ALS
Vooral sprake van spierafname en ademproblematiek en vermoeidheid.
- Primaire vorm:
Start vaak met fasciculaties en kramp
Atrofie en spierzwakte, meestal eerst distaal (fijnmotoriek hand, dorsaalflexie voet)
Keelspieren
Ademhalingsspieren
- Bulbaire vorm: innervatie van de bulbaire spieren
Nek, gelaat, tong en ademhaling
Prognose
Blijft gelijk = compenseren (strategie, hulpmiddel), klachten voorkomen
Gaat achteruit, degeneratief = achteruitgang proberen te vertragen, compenseren
Gaat vooruit, herstelt = herleren, trainen, compenseren
Onderzoek
Eerst: functioneel onderzoek: gaan, lopen, bukken, tillen, transfers, handvaardigheid, reiken, steunen
1. TCT:
> Rompstabiliteit
2. MRC
> Spierkracht van de grote spiergroepen
3. MAS
> Tonus; bekijken of er nog sprake is van enige tonus in de extremiteiten
4. BBS
> Balans
5. Loopanalyse / 6 min wandel test
Behandeling
Let op hulpvraag! Eventueel transfers/ activiteiten/ tonusreducerende oefeningen oefenen (in/ uit bed
komen, zit > opstaan v.v. (zie CVA > transfers))
a. Lopen:
- Met ietsje meer ondersteuning: Zelf achteruit lopen en 2 armen vasthouden van voren / vastpakken bij
bekken en gewicht verplaatsing van de patiënt ondersteunen.
- Volledig ondersteund: 2 personen ondersteunen allebei een arm tegen de buik geklemd. Ander hand op
rug. Als de patiënt de stap niet kan zetten kun je een duwtje geven met je voet tegen de voet van de
patiënt.
Bij ALS patiënten train je niet de loopfunctie, maar probeer je wel de huidige loopfunctie te behouden.
Omdat die kleine stukjes die ze nog kunnen lopen is wel fijn.
b. Ademhaling
Ademoefeningen gedurende 15-20 minuten
- Pursed lips breathing
- Diafragmaal ademen; aanspanning abdomen bij uitademing
- Langzamer en dieper ademen
- Verkorten inspiratietijd en verlengen expiratietijd
- Actieve uitademing met contractie van abdominale musculatuur.
- Behandeling synchronisatie adembeweging met ADL
Vooral sprake van spierafname en ademproblematiek en vermoeidheid.
- Primaire vorm:
Start vaak met fasciculaties en kramp
Atrofie en spierzwakte, meestal eerst distaal (fijnmotoriek hand, dorsaalflexie voet)
Keelspieren
Ademhalingsspieren
- Bulbaire vorm: innervatie van de bulbaire spieren
Nek, gelaat, tong en ademhaling
Prognose
Blijft gelijk = compenseren (strategie, hulpmiddel), klachten voorkomen
Gaat achteruit, degeneratief = achteruitgang proberen te vertragen, compenseren
Gaat vooruit, herstelt = herleren, trainen, compenseren
Onderzoek
Eerst: functioneel onderzoek: gaan, lopen, bukken, tillen, transfers, handvaardigheid, reiken, steunen
1. TCT:
> Rompstabiliteit
2. MRC
> Spierkracht van de grote spiergroepen
3. MAS
> Tonus; bekijken of er nog sprake is van enige tonus in de extremiteiten
4. BBS
> Balans
5. Loopanalyse / 6 min wandel test
Behandeling
Let op hulpvraag! Eventueel transfers/ activiteiten/ tonusreducerende oefeningen oefenen (in/ uit bed
komen, zit > opstaan v.v. (zie CVA > transfers))
a. Lopen:
- Met ietsje meer ondersteuning: Zelf achteruit lopen en 2 armen vasthouden van voren / vastpakken bij
bekken en gewicht verplaatsing van de patiënt ondersteunen.
- Volledig ondersteund: 2 personen ondersteunen allebei een arm tegen de buik geklemd. Ander hand op
rug. Als de patiënt de stap niet kan zetten kun je een duwtje geven met je voet tegen de voet van de
patiënt.
Bij ALS patiënten train je niet de loopfunctie, maar probeer je wel de huidige loopfunctie te behouden.
Omdat die kleine stukjes die ze nog kunnen lopen is wel fijn.
b. Ademhaling
Ademoefeningen gedurende 15-20 minuten
- Pursed lips breathing
- Diafragmaal ademen; aanspanning abdomen bij uitademing
- Langzamer en dieper ademen
- Verkorten inspiratietijd en verlengen expiratietijd
- Actieve uitademing met contractie van abdominale musculatuur.
- Behandeling synchronisatie adembeweging met ADL
