Samenvatting werkcolleges
Blok I – Politiek staatsrecht
De functies van het staatsrecht. De Koning
Functies van het staatsrecht:
Functies van het staatsrecht:
1. Constituerende functie het instellen van overheidsambten;
2. Attribuerende functie het toekennen van bevoegdheden;
3. Regulerende functie het stellen van grenzen/beperkingen aan bevoegdheden.
De Koning:
Historie:
- Nederland is sinds 1814 een monarchie. Hiervoor was het een Republiek onder leiding van
Lodewijk Napoleon. Daarna werd het een monarchie onder leiding van Willem I. Hij had alle
macht (heel anders nu), maar deze macht is steeds meer afgenomen ten gunste van de
regering en het parlement. Belangrijkste punten:
o 1840 – strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
o 1848 – politieke ministeriële verantwoordelijkheid
- Twee kwesties/incidenten die van belang waren voor de machtsafname van de Koning ten
gunste van de macht van de regering en het parlement:
o 1853 – Aprilbeweging:
De paus wees bisschoppen aan in 1853. Sommige mensen waren erop tegen en
vonden dat de paus te veel invloed kreeg en daarmee de bisschoppen ook en ze
verenigden zich in de Aprilbeweging. De Koning sloot zich aan bij de Aprilbeweging.
Protestants en dus tegen de paus. Ook was er in 1848 de scheiding tussen kerk en
staat ingevoerd. Dus dit zou niet echt meer een scheiding zijn. Thorbecke zei dus dat
dit niet kon vanwege de scheiding tussen kerk en staat. Regering Thorbecke zei we
kunnen geen verantwoordelijkheid dragen voor wat de Koning doet (i.t.t. de
ministeriële verantwoordelijkheid). En toen zei de regering: we treden af en nemen
afstand van wat de koning doet. En dus zie je dat dat afbreuk doet aan de positie van
de Koning.
o 1866 – Kwestie Meijer:
Meijer was Minister van Koloniën en werd vervolgens benoemd op een belangrijke
positie in Nederlands-Indië. Het parlement vond het een verkeerd idee en vroeg aan
de regering waarom zij dat deden. Die zeiden dat ze dat alleen wilden omdat de
Koning dat wilde. Het parlement zei dat dat tegenwoordig niet meer kon. Als je
eigenlijk niet wilt wat de Koning wil moet je aftreden. Dus ook hier afname van de
macht van de Koning ten gunste van de macht van de regering en het parlement.
De monarchale regeringsvorm kan worden afgeschaft door een grondwetsherziening. Par. 1 van H2
moet dan gewijzigd worden. Probleem is dat de Koning hier zelf bij betrokken is, waardoor hij daar
niet snel aan zal meewerken.
Functies van de Koning:
1. Staatshoofd als staatshoofd kan hij zelf dingen regelen:
o Ceremonieel bezoeken en ontvangsten;
o Samenbindende, vertegenwoordigende en aanmoedigende rol t.o.v. burgers bijv.
door Koningsdag.
2. Lid van de regering als lid van de regering heeft hij altijd een contraseign nodig:
o Contraseign (art. 82 Gw) ondertekenen van wetten en besluiten naast dat een
minister of staatssecretaris dat doet.
Blok I – Politiek staatsrecht
De functies van het staatsrecht. De Koning
Functies van het staatsrecht:
Functies van het staatsrecht:
1. Constituerende functie het instellen van overheidsambten;
2. Attribuerende functie het toekennen van bevoegdheden;
3. Regulerende functie het stellen van grenzen/beperkingen aan bevoegdheden.
De Koning:
Historie:
- Nederland is sinds 1814 een monarchie. Hiervoor was het een Republiek onder leiding van
Lodewijk Napoleon. Daarna werd het een monarchie onder leiding van Willem I. Hij had alle
macht (heel anders nu), maar deze macht is steeds meer afgenomen ten gunste van de
regering en het parlement. Belangrijkste punten:
o 1840 – strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
o 1848 – politieke ministeriële verantwoordelijkheid
- Twee kwesties/incidenten die van belang waren voor de machtsafname van de Koning ten
gunste van de macht van de regering en het parlement:
o 1853 – Aprilbeweging:
De paus wees bisschoppen aan in 1853. Sommige mensen waren erop tegen en
vonden dat de paus te veel invloed kreeg en daarmee de bisschoppen ook en ze
verenigden zich in de Aprilbeweging. De Koning sloot zich aan bij de Aprilbeweging.
Protestants en dus tegen de paus. Ook was er in 1848 de scheiding tussen kerk en
staat ingevoerd. Dus dit zou niet echt meer een scheiding zijn. Thorbecke zei dus dat
dit niet kon vanwege de scheiding tussen kerk en staat. Regering Thorbecke zei we
kunnen geen verantwoordelijkheid dragen voor wat de Koning doet (i.t.t. de
ministeriële verantwoordelijkheid). En toen zei de regering: we treden af en nemen
afstand van wat de koning doet. En dus zie je dat dat afbreuk doet aan de positie van
de Koning.
o 1866 – Kwestie Meijer:
Meijer was Minister van Koloniën en werd vervolgens benoemd op een belangrijke
positie in Nederlands-Indië. Het parlement vond het een verkeerd idee en vroeg aan
de regering waarom zij dat deden. Die zeiden dat ze dat alleen wilden omdat de
Koning dat wilde. Het parlement zei dat dat tegenwoordig niet meer kon. Als je
eigenlijk niet wilt wat de Koning wil moet je aftreden. Dus ook hier afname van de
macht van de Koning ten gunste van de macht van de regering en het parlement.
De monarchale regeringsvorm kan worden afgeschaft door een grondwetsherziening. Par. 1 van H2
moet dan gewijzigd worden. Probleem is dat de Koning hier zelf bij betrokken is, waardoor hij daar
niet snel aan zal meewerken.
Functies van de Koning:
1. Staatshoofd als staatshoofd kan hij zelf dingen regelen:
o Ceremonieel bezoeken en ontvangsten;
o Samenbindende, vertegenwoordigende en aanmoedigende rol t.o.v. burgers bijv.
door Koningsdag.
2. Lid van de regering als lid van de regering heeft hij altijd een contraseign nodig:
o Contraseign (art. 82 Gw) ondertekenen van wetten en besluiten naast dat een
minister of staatssecretaris dat doet.
