Overzicht casussen
1. De Russische agressie tegen Oekraïne – bloedbad in Bucha
Thema: Belang van HK
- Hoe kunnen we de feiten in Oekraïne op een ongenuanceerde manier
weergeven door de overload aan dubbelzijdige informatie (op
internetfora) ?
- Beide partijen maken (tegen)propaganda Wat is er nu aan de hand?
- Juiste feiten: geframed en gemanipuleerd (stervend kind volwassene)
- Wij zijn afhankelijk van informatie, problematisch voor objectiviteit
- Bv. Bloedbad van Bucha en haar overload aan misleidende info via
media.
- “fact-checking” (door mensenrechtenorganisaties bv. Human Rights
Watch duurt een hele tijd vooraleer we een historisch feit hebben.
- Andere voorbeelden:
Izjiem’s massagraf: bombardementen of executies?
Libanon: Israëlisch leger binnengevallen om Palestijnen die naar
Libanon vluchtten hardhandig aan te pakken.
2. De Rode Khmers en Oost-Timor
Thema: Belang van HK
- 3 verschillende incidenten, vreemd verschil
Pol Pot (Saloth Sar) en Rode Khmers met hun gruweldaden in
Cambodja met behulp van China (jaren ’70)
Genocide op onafhankelijkheidsbeweging Oost-Timor door
Indonesische troepen (jaren ’70)
Staatsgrepen door CIA en Britse intelligentiedienst in Guatemala
(United Cruise Company) en Iran (National Oil Company, 1953)
- Rode Khmers internationaal sterk bekritiseerd en bestraft, Oost-Timor en
Guatemala & Iran bleef uit media, want bondgenoot van Westerse
wereld. Amerika staat voor vrijheid, maar gaat hevig in tegen
democratie (“nationale belangen verdedigen”) Chomsky: “Amerika is
de grootste bedreiging voor de wereldvrede”
- Verwoording feiten = grote impact op interpretatie (connotatie)
discoursanalyse (bv. Shireen Abu Akieh, journaliste doodgeschoten door
doelgerichte aanval Israëlische troepen zeer neutraal beschreven om
Israël te sparen: “Ze stierf tijdens haar verslaggeving”
3. Het leven van Jan Van Eyck
, Thema: Types bronnen
- JVE = geboren en getogen in Prinsbisdom Luik, maar reist doorheen
Bourgondische Nederlanden, Noord en Zuid, want hofschilder Filips De
Goede, hertog van Bourgondië. contact met stedelijke milieus die met
elkaar verbonden waren.
- Wederzijdse communicatie + info van migranten verschillende
kunsttechnieken- en inzichten basis voor zijn innovatieve schilderstijl
- Typologische kenmerken van de bron leren ons bij over schepper van
bron.
4. Griots en Heer Halewijn
Thema: Mondelinge bronnen
- Heer Halewijn = mondeling overgegeven lied uit middeleeuwen.
Vrouwenmoordenaar die meisjes lokt via gezang prinses hakt zijn
hoofd af en serveert het bij een feestmaal.
- Lied werd pas in 19e eeuw opgeschreven (structuur klopt met
middeleeuwen, typische 13e-eeuwse structuur volgens filologen)
bewijs voor ouderdom lied + archeologische vondsten
- West-Afrikaanse griots is ook een excellent voorbeeld van een
overlevering over verschillende generaties van een mondelinge bron.
muzikanten/ lofzangers verantwoordelijk voor overdracht lokale folklore
5. Maurice De Wilde
Thema: Mondelinge bronnen
- Mondelinge getuigenis speelt ook in onze samenleving een belangrijke
rol.
- Handig voor misdaden omwille van mondelinge vorm en niet
schriftelijke vorm (vervolgingen)
- Jaren ’70: nog veel ooggetuigen WOII voorhanden (tijdje geleden, nu wel
getuigen)
- Interview = factische, muzische, para-linguale en extra-linguale laag!
- „Le chagrin et la Pitié » van Marcel Ophoest (inwoners Clermont-Ferrand
getuigen over bezetting, collaboratie en verzet)
- Nederland : Lou de Jong « De Bezetting”
- Vlaanderen: 1970; productiekern opgericht 1974: Maurice De Wilde
toegevoegd
- De Wilde had een heel opvallende interviewtechniek (ijzersterk
voorbereid met hulp van wetenschappelijke commissie, uitspraken
gesprekspartners verbeteren en op hun fouten wijzen, uitspraken van
vroeger aanhalen) = “techniek van het harde interview”
, - Ophefmakendste aflevering: Léon Degrelle (ter dood veroordeelde en
gevluchte collaboratieleider + oprichter fascistische Rex, vocht aan
Oostfront en werd beschuldigd van een staatsgreep) gevlucht naar
Spanje tot zijn dood in ’94
Lex degreliana = verboden om Degrelle te interviewen op Belgisch
grondgebied
Ook gevoelig voor koningshuis die in interviews voorkwamen
- Opvallend in dat interview is extra-linguale laag (verwijzingen naar Rex)
- Degrelle voelt zich onbreekbaar aan begin tot De Wilde “hard bewijs”
bovenhaalt (documenten waarvan Degrelle hun bestaan ontkende)
interview even stopgezet “hard interview”: ondervrager is niet passief,
maar stuurt gesprek
- Tweede interview: Naessens, bankier van Hendrik De Man.
balanceerde op randje collaboratie en was in ban van “De Nieuwe Orde”
congres nationaalsocialisme bracht hij de Hitlergroet in het
enthousiasme in een hoek gedreven door MDW (ontkennen of
toegeven)
- Derde Interview: volksman MDW werd boos, bleef hameren tot hij
kreeg wat hij wou Deontologie van interview?
- Interviews MDW zijn nu vastgelegde mondelinge bronnen + onderwerp
van studie van Veerle Van den Daelen op het randje van
deontologisch correct
6. Leni Riefenstahl (1902-2003)
Thema: functies van communicatiemedia
- Negatief effect = manipulatie publieke opinie
- Joseph Goebbels, minister van propaganda had voorliefde voor
moderne technieken (media) in zijn propaganda
- Gedurende 20e eeuw: kranten en andere media eigendom van politiek
systeem mensen op objectieve manier hersenspoelen dictatoriale
regimes = uniforme berichtgeving (= Gleichschaltung) Nazi-Duitsland
hoogtepunt in manipulatie massamedia
- Volledige controle geschreven pers door Der Völkische Beobachter
- Ook inzetten op propaganda via film Leni Riefenstahl (cineast en
actrice)
Opdracht van Hitler om 2 propagandafilms te maken over
partijdagen in Neurenberg van ’33 en ’34. Eerste “Sieg des
Glaubens” flipte volledig door tegenwerking Goebbels en andere
partijleden omwille van haar geslacht en het feit dat ze geen lid was
van de partij.
1. De Russische agressie tegen Oekraïne – bloedbad in Bucha
Thema: Belang van HK
- Hoe kunnen we de feiten in Oekraïne op een ongenuanceerde manier
weergeven door de overload aan dubbelzijdige informatie (op
internetfora) ?
- Beide partijen maken (tegen)propaganda Wat is er nu aan de hand?
- Juiste feiten: geframed en gemanipuleerd (stervend kind volwassene)
- Wij zijn afhankelijk van informatie, problematisch voor objectiviteit
- Bv. Bloedbad van Bucha en haar overload aan misleidende info via
media.
- “fact-checking” (door mensenrechtenorganisaties bv. Human Rights
Watch duurt een hele tijd vooraleer we een historisch feit hebben.
- Andere voorbeelden:
Izjiem’s massagraf: bombardementen of executies?
Libanon: Israëlisch leger binnengevallen om Palestijnen die naar
Libanon vluchtten hardhandig aan te pakken.
2. De Rode Khmers en Oost-Timor
Thema: Belang van HK
- 3 verschillende incidenten, vreemd verschil
Pol Pot (Saloth Sar) en Rode Khmers met hun gruweldaden in
Cambodja met behulp van China (jaren ’70)
Genocide op onafhankelijkheidsbeweging Oost-Timor door
Indonesische troepen (jaren ’70)
Staatsgrepen door CIA en Britse intelligentiedienst in Guatemala
(United Cruise Company) en Iran (National Oil Company, 1953)
- Rode Khmers internationaal sterk bekritiseerd en bestraft, Oost-Timor en
Guatemala & Iran bleef uit media, want bondgenoot van Westerse
wereld. Amerika staat voor vrijheid, maar gaat hevig in tegen
democratie (“nationale belangen verdedigen”) Chomsky: “Amerika is
de grootste bedreiging voor de wereldvrede”
- Verwoording feiten = grote impact op interpretatie (connotatie)
discoursanalyse (bv. Shireen Abu Akieh, journaliste doodgeschoten door
doelgerichte aanval Israëlische troepen zeer neutraal beschreven om
Israël te sparen: “Ze stierf tijdens haar verslaggeving”
3. Het leven van Jan Van Eyck
, Thema: Types bronnen
- JVE = geboren en getogen in Prinsbisdom Luik, maar reist doorheen
Bourgondische Nederlanden, Noord en Zuid, want hofschilder Filips De
Goede, hertog van Bourgondië. contact met stedelijke milieus die met
elkaar verbonden waren.
- Wederzijdse communicatie + info van migranten verschillende
kunsttechnieken- en inzichten basis voor zijn innovatieve schilderstijl
- Typologische kenmerken van de bron leren ons bij over schepper van
bron.
4. Griots en Heer Halewijn
Thema: Mondelinge bronnen
- Heer Halewijn = mondeling overgegeven lied uit middeleeuwen.
Vrouwenmoordenaar die meisjes lokt via gezang prinses hakt zijn
hoofd af en serveert het bij een feestmaal.
- Lied werd pas in 19e eeuw opgeschreven (structuur klopt met
middeleeuwen, typische 13e-eeuwse structuur volgens filologen)
bewijs voor ouderdom lied + archeologische vondsten
- West-Afrikaanse griots is ook een excellent voorbeeld van een
overlevering over verschillende generaties van een mondelinge bron.
muzikanten/ lofzangers verantwoordelijk voor overdracht lokale folklore
5. Maurice De Wilde
Thema: Mondelinge bronnen
- Mondelinge getuigenis speelt ook in onze samenleving een belangrijke
rol.
- Handig voor misdaden omwille van mondelinge vorm en niet
schriftelijke vorm (vervolgingen)
- Jaren ’70: nog veel ooggetuigen WOII voorhanden (tijdje geleden, nu wel
getuigen)
- Interview = factische, muzische, para-linguale en extra-linguale laag!
- „Le chagrin et la Pitié » van Marcel Ophoest (inwoners Clermont-Ferrand
getuigen over bezetting, collaboratie en verzet)
- Nederland : Lou de Jong « De Bezetting”
- Vlaanderen: 1970; productiekern opgericht 1974: Maurice De Wilde
toegevoegd
- De Wilde had een heel opvallende interviewtechniek (ijzersterk
voorbereid met hulp van wetenschappelijke commissie, uitspraken
gesprekspartners verbeteren en op hun fouten wijzen, uitspraken van
vroeger aanhalen) = “techniek van het harde interview”
, - Ophefmakendste aflevering: Léon Degrelle (ter dood veroordeelde en
gevluchte collaboratieleider + oprichter fascistische Rex, vocht aan
Oostfront en werd beschuldigd van een staatsgreep) gevlucht naar
Spanje tot zijn dood in ’94
Lex degreliana = verboden om Degrelle te interviewen op Belgisch
grondgebied
Ook gevoelig voor koningshuis die in interviews voorkwamen
- Opvallend in dat interview is extra-linguale laag (verwijzingen naar Rex)
- Degrelle voelt zich onbreekbaar aan begin tot De Wilde “hard bewijs”
bovenhaalt (documenten waarvan Degrelle hun bestaan ontkende)
interview even stopgezet “hard interview”: ondervrager is niet passief,
maar stuurt gesprek
- Tweede interview: Naessens, bankier van Hendrik De Man.
balanceerde op randje collaboratie en was in ban van “De Nieuwe Orde”
congres nationaalsocialisme bracht hij de Hitlergroet in het
enthousiasme in een hoek gedreven door MDW (ontkennen of
toegeven)
- Derde Interview: volksman MDW werd boos, bleef hameren tot hij
kreeg wat hij wou Deontologie van interview?
- Interviews MDW zijn nu vastgelegde mondelinge bronnen + onderwerp
van studie van Veerle Van den Daelen op het randje van
deontologisch correct
6. Leni Riefenstahl (1902-2003)
Thema: functies van communicatiemedia
- Negatief effect = manipulatie publieke opinie
- Joseph Goebbels, minister van propaganda had voorliefde voor
moderne technieken (media) in zijn propaganda
- Gedurende 20e eeuw: kranten en andere media eigendom van politiek
systeem mensen op objectieve manier hersenspoelen dictatoriale
regimes = uniforme berichtgeving (= Gleichschaltung) Nazi-Duitsland
hoogtepunt in manipulatie massamedia
- Volledige controle geschreven pers door Der Völkische Beobachter
- Ook inzetten op propaganda via film Leni Riefenstahl (cineast en
actrice)
Opdracht van Hitler om 2 propagandafilms te maken over
partijdagen in Neurenberg van ’33 en ’34. Eerste “Sieg des
Glaubens” flipte volledig door tegenwerking Goebbels en andere
partijleden omwille van haar geslacht en het feit dat ze geen lid was
van de partij.
