Medische kennis algemeen
Definitie van gezondheid WHO een toestand van compleet fysiek, mentaal en sociaal
welbevinden, en niet slechts de afwezigheid van ziekte of gebrek.
Nieuwe definitie van gezondheid Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en eigen regie te
voeren, in het licht van sociale, fysieke, en emotionele uitdagingen van het leven.
Positieve gezondheid de mens en niet de ziekte staat centraal. Het gaat niet om gebreken of
stoornissen maar om wat je wel kunt.
Gezondheid is geen doel op zich, maar een middel om of voorwaarde om je leven te leiden op een
manier die bij je past en die voldoende bevrediging geeft.
Zes dimensies van positieve gezondheid;
- Lichaamsfuncties
- mentaal welbevinden (psychische functies)
- zingeving (de spirituele en existentiële dimensie)
- kwaliteit van leven
- meedoen (sociaal-maatschappelijke participatie)
- dagelijks functioneren
lichamelijke en mentale functiestoornissen worden gezien in relatie tot de kwaliteit van iemands
leven, zijn dagelijks functioneren, zijn participeren in de samenleving en de door hem ervaren zin en
betekenis van het leven.
objectieve kant van ziekte aanwijsbare aan- of afwezigheid van een ziekteproces in het lichaam,
bijvoorbeeld vernauwde bloedvaten of een tumor in de hersenen.
Subjectieve kant van ziekte gaat over de beleving van de persoon van zijn ziekte; gevoelens van
pijn, verdriet, ongemakt, angst, enz.
Gedragsmatige kant van ziekte hoe iemand met zijn klachten omgaat, hoe hij erover praat, hoe hij
zijn leven erdoor laat beinvloeden, hoe en waar hij steun zoekt.
Biopsychosociaal model hierbij moeten gezondheidsproblemen worden benaderd vanuit drie
invalshoeken; biologische, psychische en sociale invalshoek
ICF beschrijft hoe mensen omgaan met hun gezondheidstoestand. Iemands gezondheid is met
behulp van de ICF te karakteriseren in lichaamsfuncties en anatomische eigenschappen, activiteiten
en participatie. Gezondheid is aldus te beschrijven vanuit lichamelijk, individueel en maatschappelijk
perspectief. Aangezien iemands functioneren - en problemen daarmee - plaatsvinden in een
bepaalde context, bevat de ICF ook omgevingsfactoren. De ICF is van nut voor het begrijpen en
meten van gezondheidsuitkomsten en kan worden gebruikt in klinische situaties, in allerlei
zorginstellingen en in gezondheidsonderzoek op individueel en bevolkingsniveau
Biologische aanknopingspunt voor behandeling psychofarmaca
Psychologische aanknopingspunt voor behandeling psychotherapie en traumaverwerking
Sociale aanknopingspunt voor behandeling kan zicht bieden op verschillende vormen van
gewenste of noodzakelijke
Biopsychosociaal model als denkmodel helpt ons om een probleem of hulpvraag van
verschillende kanten te benaderen, om verklaringen te zoeken voor het ontstaan ervan en
mogelijkheden voor de behandeling te vinden.
Biologisch perspectief gaat over erfelijke factoren, rol van stress(hormonen), rol van
hersenstructuren en neurotransmitters en andere lichamelijke functies.
Psychologische perspectief gaat over persoonlijkheidskenmerken welke basale overtuigingen
heeft hij over zichzelf, zijn medemensen en de wereld om hem heen, hoe geeft hij betekenis over
ervaringen en gebeurtenissen en hoe gaat hij daarmee om (coping).
Sociale perspectief gaat over levensomstandigheden zoals relaties, gezin, werk, inkomen, sociale
contacten, deelname aan de samenleving en ingrijpende gebeurtenissen.
Spirituele dimensie komt niet voor in het biopsychosociaal model, ondanks dat veel mensen
aangeven dat de spirituele of existentiële dimensie in het concept van positieve gezondheid
als één van de zes dimensies wordt gezien. In het gespreksmodel van positieve gezondheid is
de term ‘spirituele en existentiële dimensie’ vervangen door ‘zingeving’
,Geneesmiddelen
Definitie van een geneesmiddel een substantie die wordt aangewend voor;
1. Het genezen of voorkomen van een ziekte, gebrek, wond of pijn.
2. Het stellen van een geneeskundige diagnose.
3. Het herstellen, verbeteren of wijzigen van fysiologische functies.
Farmacokinetiek beschrijft de processen die een geneesmiddel in het lichaam doormaakt door
middel van 5 fasen
1. Inname/toediening
2. Opname en transport
3. Werking/bijwerking
4. Omzetting/metabolisme
5. Eliminatie
Bloedspiegel (plasmaconcentratie) wordt concentratie van het geneesmiddel in het bloed
(stijgt/neemt af naar mate het middel is opgenomen uit het darmstelsel).
Therapeutisch gebied/breedte geneesmiddel wat je in het bloed wilt hebben, zit je hieronder dan
werkt het niet (subtherapeutisch gebied), zit je erboven dan treden er onaanvaardbare bijwerkingen
op (toxische gebied).
Mechanismen van bijwerkingen Mechanisme van het lichaam om zich te ontdoen van
lichaamsgevaarlijke stoffen. Wanneer het braakcentrum in de hersenstam geprikkeld wordt lijdt dit
tot een misselijk gevoel.
Proces van geneesmiddelenverstrekking
- Arts schrijft voor
- Apotheek verstrekt
- Aflevering in blisterzakjes (baxter)
Sociaal werkers kunnen niet BIG geregistreerd worden, ondanks dat ze werken in de gezondheidszorg.
Ze mogen wel medicijnen delen (behalve de middelen met een voorbehouden handeling zoals
injecteren en rectale toedieningen).
Werkingsmechanismen van psychofarmaca
1. Blokkeren van receptor van een bepaalde neurotransmitter (antipsychotica) (belemmeren
bepaalde functie)
2. Versterken van een neurotransmitter (slaapmiddelen)
3. Remmen van de heropname van een neurotransmitter (antidepressiva)
De verschillende manieren van naamgeving van een geneesmiddel;
- Soortnaam / generieke naam diazepam, carbamazepine (duiden chemische structuur aan)
- Merknaam Valium®, Tegretol®
- Groepsnaam (duiden werking van middel aan) antidepressiva, anti-epileptica, analgetica,
psychofarmaca, benzodiazepinen.
Slaap en kalmeringsmiddelen (benzodiazepinen, oxazepam, diazepam)
Indicaties angst en onrust, slaapstoornissen, alcoholdetoxificatie, kortdurend, tijdelijk!
Bijwerkingen sufheid/slaperig, concentratieproblemen, spierzwakte, afhankelijkheid, verwardheid
Antidepressiva depressie, angst en dwangklachten
Indicaties depressie, sommige angststoornissen
Bijwerkingen misselijkheid, hoofdpijn, toename van angst en paniek, slaapklachten, stoornissen in
de seksuele functies, gewichtstoename, spierpijn, sufheid, hartgeleidingsstoornissen, bijwerking op
het autonome zenuwstelsel
- Antidepressiva beïnvloed het serotoninesysteem in het brein, dit systeem is van belang bij het
algehele gevoel van welzijn en vitaliteit. Regelt o.a. stemming en emoties, eetlust en seksuele
activiteit, slaap en geheugenprocessen.
- Antidepressiva versterkt de werking van serotonine
, Antipsychotica angst dempende en kalmerende middelen;
Indicaties psychotische toestanden (schizofrenie e.a.), hevige angst, pijn, het bewustzijn
Bijwerkingen sufheid, slaperigheid en vermoeidheid (overdag), verminderde concentratie en
alertheid, spierslapte en duizeligheid, verwardheid en desoriëntatie (bij ouderen).
Cliënten ondersteunen die deze medicijnen slikken aanmoedigen en ondersteunen om ze niet
gelijk te laten stoppen met de medicijnen door de bijwerkingen.
Stepped care model je multidisciplinaire richtlijn bij het voorschrijven van b.v. antidepressiva om
eerst een lichte interventie te proberen voor er over wordt gegaan op een zwaardere.
Behandeling in de acute fase van een bipolaire stoornis een manische of depressieve episode
wordt behandeld met een antipsychoticum. (wanneer de manische verschijnselen zijn verdwenen
moet de behandeling volgens de multidisciplinaire richtlijn nog minstens 8 weken worden voortgezet.
Behandeling in de onderhoudsfase van een bipolaire stoornis in de meeste gevallen wordt tijdens
de behandeling met een antipsychoticum een onderhoudsbehandeling met een zogeheten
‘stemmingsstabilisator’ gestart. Het doel hiervan is het voorkomen van recidieven van manie en
depressie, maar ze blijken in veel gevallen toch terug te komen. Het meest voorkomende middel
hiervoor is ‘lithium’
Lithium stemmingsstabilisator (afvlakking van gevoelens).
- Zorgt ervoor dat je geen hooggestemde of diep sombere stemmingen meer ervaart.
- Wordt door nieren uitgescheiden samen met veel water - leidt tot verhoogde
urineproductie wat dorst tot gevolg heeft.
- Mensen die lithium slikken moeten veel water drinken
- Mensen kunnen door het nuttigen van frisdrank veel suiker binnenkrijgen en zo aankomen
- Bij langdurig gebruik kunnen nieren beschadigen waardoor nierfunctie verslechterd.
- Ook functie van schildklier kan achteruitgaan
Bijwerkingen lithium tremor van de handen, puistjes, concentratie en geheugenproblemen
Mensen die lithium gebruiken moeten regelmatig bloedprikken omdat de therapeutische breedte
smal is en om de nier en schildklierfunctie in de gaten te houden.
Werkingsmechanisme antipsychotica berust op blokkade van dopamine receptoren in de
hersenen.
Bijwerkingen antipsychotica zijn het gevolg van blokkade van dopaminereceptoren in andere
delen van de hersenen dan het salience-systeem en blokkade van verschillende andere soorten
receptoren.
- Sufheid en slaperigheid
- Bewegingsstoornissen die overeenkomen met de verschijnselen van de ziekte van parkinson
(stijve spieren, moeizaam bewegen, trillen)
- Andere bewegingsstoornissen (spierkrampen, motorische onrust, onwillekeurige
onbedwingbare bewegingen van mond, tong en andere gezichtsspieren)
- Forse gewichtstoename
- Veranderingen in de suiker- en vetstofwisseling en het vetgehalte van het vloed waardoor
verhoogd risico op diabetes en hart en vaatziekten ontstaat
- Verstoring van seksuele disfuncties
- Verstoring van regelmechanismen door het autonome zenuwstelsel (droge mond, kwijlen,
obstipatie, duizeligheid door lage bloeddruk, moeizame blaasontlediging)
- Demping van emoties en motivatie (waardoor een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan
het negatieve syndroom).
Oorzaken bijwerkingen:
- Eigenschappen van het geneesmiddel zelf
- Eigenschappen van gebruiker
- Fouten in het gebruik
- Interacties van medicijnen
Geneesmiddelenwet
College ter beoordeling van geneesmiddelen, productie en verhandeling van geneesmiddelen
Definitie van gezondheid WHO een toestand van compleet fysiek, mentaal en sociaal
welbevinden, en niet slechts de afwezigheid van ziekte of gebrek.
Nieuwe definitie van gezondheid Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en eigen regie te
voeren, in het licht van sociale, fysieke, en emotionele uitdagingen van het leven.
Positieve gezondheid de mens en niet de ziekte staat centraal. Het gaat niet om gebreken of
stoornissen maar om wat je wel kunt.
Gezondheid is geen doel op zich, maar een middel om of voorwaarde om je leven te leiden op een
manier die bij je past en die voldoende bevrediging geeft.
Zes dimensies van positieve gezondheid;
- Lichaamsfuncties
- mentaal welbevinden (psychische functies)
- zingeving (de spirituele en existentiële dimensie)
- kwaliteit van leven
- meedoen (sociaal-maatschappelijke participatie)
- dagelijks functioneren
lichamelijke en mentale functiestoornissen worden gezien in relatie tot de kwaliteit van iemands
leven, zijn dagelijks functioneren, zijn participeren in de samenleving en de door hem ervaren zin en
betekenis van het leven.
objectieve kant van ziekte aanwijsbare aan- of afwezigheid van een ziekteproces in het lichaam,
bijvoorbeeld vernauwde bloedvaten of een tumor in de hersenen.
Subjectieve kant van ziekte gaat over de beleving van de persoon van zijn ziekte; gevoelens van
pijn, verdriet, ongemakt, angst, enz.
Gedragsmatige kant van ziekte hoe iemand met zijn klachten omgaat, hoe hij erover praat, hoe hij
zijn leven erdoor laat beinvloeden, hoe en waar hij steun zoekt.
Biopsychosociaal model hierbij moeten gezondheidsproblemen worden benaderd vanuit drie
invalshoeken; biologische, psychische en sociale invalshoek
ICF beschrijft hoe mensen omgaan met hun gezondheidstoestand. Iemands gezondheid is met
behulp van de ICF te karakteriseren in lichaamsfuncties en anatomische eigenschappen, activiteiten
en participatie. Gezondheid is aldus te beschrijven vanuit lichamelijk, individueel en maatschappelijk
perspectief. Aangezien iemands functioneren - en problemen daarmee - plaatsvinden in een
bepaalde context, bevat de ICF ook omgevingsfactoren. De ICF is van nut voor het begrijpen en
meten van gezondheidsuitkomsten en kan worden gebruikt in klinische situaties, in allerlei
zorginstellingen en in gezondheidsonderzoek op individueel en bevolkingsniveau
Biologische aanknopingspunt voor behandeling psychofarmaca
Psychologische aanknopingspunt voor behandeling psychotherapie en traumaverwerking
Sociale aanknopingspunt voor behandeling kan zicht bieden op verschillende vormen van
gewenste of noodzakelijke
Biopsychosociaal model als denkmodel helpt ons om een probleem of hulpvraag van
verschillende kanten te benaderen, om verklaringen te zoeken voor het ontstaan ervan en
mogelijkheden voor de behandeling te vinden.
Biologisch perspectief gaat over erfelijke factoren, rol van stress(hormonen), rol van
hersenstructuren en neurotransmitters en andere lichamelijke functies.
Psychologische perspectief gaat over persoonlijkheidskenmerken welke basale overtuigingen
heeft hij over zichzelf, zijn medemensen en de wereld om hem heen, hoe geeft hij betekenis over
ervaringen en gebeurtenissen en hoe gaat hij daarmee om (coping).
Sociale perspectief gaat over levensomstandigheden zoals relaties, gezin, werk, inkomen, sociale
contacten, deelname aan de samenleving en ingrijpende gebeurtenissen.
Spirituele dimensie komt niet voor in het biopsychosociaal model, ondanks dat veel mensen
aangeven dat de spirituele of existentiële dimensie in het concept van positieve gezondheid
als één van de zes dimensies wordt gezien. In het gespreksmodel van positieve gezondheid is
de term ‘spirituele en existentiële dimensie’ vervangen door ‘zingeving’
,Geneesmiddelen
Definitie van een geneesmiddel een substantie die wordt aangewend voor;
1. Het genezen of voorkomen van een ziekte, gebrek, wond of pijn.
2. Het stellen van een geneeskundige diagnose.
3. Het herstellen, verbeteren of wijzigen van fysiologische functies.
Farmacokinetiek beschrijft de processen die een geneesmiddel in het lichaam doormaakt door
middel van 5 fasen
1. Inname/toediening
2. Opname en transport
3. Werking/bijwerking
4. Omzetting/metabolisme
5. Eliminatie
Bloedspiegel (plasmaconcentratie) wordt concentratie van het geneesmiddel in het bloed
(stijgt/neemt af naar mate het middel is opgenomen uit het darmstelsel).
Therapeutisch gebied/breedte geneesmiddel wat je in het bloed wilt hebben, zit je hieronder dan
werkt het niet (subtherapeutisch gebied), zit je erboven dan treden er onaanvaardbare bijwerkingen
op (toxische gebied).
Mechanismen van bijwerkingen Mechanisme van het lichaam om zich te ontdoen van
lichaamsgevaarlijke stoffen. Wanneer het braakcentrum in de hersenstam geprikkeld wordt lijdt dit
tot een misselijk gevoel.
Proces van geneesmiddelenverstrekking
- Arts schrijft voor
- Apotheek verstrekt
- Aflevering in blisterzakjes (baxter)
Sociaal werkers kunnen niet BIG geregistreerd worden, ondanks dat ze werken in de gezondheidszorg.
Ze mogen wel medicijnen delen (behalve de middelen met een voorbehouden handeling zoals
injecteren en rectale toedieningen).
Werkingsmechanismen van psychofarmaca
1. Blokkeren van receptor van een bepaalde neurotransmitter (antipsychotica) (belemmeren
bepaalde functie)
2. Versterken van een neurotransmitter (slaapmiddelen)
3. Remmen van de heropname van een neurotransmitter (antidepressiva)
De verschillende manieren van naamgeving van een geneesmiddel;
- Soortnaam / generieke naam diazepam, carbamazepine (duiden chemische structuur aan)
- Merknaam Valium®, Tegretol®
- Groepsnaam (duiden werking van middel aan) antidepressiva, anti-epileptica, analgetica,
psychofarmaca, benzodiazepinen.
Slaap en kalmeringsmiddelen (benzodiazepinen, oxazepam, diazepam)
Indicaties angst en onrust, slaapstoornissen, alcoholdetoxificatie, kortdurend, tijdelijk!
Bijwerkingen sufheid/slaperig, concentratieproblemen, spierzwakte, afhankelijkheid, verwardheid
Antidepressiva depressie, angst en dwangklachten
Indicaties depressie, sommige angststoornissen
Bijwerkingen misselijkheid, hoofdpijn, toename van angst en paniek, slaapklachten, stoornissen in
de seksuele functies, gewichtstoename, spierpijn, sufheid, hartgeleidingsstoornissen, bijwerking op
het autonome zenuwstelsel
- Antidepressiva beïnvloed het serotoninesysteem in het brein, dit systeem is van belang bij het
algehele gevoel van welzijn en vitaliteit. Regelt o.a. stemming en emoties, eetlust en seksuele
activiteit, slaap en geheugenprocessen.
- Antidepressiva versterkt de werking van serotonine
, Antipsychotica angst dempende en kalmerende middelen;
Indicaties psychotische toestanden (schizofrenie e.a.), hevige angst, pijn, het bewustzijn
Bijwerkingen sufheid, slaperigheid en vermoeidheid (overdag), verminderde concentratie en
alertheid, spierslapte en duizeligheid, verwardheid en desoriëntatie (bij ouderen).
Cliënten ondersteunen die deze medicijnen slikken aanmoedigen en ondersteunen om ze niet
gelijk te laten stoppen met de medicijnen door de bijwerkingen.
Stepped care model je multidisciplinaire richtlijn bij het voorschrijven van b.v. antidepressiva om
eerst een lichte interventie te proberen voor er over wordt gegaan op een zwaardere.
Behandeling in de acute fase van een bipolaire stoornis een manische of depressieve episode
wordt behandeld met een antipsychoticum. (wanneer de manische verschijnselen zijn verdwenen
moet de behandeling volgens de multidisciplinaire richtlijn nog minstens 8 weken worden voortgezet.
Behandeling in de onderhoudsfase van een bipolaire stoornis in de meeste gevallen wordt tijdens
de behandeling met een antipsychoticum een onderhoudsbehandeling met een zogeheten
‘stemmingsstabilisator’ gestart. Het doel hiervan is het voorkomen van recidieven van manie en
depressie, maar ze blijken in veel gevallen toch terug te komen. Het meest voorkomende middel
hiervoor is ‘lithium’
Lithium stemmingsstabilisator (afvlakking van gevoelens).
- Zorgt ervoor dat je geen hooggestemde of diep sombere stemmingen meer ervaart.
- Wordt door nieren uitgescheiden samen met veel water - leidt tot verhoogde
urineproductie wat dorst tot gevolg heeft.
- Mensen die lithium slikken moeten veel water drinken
- Mensen kunnen door het nuttigen van frisdrank veel suiker binnenkrijgen en zo aankomen
- Bij langdurig gebruik kunnen nieren beschadigen waardoor nierfunctie verslechterd.
- Ook functie van schildklier kan achteruitgaan
Bijwerkingen lithium tremor van de handen, puistjes, concentratie en geheugenproblemen
Mensen die lithium gebruiken moeten regelmatig bloedprikken omdat de therapeutische breedte
smal is en om de nier en schildklierfunctie in de gaten te houden.
Werkingsmechanisme antipsychotica berust op blokkade van dopamine receptoren in de
hersenen.
Bijwerkingen antipsychotica zijn het gevolg van blokkade van dopaminereceptoren in andere
delen van de hersenen dan het salience-systeem en blokkade van verschillende andere soorten
receptoren.
- Sufheid en slaperigheid
- Bewegingsstoornissen die overeenkomen met de verschijnselen van de ziekte van parkinson
(stijve spieren, moeizaam bewegen, trillen)
- Andere bewegingsstoornissen (spierkrampen, motorische onrust, onwillekeurige
onbedwingbare bewegingen van mond, tong en andere gezichtsspieren)
- Forse gewichtstoename
- Veranderingen in de suiker- en vetstofwisseling en het vetgehalte van het vloed waardoor
verhoogd risico op diabetes en hart en vaatziekten ontstaat
- Verstoring van seksuele disfuncties
- Verstoring van regelmechanismen door het autonome zenuwstelsel (droge mond, kwijlen,
obstipatie, duizeligheid door lage bloeddruk, moeizame blaasontlediging)
- Demping van emoties en motivatie (waardoor een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan
het negatieve syndroom).
Oorzaken bijwerkingen:
- Eigenschappen van het geneesmiddel zelf
- Eigenschappen van gebruiker
- Fouten in het gebruik
- Interacties van medicijnen
Geneesmiddelenwet
College ter beoordeling van geneesmiddelen, productie en verhandeling van geneesmiddelen
