Hoorcollege week 5
Retorsies altijd mogelijk, altijd legaal. Het gaat hier bijvoorbeeld om het opschorten van
diplomatieke betrekkingen. Kijk verder nogmaals in het boek.
Aansprakelijkheid van staten
De aansprakelijkheid van staten is belangrijk, voor:
- De concrete toepassing van het internationaal recht
- Verbinding van schending met verplichting tot rechtsherstel
- Kan ook preventief effect hebben met betrekking tot naleving van de rechtsregels van
internationaal recht
De bronnen van aansprakelijkheidsrecht
Het aansprakelijkheidsrecht is gewoonterechtelijk van aard.
Er is dus geen internationaal verdrag.
Het is wel gecodificeerd Artikelen inzake Staatsaansprakelijkheid (ARSIWA), in EIR.
Deze artikelen zijn in 2001 aangenomen door ILC en VN, maar: géén verdrag (kunnen wel worden
toegepast als gewoonterecht).
Uitgangspunten staatsaansprakelijkheid
1) Art. 1 ARSIWA elke internationale onrechtmatige daad
2) Van een staat (soevereine staat)
3) Brengt aansprakelijkheid van die staat mee
Wanneer begaat een staat een onrechtmatige daad?
Twee voorwaarden (art. 2 ARSIWA)
1) Er moet sprake zijn van een handelen (of nalaten) in strijd met een op die staat rustende
internationale verplichting
2) Deze handeling moet aan die staat kunnen worden toegerekend
Schending van een internationale verplichting
(Art. 12 ARSIWA)
Als de staat in strijd handelt met een op hem rustende internationale verplichting
BRON van de verplichting maakt niet uit!!! Kijk naar art. 38 lid 1 IGH (hier staan alle bronnen van
het internationaal recht)
Toerekening
Staat is een abstract rechtspersoon, handelt alleen door middel van zijn organen of ‘agenten’.
Iedereen die onderdeel is van de staat, kan als orgaan van de staat worden gezien (die dus
onrechtmatige daden kan begaan die aan de staat worden toegerekend).
Handelingen van staatsorganen worden toegerekend aan de staat.
Art. 4 ARSIWA, het maakt niet uit welk orgaan van de staat het is. Het gaat dus ook om natuurlijke
personen. Iedereen die staatsgezag bekleedt kan als orgaan van de staat worden gezien. Maar, het
gaat er wel heel erg om wie de persoon precies is.
Art. 5 ARSIWA, private entiteiten (private ondernemingen) kunnen ook onrechtmatige daden
begaan die aan de staat kunnen worden toegerekend. Bijvoorbeeld: als de staat een privaat bedrijf
inhuurt om publieke taken uit te oefenen.
Art. 7 ARSIWA, de staat is ook aansprakelijk voor ultra vires (je gaat je bevoegdheid te boven.
Bijvoorbeeld: als agent vermoord je onrechtmatig iemand). Dit wordt beperkt tot handelingen die in
de functie van overheidsorganen zijn verricht. Als dezelfde agent in zijn privétijd iemand vermoord,
dan kan de staat niet aansprakelijk worden gesteld. Alleen als de agent in functie is.
Retorsies altijd mogelijk, altijd legaal. Het gaat hier bijvoorbeeld om het opschorten van
diplomatieke betrekkingen. Kijk verder nogmaals in het boek.
Aansprakelijkheid van staten
De aansprakelijkheid van staten is belangrijk, voor:
- De concrete toepassing van het internationaal recht
- Verbinding van schending met verplichting tot rechtsherstel
- Kan ook preventief effect hebben met betrekking tot naleving van de rechtsregels van
internationaal recht
De bronnen van aansprakelijkheidsrecht
Het aansprakelijkheidsrecht is gewoonterechtelijk van aard.
Er is dus geen internationaal verdrag.
Het is wel gecodificeerd Artikelen inzake Staatsaansprakelijkheid (ARSIWA), in EIR.
Deze artikelen zijn in 2001 aangenomen door ILC en VN, maar: géén verdrag (kunnen wel worden
toegepast als gewoonterecht).
Uitgangspunten staatsaansprakelijkheid
1) Art. 1 ARSIWA elke internationale onrechtmatige daad
2) Van een staat (soevereine staat)
3) Brengt aansprakelijkheid van die staat mee
Wanneer begaat een staat een onrechtmatige daad?
Twee voorwaarden (art. 2 ARSIWA)
1) Er moet sprake zijn van een handelen (of nalaten) in strijd met een op die staat rustende
internationale verplichting
2) Deze handeling moet aan die staat kunnen worden toegerekend
Schending van een internationale verplichting
(Art. 12 ARSIWA)
Als de staat in strijd handelt met een op hem rustende internationale verplichting
BRON van de verplichting maakt niet uit!!! Kijk naar art. 38 lid 1 IGH (hier staan alle bronnen van
het internationaal recht)
Toerekening
Staat is een abstract rechtspersoon, handelt alleen door middel van zijn organen of ‘agenten’.
Iedereen die onderdeel is van de staat, kan als orgaan van de staat worden gezien (die dus
onrechtmatige daden kan begaan die aan de staat worden toegerekend).
Handelingen van staatsorganen worden toegerekend aan de staat.
Art. 4 ARSIWA, het maakt niet uit welk orgaan van de staat het is. Het gaat dus ook om natuurlijke
personen. Iedereen die staatsgezag bekleedt kan als orgaan van de staat worden gezien. Maar, het
gaat er wel heel erg om wie de persoon precies is.
Art. 5 ARSIWA, private entiteiten (private ondernemingen) kunnen ook onrechtmatige daden
begaan die aan de staat kunnen worden toegerekend. Bijvoorbeeld: als de staat een privaat bedrijf
inhuurt om publieke taken uit te oefenen.
Art. 7 ARSIWA, de staat is ook aansprakelijk voor ultra vires (je gaat je bevoegdheid te boven.
Bijvoorbeeld: als agent vermoord je onrechtmatig iemand). Dit wordt beperkt tot handelingen die in
de functie van overheidsorganen zijn verricht. Als dezelfde agent in zijn privétijd iemand vermoord,
dan kan de staat niet aansprakelijk worden gesteld. Alleen als de agent in functie is.
