SD 1 coSD1 Straling
- Ioniserende staling
- Elektromagnetische straling
- Opwekken röntgenstraling
- Deeltjesstraling
- Kwadratenwet
Straling
Straling : elke manier van overdracht van energie vanuit een bron naar de omgeving zonder dat
hiervoor een medium nodig is.
Vb. Normaalgesproken als je in een college zaal zou zitten, dan hebben wij het gesprek. Ik vertel de
zaken en jullie kunnen eventueel vragen stellen, jullie kunnen mij corrigeren. Voor het overdracht van
die energie, onze vragen gebruiken we geluid. Dat geluid verplaatst zich door de lucht. Dus lucht is
het medium voor het verplaatsen van die energie.
Als je straling hebt in de ruimte heb je geen medium voor het verplaatsen van die energie. Toch zien
wij licht van de zon, toch krijgen wij de deeltjes die vrijkomen bij de hele kernfusieproces bij de zon
ook hier. Dat komt allemaal door het vacuüm.
Wat we zien is dat geluid in de ruimte niet kan voortplanten, maar straling wel.
Stralingsbronnen
Toestellen
- Röntgenapparatuur
- Deeltjesversnellers o.a. :
o Lineaire versneller
o Cyclotron
De stralingsbronnen waarmee wij mee werken binnen de MBRT zijn natuurlijk toestellen. Het
voordeel is dat je ze aan en uit kan zetten en dan is de straling ook klaar. Uitzondering daarop is bij de
deeltjesversnellers, dat bepaalde onderdelen kunnen activeren. Dus de deeltjes die versneld worden,
de elektronen, die kunnen net buiten die versneller komen. En daardoor kunnen ze bijvoorbeeld een
magneet raken of een afremblok.
Radioactieve bronnen :
- Ingekapselde bronnen
- Niet-ingekapselde bronnen (‘open’ bronnen)
Bij de radiotherapie heb je het focus. Dat focus daar botsen de elektronen op en die energie van de
elektronen is zo hoog dat in sommige gevallen de kern kan veranderen, waardoor dat onderdeel kan
activeren. Zo’n onderdeel kan langzamerhand dus een beetje radioactief worden. Dus daar komen we
een beetje in een grijs gebied terecht met de opmerking dat toestellen uit te schakelen zijn. Want
sommige onderdelen worden op de duur radioactief en dat is niet uit te schakelen.
Daar zit dan ook een groot verschil tussen met de röntgen en de nucleaire. Dat je bij de nucleaire
eigenlijk altijd straling hebt op het moment dat je daar een patiënt hebt kan je dat niet uit zetten.
, En dat is een enorm groot verschil in de risico’s. We werken daar met open bronnen of ingekapselde
bronnen. En die ingekapselde bronnen zijn relatief veilig, omdat de radioactiviteit daar in een hulsje
aluminium zit bijvoorbeeld. Ook dat kan breken. Die open bronnen zijn juist relatief een groot risico,
want op het moment dat er bijvoorbeeld een patiënt is, en die patiënt is incontinent. Dan komt er
urine op de grond, en als die urine radioactief is, is dat besmettelijk als je het niet goed opruimt.
Ioniserende straling
Het probleem met ioniserende straling is dat je het niet ziet, niet ruikt, niet proeft, niet hoort en ook
niet voelt, maar het is er wel. En juist dat zorgt ervoor dat we er niet heel erg bewust mee zijn dat we
ermee werken. En dat is iets wat je in de praktijk goed in je achterhoofd moet houden.
Gebruik bij medische toepassingen
- Door het gebruik van die straling kan je in een patiënt kijken.
o Radiodiagnostiek
X- foto (röntgenfoto)
CT
o Nucleaire geneeskunde
- Doden van cellen
o Radiotherapie
o Nucleaire Geneeskunde
Ioniserende straling : genoeg energie om elektronen uit de schil los te maken – veroorzaken
ionisaties.
Soorten straling
Als je het als een soort kruis
verdeeld dan heb je aan de linker
kant alle straling die niet ioniserend
is. Die hebben onvoldoende energie
om uit de schil van een atoom een
elektron te schieten en dus die
ionisatie te veroorzaken.
Doordat die ionisatie niet kan
plaatsvinden is die straling ook niet
gevaarlijk. Op dezelfde manier zoals
ioniserende straling. Straling die
wel ioniseert die heeft het risico
met zich dat het DNA kan beschadigen en daarmee een tumor kan genereren. En dat is eigenlijk iets
wat de primaire oorzaken van de risico’s is.
Dan heb je naast de links en rechts verdeling ook nog een boven en onder verdeling. In dit schema
een horizontale verdeling. En dat is het verschil tussen elektromagnetische straling en
deeltjesstraling.
De elektromagnetische straling dat zijn de fotonen, daar zit geen massa aan en dat is röntgenstraling,
dat is gammastraling en dat gebruiken we bij de medische beeldvorming over het algemeen. Omdat
- Ioniserende staling
- Elektromagnetische straling
- Opwekken röntgenstraling
- Deeltjesstraling
- Kwadratenwet
Straling
Straling : elke manier van overdracht van energie vanuit een bron naar de omgeving zonder dat
hiervoor een medium nodig is.
Vb. Normaalgesproken als je in een college zaal zou zitten, dan hebben wij het gesprek. Ik vertel de
zaken en jullie kunnen eventueel vragen stellen, jullie kunnen mij corrigeren. Voor het overdracht van
die energie, onze vragen gebruiken we geluid. Dat geluid verplaatst zich door de lucht. Dus lucht is
het medium voor het verplaatsen van die energie.
Als je straling hebt in de ruimte heb je geen medium voor het verplaatsen van die energie. Toch zien
wij licht van de zon, toch krijgen wij de deeltjes die vrijkomen bij de hele kernfusieproces bij de zon
ook hier. Dat komt allemaal door het vacuüm.
Wat we zien is dat geluid in de ruimte niet kan voortplanten, maar straling wel.
Stralingsbronnen
Toestellen
- Röntgenapparatuur
- Deeltjesversnellers o.a. :
o Lineaire versneller
o Cyclotron
De stralingsbronnen waarmee wij mee werken binnen de MBRT zijn natuurlijk toestellen. Het
voordeel is dat je ze aan en uit kan zetten en dan is de straling ook klaar. Uitzondering daarop is bij de
deeltjesversnellers, dat bepaalde onderdelen kunnen activeren. Dus de deeltjes die versneld worden,
de elektronen, die kunnen net buiten die versneller komen. En daardoor kunnen ze bijvoorbeeld een
magneet raken of een afremblok.
Radioactieve bronnen :
- Ingekapselde bronnen
- Niet-ingekapselde bronnen (‘open’ bronnen)
Bij de radiotherapie heb je het focus. Dat focus daar botsen de elektronen op en die energie van de
elektronen is zo hoog dat in sommige gevallen de kern kan veranderen, waardoor dat onderdeel kan
activeren. Zo’n onderdeel kan langzamerhand dus een beetje radioactief worden. Dus daar komen we
een beetje in een grijs gebied terecht met de opmerking dat toestellen uit te schakelen zijn. Want
sommige onderdelen worden op de duur radioactief en dat is niet uit te schakelen.
Daar zit dan ook een groot verschil tussen met de röntgen en de nucleaire. Dat je bij de nucleaire
eigenlijk altijd straling hebt op het moment dat je daar een patiënt hebt kan je dat niet uit zetten.
, En dat is een enorm groot verschil in de risico’s. We werken daar met open bronnen of ingekapselde
bronnen. En die ingekapselde bronnen zijn relatief veilig, omdat de radioactiviteit daar in een hulsje
aluminium zit bijvoorbeeld. Ook dat kan breken. Die open bronnen zijn juist relatief een groot risico,
want op het moment dat er bijvoorbeeld een patiënt is, en die patiënt is incontinent. Dan komt er
urine op de grond, en als die urine radioactief is, is dat besmettelijk als je het niet goed opruimt.
Ioniserende straling
Het probleem met ioniserende straling is dat je het niet ziet, niet ruikt, niet proeft, niet hoort en ook
niet voelt, maar het is er wel. En juist dat zorgt ervoor dat we er niet heel erg bewust mee zijn dat we
ermee werken. En dat is iets wat je in de praktijk goed in je achterhoofd moet houden.
Gebruik bij medische toepassingen
- Door het gebruik van die straling kan je in een patiënt kijken.
o Radiodiagnostiek
X- foto (röntgenfoto)
CT
o Nucleaire geneeskunde
- Doden van cellen
o Radiotherapie
o Nucleaire Geneeskunde
Ioniserende straling : genoeg energie om elektronen uit de schil los te maken – veroorzaken
ionisaties.
Soorten straling
Als je het als een soort kruis
verdeeld dan heb je aan de linker
kant alle straling die niet ioniserend
is. Die hebben onvoldoende energie
om uit de schil van een atoom een
elektron te schieten en dus die
ionisatie te veroorzaken.
Doordat die ionisatie niet kan
plaatsvinden is die straling ook niet
gevaarlijk. Op dezelfde manier zoals
ioniserende straling. Straling die
wel ioniseert die heeft het risico
met zich dat het DNA kan beschadigen en daarmee een tumor kan genereren. En dat is eigenlijk iets
wat de primaire oorzaken van de risico’s is.
Dan heb je naast de links en rechts verdeling ook nog een boven en onder verdeling. In dit schema
een horizontale verdeling. En dat is het verschil tussen elektromagnetische straling en
deeltjesstraling.
De elektromagnetische straling dat zijn de fotonen, daar zit geen massa aan en dat is röntgenstraling,
dat is gammastraling en dat gebruiken we bij de medische beeldvorming over het algemeen. Omdat
