14. De werkelijkheid is anders: economische machtsvorming
14.1 Economische machtsvorming
Onvolkomen markten
Marketing leidt tot onvolkomen markten. Marketing is verkoopbeleid gericht op de beïnvloeding van
de wensen en behoeften van afnemers. De marketingmix is de combinatie van Productbeleid,
Prijsbeleid, Plaatsbeleid en Promotiebeleid: de vier P’s.
Bij productbeleid gaat het om de keuze welke soort en kwaliteit goederen een bedrijf aanbiedt.
Belangrijke instrumenten om je product te onderscheiden (productdifferentiatie) zijn het uiterlijk, de
kwaliteit en verpakking. Ook is vernieuwing van het product of het assortiment (productinnovatie)
nodig. Ook belangrijk is de merknaam, service en garantie.
Het prijsbeleid is gericht op het vaststellen van de verkoopprijzen. Winkeliers geven bijvoorbeeld
korting om meer te verkopen.
Bij prijsdiscriminatie is sprake als een aanbieder voor een homogeen product aan verschillende
afnemers verschillende prijzen in rekening brengt. Bij prijsdifferentiatie worden voor dezelfde
goederen verschillende prijzen berekend, maar dit verschil is gebaseerd op werkelijke
kostenverschillen. Prijsdumping is het aanbieden van goederen onder de kostprijs. Bedrijven passen
dumping toe om concurrenten van de markt te verdrijven of om klanten te lokken.
Bij het plaatsbeleid gaat het om de keuze van de vestigingsplaats en de wijze waarop een product of
dienst wordt aangeboden. E-commerce is het kopen en verkopen van goederen via internet.
Het promotiebeleid is de wijze waarop een onderneming het product of het bedrijf onder de
aandacht wil brengen. Als ondernemer moet je je houden aan de Nederlandse Reclame Code. Hierin
staan de regels waar reclame aan moet voldoen.
Beperking van concurrentie door uitschakeling van concurrenten
Een octrooi (of patent) is een exclusief recht op een uitvinding, waarmee het een ander verboden
wordt de uitvinding na te maken, te verkopen of in te voeren. Je bent dan (tijdelijk) monopolist.
Naast octrooirechten bestaan er nog andere intellectuele eigendomsrechten. Zo biedt het
auteursrecht bescherming voor literair werk, wetenschappelijke publicaties en kunstwerken. Het
merkenrecht is er voor woord- en beeldmerken. En het kwekersrecht voor nieuwe gewassen.
Beperking van concurrentie door concentratie
Het samenwerken of samengaan van ondernemingen om hun winstpositie te verbeteren heet
concentratie.
Kartelvorming
In een kartel werken ondernemingen uit eenzelfde bedrijfstak samen met het doel onderlinge
concurrente te verminderen. In een prijskartel worden prijsafspraken gemaakt. In een productie of
quotumkartel worden afspraken over de productiebeperking gemaakt. In een rayonkartel verdwijnt
onderlinge concurrentie. En bij een verkoopkartel worden ontvangen opdrachten gezamenlijk
besproken en onder de bedrijven verdeeld.
14.1 Economische machtsvorming
Onvolkomen markten
Marketing leidt tot onvolkomen markten. Marketing is verkoopbeleid gericht op de beïnvloeding van
de wensen en behoeften van afnemers. De marketingmix is de combinatie van Productbeleid,
Prijsbeleid, Plaatsbeleid en Promotiebeleid: de vier P’s.
Bij productbeleid gaat het om de keuze welke soort en kwaliteit goederen een bedrijf aanbiedt.
Belangrijke instrumenten om je product te onderscheiden (productdifferentiatie) zijn het uiterlijk, de
kwaliteit en verpakking. Ook is vernieuwing van het product of het assortiment (productinnovatie)
nodig. Ook belangrijk is de merknaam, service en garantie.
Het prijsbeleid is gericht op het vaststellen van de verkoopprijzen. Winkeliers geven bijvoorbeeld
korting om meer te verkopen.
Bij prijsdiscriminatie is sprake als een aanbieder voor een homogeen product aan verschillende
afnemers verschillende prijzen in rekening brengt. Bij prijsdifferentiatie worden voor dezelfde
goederen verschillende prijzen berekend, maar dit verschil is gebaseerd op werkelijke
kostenverschillen. Prijsdumping is het aanbieden van goederen onder de kostprijs. Bedrijven passen
dumping toe om concurrenten van de markt te verdrijven of om klanten te lokken.
Bij het plaatsbeleid gaat het om de keuze van de vestigingsplaats en de wijze waarop een product of
dienst wordt aangeboden. E-commerce is het kopen en verkopen van goederen via internet.
Het promotiebeleid is de wijze waarop een onderneming het product of het bedrijf onder de
aandacht wil brengen. Als ondernemer moet je je houden aan de Nederlandse Reclame Code. Hierin
staan de regels waar reclame aan moet voldoen.
Beperking van concurrentie door uitschakeling van concurrenten
Een octrooi (of patent) is een exclusief recht op een uitvinding, waarmee het een ander verboden
wordt de uitvinding na te maken, te verkopen of in te voeren. Je bent dan (tijdelijk) monopolist.
Naast octrooirechten bestaan er nog andere intellectuele eigendomsrechten. Zo biedt het
auteursrecht bescherming voor literair werk, wetenschappelijke publicaties en kunstwerken. Het
merkenrecht is er voor woord- en beeldmerken. En het kwekersrecht voor nieuwe gewassen.
Beperking van concurrentie door concentratie
Het samenwerken of samengaan van ondernemingen om hun winstpositie te verbeteren heet
concentratie.
Kartelvorming
In een kartel werken ondernemingen uit eenzelfde bedrijfstak samen met het doel onderlinge
concurrente te verminderen. In een prijskartel worden prijsafspraken gemaakt. In een productie of
quotumkartel worden afspraken over de productiebeperking gemaakt. In een rayonkartel verdwijnt
onderlinge concurrentie. En bij een verkoopkartel worden ontvangen opdrachten gezamenlijk
besproken en onder de bedrijven verdeeld.
