Niet naleven procedurele voorschriften -> zie ook HR Veelplegersteam
o Handelen in strijd met beginselen van een goede procesorde -> zie ook HR
Braak bij binnentreden
Er worden dan vormen verzuimd
Mogelijke gevolgen van vormverzuimen
- Er wordt bewijsmateriaal verzameld dat anders niet was verkregen -> zoals in het
arrest HR Afvoerpijp
- Veroordelingen berusten op onrechtmatig en/of onbetrouwbaar bewijs
o Risico van ‘miscarriages of justice’
o Mogelijke schending van het recht op een eerlijk proces zoals neergelegd in
art. 6 EVRM -> EHRM Prade t. Duitsland, ro. 33)
- Politie houdt zich niet aan de wet en het recht
o Excessieve praktijken (ongepast gebruik van geweld, inlaten met criminele
praktijken, IRT-affaire) die zich aan toezicht en controle onttrekken
- Openbaar Ministerie houdt zich niet aan het recht
- Openbaar Ministerie kan niet goed leidinggeven aan het opsporingsonderzoek
- Waarborgen in het systeem van bevoegdheden kunnen niet goed functioneren
- Fundamentele rechten en andere rechten van verdachten worden geschonden
o Mogelijke schending van bijv. art. 8 en art. 3 EVRM
- Verdediging kan worden benadeeld
o Geen gelijke informatie, geen adequate uitoefening van rechten mogelijk,
geen equality of arms, belemmeringen in de verdedigingsstrategie etc.
- Uiteindelijk staat geloofwaardigheid en legitimiteit van de strafvorderlijke overheid
op het spel
Sanctionering van vormverzuimen
- Wat is een vormverzuim?
o Niet naleven van strafprocesrechtelijke geschreven en ongeschreven
vormvoorschriften
Dit volgt uit de memorie van toelichting en HR Afvoerpijp, ro. 3.3)
- Ontwikkeling in de jurisprudentie
o De Hoge Raad aanvaardt in 1962 de mogelijkheid van bewijsuitsluiting bij
overschrijding wettelijke bevoegdheden in het vooronderzoek
Dit gebeurt in het arrest HR Bloedproef II
