Samenvatting OPO psychopathologie OOGZORG

PSYCHOPATHOLOGIE
HET ERFELIJKHEIDS-MILIEUDEBAT

Nature vs. Nurture en het interactionisme

- Nature: datgene dat je van nature meekrijgt
- Nurture: wat je van je omgeving/milieu meekrijgt

NATURE STANDPUNT

Persoonlijkheid: je neigt naar bepaalde gedragspatronen je zal niet altijd op deze manier reageren, maar
toch vaak

Bv. Extraverte personen zullen op bepaalde momenten ook introvert reageren

Je persoonlijkheid staan voor een stukje voorgeprogrammeerd nature

The Jim twins

- 1eiïge tweeling die apart zijn opgevoed DNA = 100% zelfde
- Veel overeenkomsten MAAR ook verschillen
- Na 39 jaar hebben beide Jims elkaar teruggevonden (al apart van geboorte)
- Gelijkenissen: gescheiden, roken, bijten op hun nagels, drinken graag een biertje…

NURTURE STANDPUNT

Nadruk op invloed van omgevingsfactoren dragen bij aan je persoonlijkheid

- Maatschappij en cultuur, fysisch milieu, klimaat
- Familie, gezin, relaties
- Leerprocessen, verwachtingen, communicatie en interactie
- Blootstelling aan ziekte/trauma/…

BESLUIT: mensen met genetische belasting ontwikkelen niet altijd een depressie en mensen die niet genetische
belast zijn, kunnen ook een depressie ontwikkelen

Concordantie

Gegeven: een bepaald aantal personen met een eigenschap/stoornis

 Concordantie = percentage van alle familieleden met specifieke graag van verwantschap dat ook die
eigenschap/stoornis heeft

Concordantie van 1eiïge tweelingen = 100%

Christine van Broeckhoven: hield zich bezig met onderzoeken van erfelijkheid bij Alzheimer

Genetische overeenkomst

- 1eiïge tweeling: 100%
- Ouder-kind en broer-zus: 50%
- Neef/nicht en oom/tante: 25%

,  Probleem met klassieke familie- en tweelingstudies: personen groeien op met mensen met wie ze
bloedverwantschap hebben en hebben dus ook hun opvoedingsmilieu gemeenschappelijk
 Adoptiestudies hebben dit probleem niet: niet zelfde opvoedingsmilieu

Hoge concordantie voor depressie bij tweelingen die in hetzelfde gezin opgroeien:

- Nature: genetische aanleg
- Nurture: zelfde soorten trauma’s, stressfactoren…

NATURE VS. NURTURE: COMPELXITEIT

- Genen op zich volstaan niet om ontstaan v/e psychische stoornis te verklaren
- Genetische factoren creëren een waarschijnlijkheid, een verhoogde/verlaagde kans, een aanleg
- Bij complexe eigenschappen als psychische stoornissen spelen steeds meerdere genen een rol
 Bv. Alcoholverslaving in genen verhoogde kans op alcoholverslaving je wordt niet perse alcoholieker

NATURE VS.NURTURE: HET INTERACTIONISME

Interactionisme= complexe interactie tussen aanleg en milieu

- Effect van biologische aanleg zal afhangen v/h milieu en het effect v/e milieu zal afhangen v/d
biologische factor
 Samenleving en cultuur kunnen een biologische aanleg onderdrukken of stimuleren
 Je kan zoveel stimuleren als je wil, wat in aanleg niet aanwezig is, zal minder sterk ontwikkelen

- Wie opgroeit bij zijn ouders: je erft de genen + je groeit op in een door hen gecreëerde milieu
- Mensen reageren anders op kinderen en volwassenen met een veronderstelde verschillende aanleg
- Kinderen en volwassenen zullen in functie van hun veronderstelde biologische aanleg een passen
milieu opzoeken en opbouwen en bepaalde milieus vermijden

HET DIATHESE-STRESS MODEL

EEN BIOPSYCHOSOCIAAL MODEL

Psychische stoornissen ontstaan door een interactie tussen

- Een diathese = biologische kwetsbaarheid/aanleg of bij uitbreiding: psychologische kwetsbaarheid
- Stressvolle gebeurtenissen = stressoren
 Hoe sterker de diathese hoe minder stressoren er nodig zijn om de stoornis te ontwikkelen

Er zijn ook beschermende factoren: sociale steun, kennis en vaardigheden om met signalen om te gaan…

OORZAKELIJKHEID

VERMIJD OORZAAKGEVOLG

- Voorbeschikkende factoren/kwetsbaarheid= lichamelijk, psychisch, sociaal en steeds een interactie
v/d diverse factoren
- Uitlokkende factoren= life event, trauma, drugs…
- Bestendigende factoren= in stand houdende factoren




ILLUSIE, HALLUCINATIE, OBSESSIE EN WAAN